MŁODA POLSKA

Filozofia Nietzschego

* Człowiek zawsze fałszuje rzeczywistość
* Wolna wola i moralność nie istnieją - głosił śmierć Boga
* **Nihilizm** → najwyższe wartości przestają mieć jakąkolwiek wartość
* Człowiek ma w sobie cząstkę apolińską, harmonijną, spokojną oraz dionizyjską, żywiołową, pełną burzycielskich sił
* __Koncepcja nadczłowieka__

Filozofia Schopenhauera

* Pesymistyczny pogląd na świat = pogarda do ludzi, niezadowolenie z życia
* “Człowiek jest zły z natury”
* Wola człowieka jest irracjonalna i bezrozumna → aby zaspokoić wolę trzeba się wyzbyć wszystkich pragnień i potrzeb = przejąć cierpienie innych lub zająć się komplementacją sztuki
* Nasz umysł ubarwia rzeczywistość i nakłada na nią zasłonę = przeszkoda w dostrzeżeniu prawdziwego świata

Impresjonizm

* __Utrwalenie przemijającej chwili__
* **W poezji:** emocjonalność, opis stanów przelotnych - niewyrażanych pojęciowo, przedstawienie świata za pomocą zmysłów
* Ważną rolę odgrywa atmosfera, zabarwienie uczuciowe, paralelizm stanów duszy i krajobrazu

Symbolizm

* Sprzeciw pozytywistycznemu realizmowi i naturalizmowi
* Twórcy uważali, że świat jest tylko symbolem - odbiciem prawdziwej, idealnej rzeczywistości
* W poezji: korzystano z symboli = wyrażenie idei lub abstrakcyjnego pojęcia; aluzje, skojarzenia, wieloznaczność, sugestie

Dekadentyzm

* Wiąże się ze sceptycyzmem, pesymizmem, negowaniem wartości moralnych, przekonaniem o kryzysie współczesnej cywilizacji, melancholią, zniechęceniem.
* Zwany “chorobą wieku”
* W sferze obyczajów manifestował się w stylu życia artysty, który szuka ucieczki od rzeczywistości w używkach i sztuce. 

Neoromantyzm

* Cechuje się irracjonalnością, idealizmem, indywidualizmem i subiektywizmem.
* Odrodzenie dążeń niepodległościowych i problematyki narodowej

Chłopomania

* Ludomania - pojęcie oznacza zainteresowanie wsią i jej mieszkańcami.
* Fascynacja folklorem i naturą wiązała się z kryzysem wartości - we wsi widziano źródło odnowienia kultury, moralności.

Sztuka dla sztuki

* Hasło propagowane w modernizmie.
* Artysta powinien być ślepy i głuchy na takie aspekty jak prawa społeczne, moralizatorstwo, dydaktyzm.
* Sztuka to objaw duszy, wartość absolutna
* Negacja sztuki patriotycznej, rozrywkowej, tendencyjnej - sztuka ma być celem samym w sobie

Nirwana

* Osiągnięcie nirwany to osiągnięcie pełnego spokoju, poczucia nicości, spełnienia.
* Dekadenccy artyści dążyli do nirwany, aby uciec od rzeczywistości

Synestezja

* Postrzeganie zjawisk za pomocą kilku zmysłów
* Oddziaływanie na wiele zmysłów jednocześnie
* Łączy się z symbolizmem.

Przedstawiciele

* Władysław Reymont
* Stefan Żeromski
* Gabriela Zapolska
* Leopold Staff
* Jan Kasprowicz
* Kazimierz Przerwa-Tetmajer
* Tadeusz Boy-Żeleński

\