KTCK Địa

Nước ta có…

54 dân tộc, dân tộc kinh chiếm 85%,

Các đặc điểm phân bổ của dân tộc ta

• Các dân tộc sống trên khắp lãnh thổ VN

• Sự phân bố thay đổi theo thời gian và không gian

• Người VN luôn hướng về Tổ quốc

Số người VN sống ở nước ngoài

5,3 triệu người

Các nhân tố A’H đến CN và NN (Tự nhiên)

Địa hình, khoáng sản, sông ngòi, khí hậu, sinh vật

Các nhân tố A’H đến CN và NN (KT-XH)

Dân cư, lao động chính sách, CSVC, thị trường

Các dân tộc sống ở đồng bằng

Kinh, Hoa, Chăm, Khơ Me

Các dân tộc thiểu số khác sống ở đâu?

Trung du-miền núi, nơi có vị trí quan trọng

Đặc điểm phân bố dân cư, giữa đồng bằng và miền núi

• ¾ số dân sống ở đồng bằng, tuy nhiên diện tích đồng bằng chỉ chiếm ¼ toàn quốc

• ¼ dân sống ở miền núi, tuy nhiên diện tích miền núi chiếm ¾ toàn quốc

• Những vùng có địa hình tương đối bằng phẳng có mật độ dân số cao nhất, TDMNPB và Tây Nguyên thấp nhất

• Mật độ dân số bình quân của nước ta là 297 người/km 2

Đặc điểm phân bố dân cư, giữa thành thị và nông thôn

• Thay đổi cùng với quá trình CNH và HĐH của đất nước

• Tỉ lệ dân thành thị nước ta còn thấp, có xu hướng tăng lên

• Đông Nam Bộ có tỉ lệ dân thành thị cao nhất cả nước / Miền núi Bắc Bộ thấp nhất
  

Các tình Trung Du và Miền Núi phía Bắc

Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Phú Thọ, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La

Các cửa khẩu quan trọng của TDMNPB

Hữu Nghị, Lào Cai, Tây Trang

Vì sao TDMNPB là vùng lạnh nhất VN

• Ảnh hưởng bởi gió mùa Đông Bắc

• Địa hình đón gió của các cánh cung Đông Bắc

• Địa hình cao nhất Việt Nam (lên cao mỗi 100 mét giảm 0,6 độ c)

Vì sao vùng Tây Bắc là nơi có ngành công nghiệp thủy điện phát triển mạnh mẽ?

🔹 Luận điểm 1: Địa hình Tây Bắc thuận lợi cho xây dựng thủy điện

• Lý lẽ: Tây Bắc là vùng núi cao, độ dốc lớn → thuận lợi xây đập và hồ chứa

• Bằng chứng:

  • Dãy Hoàng Liên Sơn là dãy núi có độ cao trung bình lớn nhất cả nước

🔹 Luận điểm 2: Sông ngòi Tây Bắc giàu tiềm năng thủy điện

• Lý lẽ: Những con sông ở đây có lưu lượng nước rất lớn

• Bằng chứng:

  • Sông Đà: có lưu lượng nước lớn, độ dốc cao

Vị trí địa lý TDMNPB

Nằm ở phía bắc Việt Nam:

• Phía bắc, tây bắc, đông giáp Trung Quốc

• Phía tây, tây nam giáp Lào

• Phía nam, tây nam giáp vùng bắc trung bộ và duyên hải MT

• Phía đông nam giáp ĐB sông Hông

Phạm vi lãnh thổ

95,2 nghìn Km2 (28,7% diện tích cả nước), bao gồm các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Phú Thọ / Lào Cai, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La

Đông Bắc

Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Phú Thọ

Tây Bắc

Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, SƠN LA

Cách phân tích biểu đồ

B1: NX chung

• Nhận xét chung ít nhất 2 cái (Quy mô lơn hơn,…)

B2: Nhận xét thành phần

• Nhìn cột ngang (hơn kém bao nhiêu)

• Nhìn cột dọc (hơn kém bao nhiêu)

B3: Kết luận

• 2 ý chung

B4: Giải thích

Ngập lụt

• Biểu hiện: Ngập đường, ngập nhà khi mưa lớn/triều cường.

• Nguyên nhân: Thoát nước kém, bê tông hóa, lấn kênh rạch, biến đổi khí hậu.

• Giải pháp: Nâng cấp cống – kênh rạch, tăng cây xanh – hồ điều hòa, xử lý lấn chiếm.

Ô nhiễm nguồn nước

• Biểu hiện: Kênh rạch đen, bốc mùi.

• Nguyên nhân: Xả thải công nghiệp + sinh hoạt chưa xử lý; rác xuống sông.

• Giải pháp: Xử lý nước thải, thu gom rác, nạo vét sông, kiểm tra cơ sở gây ô nhiễm.

Ô nhiễm không khí

• Biểu hiện: Khói bụi, AQI cao.

• Nguyên nhân: Nhiều xe máy cũ, xây dựng, công nghiệp.

• Giải pháp: Phát triển giao thông công cộng, cấm các phương tiện chỉ đạt tiêu chuẩn khí Euro 2-3 trong nội thành và chỉ cho phép các phương tiếng đạt Euro 4 trở lên

Thất nghiệp, thiếu việc làm

• Biểu hiện: Nhiều người trẻ thất nghiệp, thu nhập bấp bênh.

• Nguyên nhân: Đô thị hóa nhanh, tay nghề thấp.

• Giải pháp: Đào tạo nghề, thu hút doanh nghiệp, hỗ trợ khởi nghiệp.

Địa hình TDMNPB

Giống nhau: Chủ yếu là núi

• Tây bắc: Núi CAO NHẤT CẢ NƯỚC, hướng tây bắc-đông nam

• Đông bắc: Núi trung bình và núi thấp, hướng vòng cung

Khí hậu TDMNPB

Giống nhau: Nhiệt đới ẩm gió mùa có mùa đông

• Đông bắc: 2 đai cao:

  • Đai nhiệt đới gió mùa

  • Đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi

• Tây bắc:

  • 2 đai của đông bắc + Đai ôn đới gió mùa trên núi

Sông ngòi

Giống nhau:ĐỀU CÓ CÁC HỆ THỐNG SÔNG lớn nhất nước ta

• Tây bắc: Có tiềm năng pháp triển thủy điện lớn nhất cả nước

Sinh vật

Giống nhau: Rừng khá phát triển

• Đông bắc: Tỉ lệ che phủ rừng cao hơn tây bắc (vì thấp nên trồng rừng đc)

• Tây bắc: Đủ 3 đai sinh vật là rừng nhiệt đới, rừng cận nhiệt đới và rừng ôn đới trên núi cao.

Khoáng sản

Giống nhau: Giàu khoáng sản nhất cả nước

• Tây bắc: Ít khoáng sản hơn Đông Bắc, chủ yếu là chì, kẽm, đồng, đất hiếm, nước khoáng (Địa hình núi trẻ)

• Đông bắc: Than, sắt, chì, kẽm, bô xít, a pa tít (Địa hình núi già)

Ví dụ về sự phân bố dân tộc thay đổi theo không gian và thời gian

Dân tộc kinh trước đó sống ở miền bắc, nhưng do quá trình hoạt động PT kinh tế thì người Kinh đã di cư dần xuống miền Trung và miền Nam, trở thành dân tộc có mặt khắp cả nước.

Người Việt Nam sống ở nước ngoài

• Được gọi là Việt Kiều

• Kiều hối được tính vào GNI

Vì sao đàn trâu được nuôi nhiều ở các tỉnh TDMNPB?

·       Khí hậu: Trâu có da dày, chịu lạnh của TDMNPB tốt

·       Địa hình: Trâu thường rất khỏe, có khả năng đi lại tốt giữa địa hình đồi núi của vùng TDMNPB

Vì sao TDMNPB là vùng kinh tế có tỉ lệ hộ nghèo cao nhất nước ta

• Dân cư: Trình độ dân trí còn thấp

• Địa hình chênh lệch, khi hậu khắc nghiệt → khó trồng trọt

Vì sao TDMNPB mang ý nghĩa an ninh quan trọng

• Nơi đây có đường biên giới tiếp giáp trực tiếp với các nước khác

• Trình độ dân trí kém

• Địa hình cao, nhiều rừng, hiểm trở