cardio ziektes

pericarditis

= ontsteking vocht tussen visceraal en parietaal pericard

pericardtamponade

= vochtuitstorting in de pericardiale ruimte, bv. posttraumatisch door een bloeding

pericarditis constrictiva

= verlittekening van het pericard door calcificatie of ontsteking (bv. typisch bij tuberculose)
   -> hart kan niet meer uitzetten

externe restrictieve cardiomyopathie

= hart kan niet goed vullen tijdens diastole (maar wel normale contractie) door verminderde elasticiteit van pericard of verhoogde druk tussen 2 pericardbladen

subendocardiale infarct

= vorm van zuurstoftekort (ischemie) in het binnenste deel van de hartspier, vlak onder het endocardium (de binnenwand van het hart).

Oorzaak: verdikte ventrikelwand die het moeilijker maakt voor bloed uit de coronairen om de binnenste spierlaag te bereiken.

stabiele angina pectoris (hartkramp)

= toestand wanneer hartspier onvoldoende zuurstof krijgt door disbalans zuurstofaanvoer en verbruik
• reversibel

PROBLEEM
• Normaal: coronaire doorbloeding ­ tot 4 à 5 maal bij inspanning.
• probleem: slechte doorbloeding omdat maximale vasodilatatie niet voldoende is

OORZAKEN

• dichtslibben van coronairen zelf

• letsels thv coronairen

  • anemie

  • microvasculair leiden

  • pericardlijden

  • vaatstijfheid (windketelfenomeen)

  • harthypertroffie

  • lage diastolische druk

SYMPTOMEN

• inspanningsgebonden, bij plotse emoties(nervositas)

• retrosternaal drukgevoel

• atypisch: maaglast, tandpijn

• andere: kortademigheid, onrust

DIAGNOSE

• typische anamnese

• functionele beoordeling van zuurstofvoorziening van hart

  • elektrocardiogram + inspanningsproef

  • medicamenteuze stress: dipyridamol, dobutamine

  • echocardiografie + eventueel dobutamine

  • myocardscintigrafie + EKG + inspanningsproef

• anatomische beoordeling

  • coronarografie

  • EBCT (electron Beam Computed Tomography)

  • magnetische resonantie (MR)

BEHANDELING

• preventie

  • niet roken

  • bewegen

  • stress vermijden

  • gezond dieet

  • cholesterolverlager: atorvastatine, pravastatine

  • anti aggregerende therapie: acetylsalicylzuur

• medicamenteus

  • beta1 blokkers: bisoprolol, metoprolol

  • ca 2+ antagonisten: diltiazem

  • nitraten

• mechanische interventie

  • percutane coronaire interventie (PCI)

  • coronary artery bypass grafting (CABG)

vasospastische (variant, Prinzmetal) angina

• Zeldzaam vorm van onstabiele angina
• treedt vaak 's nachts of vroeg in de ochtend op
• vaak in rust

OORZAAK: Transiënte/kortdurende spasmen (plotselinge samentrekking) van coronairen, soms met of zonder atherosclerose.

onstabiele angor

• symptomen in rust

OORZAAK: Ruptuur van atheroomplaat
→ bloedstolling
→ vernauwing
→ vrijstelling van vasoconstrictoren + endotheelbeschadiging

=> Medische urgentie, risico op myocardinfarct door volledige blokkade.

acuut coronair syndroom (ACS)

= instabiele angina pectoris (IAP) + het acute myocardinfarct (AMI)
• Hartspiercellen sterven af door myocardinfarct (niet IAP) 
    -> gestegen cardiale troponines: eiwitten die bij necrose uit de hartspiercellen lekken
• Obv het elektrocardiogram (ECG) onderscheid voor de behandeling tussen
         1 niet-ST elevatie myocardinfarct (NSTEMI)
         2 ST elevatie myocardinfarct (STEMI)
• AMI komt frequent voor waarbij de incidentie sterk toeneemt met de leeftijd (> 65 jaar, vooral NSTEMI).

myocardinfarct

= afsterven van hartspier door “langdurig” zuurstoftekort

• irreversibele schade en vervangingen door littekenweefsel

• occlusie (afsluiting van bloedvat)

Symptomen
• Hevige retrosternale pijn (RSP): heviger en verdwijnt niet spontaan bij rust <=> angina pectoris
• Kortademigheid
• vagale symptomen: zweten, misselijkheid/braken, duizeligheid, bradycardie, onrust

DIAGNOSE

• ECG

• troponines

BEHANDELING

• PCI

• primaire coronarografie

• STEMI: binnen 1-2uur

• NSTEMI: binnen 48-72h

• trombolytica

• medicamenteuze therapie

  • beta1 blokkers: metoprolol, bisoprolol

  • anti aggregantia: acetylsalicylzuur, thiënopyridines, P2Y12 inhibitoren

  • ACE inhibitoren: lisinopril, ramipril, perindopril

kleplijden

2 vormen:

• insufficiëntie: de klep sluit onvoldoende door volume overbelasting-> uitgepompt bloed kan terugkeren naar vorige compartiment

• Stenose: de klep opent onvoldoende door vernauwing-> belemmering uitstroom

Oorzaken:

• calcificatie!

• acuut gewrichtsreuma

• endocarditis

• chordaruptuur

• ventrikeldilatatie

Diagnose:

• vroeger: auscultatie, audiografie

• nu: klinisch onderzoek met stethoscoop dmv echo-doppler, hartcatherisatie

sinustachycardie

= de sinusknoop produceert een ritme dat sneller is dan normaal (>100/min), maar wel regelmatig

ECG kenmerken:

• Golven liggen dicht bij elkaar

• korte tijdsinterval tussen elke P-golf en QRS-complex

• P-golf en QRS-complex zijn normaal

• Symptomen: "hartkloppingen"

• Wanneer?
- stress, inspanning
- Hypoxie, anemie
- Hyperthyreose
- Hyperthermie of koorts

sinusbradycardie

= de sinusknoop produceert een ritme dat trager is dan gewoonlijk (<60/min), maar wel regelmatig

ECG kenmerken:

• Golven liggen verder uit elkaar

• lange tijdsinterval tussen elke opeenvolgende P-golf en QRS-complex

• P-golf en QRS-complex zijn normaal

• Wanneer?
- fysiologisch bv. bij sporthart
- hypothermie
- vagale reflex
- Hartinfarct
- Hypothyreose 
- Medicamenteus: bv. beta-blokker

sick sinus syndroom

= tempo-regulerende functie van de sinusknoop is gestoord, dus onregelmatig hartritme

(aandoening van sinusknoop zelf)

ECG kenmerken:

• Duidelijke pauze zonder enige elektrische activiteit (geen P-golf, QRS-complex of T-golf)

• ritme hervat meestal met een normale of soms vertraagde reeks golven

paraxysmale supraventriculaire tachycardie

 kenmerken

• paroxysmale = aanvalsgewijze

• supraventriculaire = boven de ventrikels zoals voorkamer en AV knoop

• QRS complex verandert niet van vorm

Oorzaken:

• Bij de sinusknoop
        -> sinustachycardie: cfr. supra, optreden is vaker geleidelijk i.p.v. plots

• Bij een globalere aantasting van het atriumweefsel

        -> voorkamerfibrillatie (VKF)
        -> voorkamerflutter

• Bij een specifieke focus in het linker of rechter atrium

        -> ectopische atriale tachycardie

• Bij een AV-knoop
        -> atrioventriculaire nodale re-entry tachycardie (AVNRT)

• Bij een accessoire geleidingsbundel
        -> atrioventriculaire re-entry tachycardie (AVRT)

Symptomen:

• plotse hartkloppingen van de aders in de hals (kikkerfenomeen)

• duizeligheid en zweten als tekenen van een gedaalde output en een slechte preload door het te snelle ritme

• klachten verdwijnen meestal even spontaan

Oplossingen: AV-knoop beinvloeden met "vagale manoeuvres" als

• hoesten

• adem inhouden

• hoofd dompelen in koud water

• oogbol-massage

• halsslagader massage

cirkeltachycardien

= AV(N)RT waarbij elektrische prikkels in cirkels ronddraaien
   -> atria en ventrikels knijpen snel en tegelijk samen
• AVNRT: re-entry binnen de knoop(node) zelf → wee prikkelverbindingen via de AV-knoop
   = tachycardie des jeunes filles
• AVRT: re-entry via AV knoop en extra geleidingsbaan tussen atria en ventrikels bv. via bundel van Kent bij het Wolff-Parkinson-White syndroom

voorkamerfibrillatie (VKF)

Oorzaak: toename van druk in linker atrium → signaal vanuit sinusknoop wordt genegeerd

Kenmerken:

• snelle en chaotische prikkels vanuit verschillende willekeurige plekken

• onregelmatig ritme

• geen p toppen

Behandeling:

• ritme controle: medicatie of elektroshocks

• rate controle: digoxine, beta blokkers

• anticoagulantietherapie

voorkamerflutter

Kenmerken:

• signaal wordt altijd van een specifieke plek gestuurd van atria

• meestal 2-op-1 geleiding naar het ventrikel (= 2 atriale depolarisaties per ventriculaire depolarisatie)

• snel regelmatig

• P-golven zijn vervangen door een "zaagvormig patroon" van de basislijn ("fluttergolven")

• slechte bloedcirculatie

Symptomen: vergelijkbaar met VKF, maar minder uitgesproken

Behandeling: vergelijkbaar met VKF; rate control & ablatie

 

VKF en voorkamerflutter gaan over in elkaar (ene is voorloper van ander): van georganiseerde elektrische activiteit naar chaotische signalen of omgekeerd

atriale extrasystole

• extra hartslag (soms plotseling) vanuit voorkamer die sneller komt dan normale ritme

• vaak gevolgd door lang refractaire periode -> dan normale ritme wordt hernomen

• angstwekkend maar niet erg

ventriculaire extrasystole

= normale hartritme verstoord door een extra slag, geïnitieerd vanuit een bron in het ventrikel

• Na langere refractaire periode volgt een krachtige hartslag

• niet gevaarlijk wel bij aanhoudende ventriculaire tachycardie rond bv littekenweefsel in het hart

Diagnose: dmv Holtermonitoring

ventrikeltachycardie

= snel hartritme, tussen de 120-200/min in het ventrikel

Kenmerken:

• QRS-complex vervormd en verbreed

Gevolg

• gedaalde uitput

• ijl of duizelig en kan flauwwallen

• gevaarlijk want kan overgaan in ventrikelfibrilatie
      -> medische urgentie!

Wie?
    - kinderen met een aangeboren hartafwijking
    - oudere patienten die bv. reeds een hartinfart hebben gehad

ventrikelfibrillatie

= diffuse prikelvorming in het ventrikel (verschillende foci aanwezig in ventrikel) → coordinatie van de contractie valt weg  

Kenmerken:

• heel chaotisch, onregelmatig

• geen pieken of QRS complexen

• elektromechanische dissociatie

Behandeling: direct acute hartreanimatie om plotse hartdood te vermijden

• mbv defibrillator of cardioverter: externe elektrische stroomstoot (shock)

• mbv semi-automatische toestellen (ICD)

eerstegraads AV-blok

• verlengde PR-interval

• assymptomatisch

wenkebachse AV-blok (Mobitz I)

• PR-interval zal steeds verlengen, tot de P-golf niet meer gevolgd wordt door een QRS-complex

Mobitz II blok

meeste PR-intervallen zijn constant, maar soms wordt een P-golf niet gevolgd door een QRS-complex

hooggradig AV-blok

elke "normale" P-QRS sequentie wordt gevolgd door een P-golf zonder QRS-complex

derdegraads AV-blok

• geen doorgeleiding meer van prikkels vanuit voorkamer naar kamer
  → complete AV-dissociatie

• symptomen: moeheid/zwakte, duizeligheid, kortademigheid

• acute medische urgentie

hartinsufficiêntie/hartfalen

= Hart is niet in staat een adequaat hartdebiet te voorzien om de weefsels voldoende te bevloeien of enkel mogelijk bij een vullingsdruk↑ van ventrikel (preload)

symptomen:

• Dyspnoe/kortademigheid

  • Door vochtopstapeling in long (backwardfailure)

  • Door doorbloeding↓ vd ademhalingsspieren (forwardfailure)

• Vermoeidheid, inspanningscapaciteit↓(fordwardfailure)

• orthopneu: kortademigheid bij platliggen. (backwardfailure links)
  <=> Verbetert bij rechtop zitten/staan: meer bloed gaat naar onderste delen

• Perifeer oedeem met vochtophoping in de benen (backwardfailure rechts)

oorzaken:

• congestieve cardiomyopathie: volume overbelasting (ophoping)

• ischemische cardiomyopathie

• restrictieve cardiomyopathie: hart kan niet voldoende uitzetten

• hypertrofische cardiomyopathie

• kleplijden

• toxische cardiomyopathie

• infectieus

• puerperale cardiomyopathie: veranderingen in hart tijdens zwangerschap

• nutritionele deficiëntie

• metabole of genetische cardiomyopathie

• idiopathische cardiomyopathie (onbekend)

NYHA (New York Heart association):

1. Asymptomatisch, het hartfalen kan enkel bij onderzoek of ernstige belasting, gevisualiseerd worden

2. Asymptomatisch in rust, maar bij normale tot matige inspanning treden er klachten op

3. Klachtenvrij in rust, maar klachten bij de minste graad van inspanning

4. Klachten in rust en bij de minste inspanning nemen deze verder toe in ernst

Onderzoek:

• Hormoon NT-proBNP gebruikt als merker: neemt toe in reactie op rekking en drukverhoging in hart -> Verhoogde levels zijn meetbaar in bloed

• Basale crepitaties bij longauscultatie: geluiden die worden veroorzaakt door aanwezigheid van vocht in longen (door linkerhart)

• Derde harttoon (galop): geluid die ontstaat door snelle vulling van stijf of overbelast ventrikel (door verhoogde druk of verminderde elasticiteit)

• Perifere cyanose en vasoconstrictie: blauwachtige verkleuring aan vingers en lippen door verminderde (vertraagde) met laag O2 gehalte bloedstroom
       -> Compensatie: OS -> vasoconstrictie in niet-essentiële organen
       -> bloed naar vitale organen MAAR PROBLEEM: afterload neemt toe
  moeilijker voor hart om effectief te pompen

vormen van hartfalen

Forward failure		Backward failure
Hart pompt niet genoeg bloed naar gewenste plekken		Bloed hoopt zich op in de gebieden vóór de falende kant van het hart
Links	Rechts	Links	Rechts
Te weinig bloed naar lichaam	Te weinig bloed naar longen	Ophoping bloed in longen	Ophoping bloed in benen/buik

linkerhartfalen: