Ruột non, ruột già

Ruột non còn gọi là gì?

Tiểu tràng

Giới hạn của ruột non? Chia làm mấy phần?

-Từ môn vị đến lỗ hồi manh tràng

• 3 phần: tá, hỗng, hồi

(Sách xàm) Ruột non liên quan về vị trí như thế nào với mạc treo đại tràng ngang?

Nằm phía dưới MT đại tràng ngang (thực chất chỉ phần lớn ruột non nằm dưới MTDTN, đoạn DI và nửa trên DII nằm trên MTDTN)

Chiều dài ruột non thay đổi tùy thuộc?

người, giới tính, pp đo (phương Tây: 6,5 m, VN: 4,4 m)

Chiều rộng của ruột non thay đổi như thế nào dọc theo chiều dài ruột non?

giảm dần (đầu: 3 cm, cuối: 2 cm) có khúc tròn như ống, có khúc dẹt như dải

Hỗng hồi tràng được nối với thành bụng sau bởi?

MT ruột non

Hỗng hồi tràng có bao nhiêu bờ?

2 bờ: bờ MT và bờ tự do

Quai ruột là gì? Có khoảng bao nhiêu quai ruột? Được chia làm bao nhiêu nhóm?

• Là các khúc chữ U dài 20-25 cm do ruột non cuộn thành

• Có 14-16 quai ruột

• 2 nhóm: nhóm nằm ngang bên trái ổ bụng, nhóm nằm thẳng bên phải ổ bụng

• 10-15 cm cuối ruột non chạy ngang cắm vào manh tràng

Tại sao các quai ruột dễ bị thoát vị hay đi ra ngoài ổ bụng bị xuyên thủng khi phẫu thuật?

Vì chúng có khuynh hướng bị đẩy lồi ra ngoài --> chui qua lỗ hở phẫu thuật hoặc điểm yếu thành bụng

Không có ranh giới rõ rệt giữa hỗng tràng và hồi tràng, đúng hay sai?

Đúng

Có thể phân biệt phần đầu hỗng tràng và phần cuối hồi tràng dựa vào các đặc điểm nào?

• Chiều rộng: ĐK hỗng là 3 cm, ĐK hồi là 2 cm

• Bề dày: Thành hỗng dày và nhiều mạch máu hơn

• Mô bạch huyết: Ở hỗng là các nang đơn độc, ở hồi là các mảng bạch huyết (nang BH chùm, mảng Peyer)

• Phân khu quai ruột: quai hỗng nằm ngang phía trên trái ổ bụng, quai hồi nằm dọc phía dưới phải ổ bụng

• Sự xuất hiện túi thừa hồi tràng (túi thừa Meckel): hiếm, khoảng 1-3% dân số

Mô tả hình thái và vị trí của túi thừa hồi tràng?

• Là một túi con hình ống tròn, đầu nhọn hoặc phình, dài 5-6 cm. Là túi thừa thật (có đủ các lớp của mô xung quanh, trong TH này là ruột non)

• Cách van hồi manh tràng 80 cm, ngay chỗ tận hết của ĐM MTTT (vì trong thời kì phôi thai sớm, ĐM MTTT-hay còn gọi là động mạch noãn hoàng đi qua ống noãn hoàng để lấy chất dd từ noãn hoàng nên khi ống này thoái hoá thì ĐM MTTT cũng tận hết tại đây)

Túi thừa hồi tràng là di tích của?

Ống noãn hoàng

Đầu túi thừa có thể tự do hoặc dính vào thành bụng ở rốn bằng 1 dải xơ, đúng hay sai?

Đúng

Khi túi thừa hồi tràng bị viêm có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm nào?

Xuất huyết hồi tràng, loét hồi tràng, tắc ruột, viêm ruột thừa

Quy tắc 2s: trung bình 2% có túi thừa 2-3% nam - 1% nữ có biến chứng do nam tiết acid dịch vị mạnh hơn nên làm tổn thương ruột nhiều hơn, 25% TH có túi thừa bị biến chứng, dễ phát biến chứng lúc nhỏ (2 tuổi), ít khi phát biến chứng khi về già (vì acid dịch vị bị giảm tiết theo tuổi), túi thừa thường biệt hoá thành niêm mạc dạ dày lạc chỗ --> gây hậu quả nghiêm trọng

Meckel's diverticulum, ectopic gastric mucosa, vitelline duct

Mảng Peyer, tế bào M, bẫy DNA ngoại bào của bạch cầu trung tính, lympho B mảng peyer chuyển sự tiết IgM thành IgA vào lòng ruột, c/n mảng Peyer: kiểm soát hệ vi sinh đg ruột, tiêu diệt mầm bệnh trong thức ăn, niêm mạc gồm biểu mô, lớp đệm niêm mạc, lớp cơ niêm mạc, nang bạch huyết trong lớp đệm niêm mạc chứa TB B, T, BCTT, đuôi gai,... trong ống tiêu hoá TB lympho tập trung nhiều ở lớp đệm niêm mạc, nang BH khác hạch BH về cấu tạo, vị trí nhưng c/n giống nhau

Peyer's patch, muscularis mucosa, lamina propria, neutrophil extracellular DNA trap

Ruột non có mấy lớp?

5 lớp: thanh mạc, tấm dưới thanh mạc, lớp cơ, tấm dưới niêm, niêm mạc

Bản chất lớp thanh mạc hỗng hồi tràng?

Là phúc mạc tạng, liên tiếp 2 lá của mạc treo. Mềm chắc, có nhiều mạch máu (nên viêm phúc mạc rất nguy hiểm vì vk dễ xâm nhập vào máu), dễ dính vào nhau (nên việc khâu thanh mạc thường dễ dàng, dịch không rỉ ra ngoài dc)

Chỗ mạc treo dính vào ruột có thanh mạc phủ, đúng hay sai?

Sai

Lớp cơ hỗng hồi có bao nhiêu thớ? Tính chất các thớ?

• Bên ngoài là thớ dọc (mỏng), trong là thớ vòng (dày)

• Giữa 2 thớ cơ có đám rối Auerbach

Tính chất tấm dưới niêm hỗng hồi?

RẤT CHẮC, chứa nhiều mạch máu + đám rối Meissner

Đâu là lớp quan trọng nhất của thành ruột non? Tại sao?

Niêm mạc, vì đảm nhận phần lớn quá trình hấp thụ dd của cả ống TH

Mô tả sự phân chia thành các nếp và nhú ở lớp niêm mạc hỗng hồi? Chức năng của chúng?

• Nếp vòng (Kerckring): nhiều, có thể chiếm đến 2/3 chu vi ruột, do niêm mạc và tấm dưới niêm đội lên

• Có nhiều nếp (nhú) nhỏ như sợi lông gọi là mao tràng

--> C/n: tăng S hấp thu của ruột non lên GẤP 2 LẦN

Chức năng của mạc treo ruột non?

• Treo hỗng hồi vào thành bụng sau

• Dinh dưỡng cho hỗng hồi (do giữa 2 lá mạc treo có chứa mỡ, mạch máu, TK)

MTRN có bao nhiêu bờ?

2 bờ

• Rễ: bờ bám vào thành bụng sau

• Bờ ruột: bám vào hỗng hồi tràng

Tại sao mạc treo ruột non gấp nếp như các nếp váy?

Vì rễ mạc treo ngắn nhưng ruột lại dài --> gấp nếp giúp tăng chiều dài mạc treo, đảm bảo dính đủ hết chiều dài ruột non

Mỗi nếp gấp của MTRN tương ứng với?

1 quai ruột

Định nghĩa, giới hạn và chiều dài của rễ MTRN?

• Là đường (bờ) của MTRN dính vào thành bụng sau

• Đi từ góc tá hỗng tràng đến góc hồi MT

• Dài 15 cm

Mô tả hình dạng và vị trí rễ MTRN khi chiếu lên cột sống?

• Cong hình chữ S, chếch xuống dưới và sang phải

• Bắt đầu ở bên trái, cách đĩa gian L1-L2 từ 2-8 cm về phía trước

• Xuống dưới đi trước L3, L4

• Sang phải, tiếp tục đi xuống tận hết ở trước khớp cùng chậu phải

Rễ MTRN bắt ngang qua những chi tiết nào?

• ĐM chủ bụng

• Mỏm móc tụy

• DIII tá tràng

• TM chủ dưới

• Cơ TL

• ĐM SD phải

• Niệu quản phải

MTRN chia tầng dưới ổ bụng thành bao nhiêu khu? Mỗi khu thông với các hố nào?

2 khu, khu bên phải thông với hố chậu phải, khu bên trái thông với chậu hông bé

Bờ ruột dính đều hay không đều ở 2 mặt? Nếu ko đều, thì lấn sang mặt phải hay mặt trái của ruột nhiều hơn? Điều này ảnh hưởng thế nào đến hình dạng các lá trái và phải của MT?

• Ko đều

• Lấn sang mặt phải nhiều hơn

• Làm cho lá phải liên tiếp thẳng với mặt phải ruột, còn lá trái thì gấp và tạo thành 1 góc với mặt trái ruột

MTRN được tạo thành từ?

2 lá PM đi từ thành bụng sau tới bao lấy hỗng hồi

Trình bày các thành phần nằm giữa 2 lá của MTRN?

• Nhánh ruột non của bó mạch MTTT

• Bạch mạch + Chuỗi hạch BH

• Đám rối tự chủ

• Mô mỡ: mặt trái (hay mặt sau) có nhiều hơn mặt phải (hay mặt trước), ở trên nhiều ở rễ, ở dưới nhiều ở bờ ruột

Người ta có thể căn cứ vào phân bố lượng mỡ trong MTRN để phân biệt các quai ruột, đúng hay sai?

Đúng

MTRN của trẻ sơ sinh có mỡ không?

Không

Vùng vô mạch của MTRN (cung vô mạch Trèves) nằm ở đâu?

Ở giữa MTRN dính vào quai cuối của hồi tràng, vì ở đây không có mỡ và không có mạch máu (do càng xuống dưới mỡ càng tập trung ở bờ ruột)

ĐM MTTT cấp máu cho những phần nào của cơ thể?

• Phần dưới tá tụy

• Toàn bộ ruột non

• Nửa phải ruột già

Mô tả nguyên ủy ĐM MTTT?

• Tách từ mặt trước ĐM chủ bụng, dưới ĐM thân tạng 1 cm, ngay trên các ĐM thận

• Ngang mức đốt sống L1

Chiều dài ĐM MTTT?

20-25 cm

Hướng đi của ĐM MTTT?

Đi thẳng, hơi chếch xuống dưới, sang phải

Mô tả ngắn gọn đường đi của ĐM MTTT?

Sau tụy --> lách ra trước mỏm móc tụy và DIII --> rễ MT --> chui vào giữa 2 lá của MT đến hố chậu phải

Vị trí tận hết của ĐM MTTT nằm ở đâu?

Bờ ruột hồi tràng, cách góc hồi manh tràng 80 cm

Đường đi của ĐM MTTT được chia thành bao nhiêu đoạn?

4 đoạn: sau tụy, trước tá tụy, trong rễ MTRN, trong MTRN

Ở đoạn sau tụy, ĐM MTTT trên liên quan về vị trí với các TM lớn xung quanh như thế nào?

• Nằm trong khung TM 4 cạnh xếp theo 2 bình diện:

• Sau PM thành và mạc dính: nằm bên trái TM chủ dưới, bên trên TM thận trái

• Trước PM thành và mạc dính: nằm bên trái TM MTTT, bên dưới TM lách, bên phải TM MTTD

Ở đoạn trước tá tụy của ĐM MTTT có TM MTTT vẫn đi song song bên phải, đúng hay sai?

Đúng

Mô tả ĐM MTTT đoạn trong rễ MTRN?

• Chạy xuống, nằm giữa 2 mép dính vào thành bụng sau của 2 lá PM trung gian

• Nằm phía trước và đi giữa ĐMCB và TMCD

• Nằm sau trái TM MTTT

Mô tả ĐM MTTT đoạn trong MTRN?

• Lách giữa 2 lá MT, cong lồi sang trái

• Tách ra nhiều nhánh bên

• Tận hết ở bờ ruột hồi tràng cách gốc HMT 80 cm

• Vẫn nằm sau trái TM MTTT

Nhánh bên của ĐM MTTT có thể phân chia thành bao nhiêu loại?

3 loại: các ĐM tá tụy, các ĐM ruột non, các ĐM đại tràng

Các nhánh ĐM tá tụy của ĐM MTTT bao gồm? Chúng tách khỏi ĐM MTTT ở vị trí nào?

• ĐM tá tụy dưới, (sách siêu xàm: thêm ĐM tụy dưới ????)

• Tách ra ngang hay trên mức mỏm móc đầu tụy (ngang mỏm móc hoặc ngang khuyết tụy dưới)

Có khoảng bao nhiêu nhánh ĐM ruột non tách ra từ ĐM MTTT? Chia thành mấy nhóm?

12-15, chia thành 2 nhóm:

• 4-5 nhánh trên: to, nuôi hỗng

• 6-7 nhánh dưới: nhỏ, nuôi hồi

Tất cả ĐM ruột non đều tách ra ở bên trái ĐM MTTT, đúng hay sai?

Đúng

Trình bày ngắn gọn sự tạo thành các cung mạch nhiều cấp bậc và ĐM thẳng từ các ĐM ruột non?

• Sau khi tách khỏi ĐM MTTT 6-8 cm, các ĐM ruột non chia làm 2 nhánh: lên và xuống

• Các nhánh này nối vs nhau tạo thành cung mạch cấp 1

• Từ cung mạch cấp 1, có thể tiếp tục chia nhánh bên, rồi chia nhánh lên và xuống --> các nhánh này có thể nối vs nhau hình thành cung mạch cấp 2, 3, 4,...