Kaarten: Ontwikkelingspsychologie Les 7 Bart Soenens ugent | Quizlet

wat is fast-mapping?

verbinden woord met onderliggend concept na zeer korte kennismaking met woord

welke soort woorden worden eerst geleerd? (3)

- voorwerpen - actie woorden - adjectieven (bvb weten van kleur blauw dat het ook adjectief kan zijn bij bvb blauwe auto)

wat is het concept van wederzijdse exclusiviteit?

kind gaat er van uit dat elk concept maar samenvalt met 1 woord (dus hebben moeilijkheden met bvb. appelsien en sinaasappel dat dit naar hetzelfde verwijst)

Hoe komt het dat woordenschat zo snel kan groeien? (3)

"toenemende geheugencapaciteitcapaciteit tot categorisering: objecten in dezelfde categorie krijgen hetzelfde labelnaamvragen: ""wat is dit?"""

wat is grammatica?

manier waarop we woorden combineren tot betekenisvolle uitdrukkingen en zinnen

wie zijn theorie wordt tegengesproken als we het hebben over gestage ontwikkeling van grammatica?

Chomsky (die zegt dat we knop kunnen omdraaien en kunnen spreken)

wat is over-regularisatie?

regels te ver uitbreiden zodat uitzonderingen er ook onder vallen (wij bennen niet naar school geweest, de goeisten zijn gewonnen, ik heeft twee voets en twee ammers, een vark (enkelvoud van varkens))

wat is juxtapositie?

wanneer kinderen een nieuw of belangrijk woord aan het einde van de zin na een pauze zetten om het te benadrukken (papa voordoen willen?)

wat is topicalisatie?

belangrijkste woord herhalen van de zin na pauze (bvb zon schijn / zon zon, ik wil de soep eens proeven / de soep, mijn geweer schiet / mijn geweer

wat is pragmatiek?

de praktische en sociale kant van taal, die kinderen moeten leren om effectief en op de gepaste manier met anderen te communiceren

hoe spreekt pragmatiek Piaget tegen?

het egocentrisme in het pre-operationeel stadium van Piaget staat haaks tegenover het feit dat kleuters vanaf 4 jaar conversatie kunnen aanpassen aan leeftijd, geslacht en sociale status van de luisteraar

welke 2 dingen doen sensitieve ouders ivm ondersteunen van taalontwikkeling?

- helpende, expliciete feedback - fouten niet overmatig corrigeren => verhindert experimenteren met taal

welke 2 manieren zijn er om niet overmatig taal te corrigeren bij kleuters?

- elaboratie - recasting

wat is elaboratie?

uitbreiding: zin van het kind complexer maken door er nieuwe woorden aan toe te voegen: ik buiten spelen! Ja, jij wilt zeker buiten spelen

wat is recasting?

herformuleringen: foutief taalgebruik herstructureren tot de correcte vorm: mijn beker is gevalt! Ja, jouw beker is gevallen

wat heeft Vygotsky te zeggen over ondersteunen van taalontwikkeling?

volwassenen brengen kind zachtjes tot volgende stap in ontwikkeling (warmte en aanmoediging)

wat bedoelt Erikson met initiatief? (3)

- enthousiast om nieuwe taken te proberen en deel te nemen aan activiteiten met peers - spel laat toe nieuwe vaardigheden uit te proberen - beeldt goed zichtbare beroepen uit in fantassiespel

wat bedoelt Erikson met schuld?

- overmatig streng superego (of geweten) veroorzaakt te veel schuldgevoel - houdt verband met overdreven bedreigingen, kritiek en straf door volwassenen - niet durven experimenteren (bvb. kleuter wil ontbijt op bed maken, maar mama zegt nee, want het gaat een te vuile boel worden)

wat is het verschil tussen autonomie en initiatief?

autonomie uit zich door tegendraads te zijn, initiatief uit zich door mee te kunnen doen met ouders en anderen

wat is het zelfconcept?

geheel van kenmerken, vaardigheden, houdingen en waarden waarvan een individu gelooft dat het omschrijft wie hij of zij is

op wat is zelfconcept bij kleuters gebaseerd?

op observeerbare kenmerken

wat is zelfwaarde?

oordeel over onze eigen waarde en gevoelens die we daarbij hebben

met welke factoren worden emoties beter begrepen? (2)

- bij veilig gehechte kinderen: meer emoties bespreken - bij andere kinderen: socio-dramatisch spel

wat is emotionele zelfregulatie?

het vermogen om expressie van emoties onder controle te houden

hoe doen kleuters aan emotionele zelfregulatie? (3)

private speech: kind praat tegen zichzelf (bvb als ze horror film zouden kijken dan zouden ze heel de tijd babbelen tijdens de film, beschrijven wat ze ziet)blootstelling aan sensoriële input beperken (bij vb horrorfilm: niet kijken)van doel veranderen (bvb. wanneer ze uitgesloten worden van een spelletje zeggen van ik wou toch niet meedoen)

wat is het gevolg van emotionele zelfregulatie?

minder emotionele uitbarstingen

wat zijn 3 beïnvloedende factoren bij zelfregulatie?

- opvoeding (ouders): model-leren - temperament - kinderangsten (bvb. bang voor het donker, want grens realiteit en fictie is stroef)

wat is schaamte?

gevoel van falen als persoon: geassocieerd met lage zelfwaarde, depressie en kwaadheid

wat is schuld?

falen ten opzichte van een bepaalde standaard: adaptiever, tendens tot reparatie en zelfcontrole

welke 2 factoren zijn er bij prosociaal gedrag?

- temperament (weinig emotionele zelfregulering: minder sympathie) - opvoeding ouders (meer bestraffend: minder empathie en sympathie)

wat is prosociaal gedrag?

handelingen die een ander persoon voordeel brengen zonder eigenbelang

welke 5 soorten van spel zijn er?

- toeschouwerspel - solitair spel - parallel spel - associatief spel - coöperatief spel

wat is toeschouwerspel?

kijken naar hoe iemand anders speelt, niet zelf spelen niet-sociale activieit

wat is solitair spel?

alleen spelen niet-sociale activieit

wat is parallel spel?

- spelen in nabijheid van andere kinderen met gelijkaardig speelgoed - probeert anderen niet te beïnvloeden

wat is associatief spel?

iedereen heeft zijn eigen spel maar wel interageren, wisselen commentaar uit sociale interactie

wat is coöperatief spel?

samen spelen met eenzelfde doel sociale interactie

wat is het functioneel spel? + geef leeftijd

eenvoudige, repetitieve bewegingen met of zonder voorwerp 0-2 jaar

wat is constructie-spel? + geef leeftijd

creëren of construeren van iets (bvb. lego) 3-6 jaar

wat is rollenspel? + geef leeftijd

uitbeelden van alledaagse en ingebeelde rollen (kan sociaal en solitair zijn: bvb theekransje met poppen of vriendjes) 2-6 jaar

wat is vriendschap (bij volwassenen)?

wederzijdse relatie die omvat elkaar gezelfschap houden, delen, begrijpen van gedachten en gevoelens en voor elkaar zorgen in tijden van nood

wat zijn 2 directe invloeden van ouders op vroege relaties met peers?

- regelen van informele activiteiten met peers - richtlijnen over hoe zich te gedragen tegenover peers

wat zijn 2 indirecte invloeden van ouders op vroege relaties met peers?

- veilige gehechtheid - emotioneel expressieve, ondersteunende communicatie

hoe installeert het über-ich zich volgens Freud?

- angst voor straf - angst om liefde van ouders te verliezen

wat is internalisatie?

proberen oorspronkelijk extern aangereikte regels in jezelf op te nemen

wat is inductieve discipline?

bij een overtreding duidelijk uitleggen wat er fout was aan het gedrag en tips en advies geven hoe je het moet herstellen

door welke 3 factoren wordt imitatie beïnvloedt?

- warmte en responsiviteit - competentie - consistentie

wat kunnen ouders doen om sociaal leren te bevorderen bij kinderen? (2)

- zelf tonen en demonstreren van goed gedrag - bekrachtigen en belonen van goed gedrag

waarom werkt fysiek straffen gemiddeld genomen niet? (5)

fysieke straf is zelf een modelering van agressiecreëert een gevoel van bedreigingleidt tot vervreemding van de socializatiefiguurkan 'verslavend' werken voor de socializatiefiguur (ouders denken dat het werkt, maar escaleert snel en werkt na een tijd al niet meer)kan naar de volgende generatie worden getransfereerd

Wat was het experiment van Talwar & Lee?

- School A: punitief klimaat - School B: niet-straffend klimaat Kind moest raden wat achter rug proefleider staat en werd gevraagd niet te kijken wanneer de proefleider wegging. Alle kinderen keken achter zich, maar wie gaat liegen of ze wel of niet gekeken hebben? Resultaten: leerlingen uit scholen met straffend klimaat liegen veel vaker + houden hun leugens vol

welk soort experiment was het experiment van Talwar & Lee?

Natuurlijk experiment, want de onderzoeker heeft subgroepen (welke kinderen in welke school) niet zelf gekozen → geen labo-experiment: de groepen werden niet at random gekozen → geen veldexperiment: geen manipulatie van de stimulus (fysiek straffen)

tussen welke 3 soorten standaarden maken kinderen onderscheid (cognitief ontwikkelingsperspectief)

- morele imperatieven - sociale conventies - private (persoonlijke) keuzes

wat zijn morele imperatieven?

- handelingen die de rechten en het welzijn van anderen beschermen (bvb. iemand pijn doen)

wat zijn sociale conventies?

- gewoonten die gemaakt worden op basis van sociale afspraken (bvb. luid zijn in de wachtkamer is niet ok)

wat zijn Private (persoonlijke) keuzes? (3)

- zaken die geen rechten schenden - zaken die niet sociaal afgesproken zijn - zaken die te bepalen zijn door het individu bvb. 5 min later opblijven

welke 4 types agressie bestaan er?

- fysieke agressie - relationele agressie - instrumentele agressie - verbale agressie

welke 3 van de 4 types behoren onder de noemer vijandige agressie?

fysieke agressierelationele agressieverbale agressie

wat is instrumentele agressie?

een voorrecht of voorwerp proberen te bekomen en daarom duwen, roepen... (bvb. je wilt het snelst bij de bal zijn en je duwt iemand per ongeluk omver)

wat is een directe vorm van fysieke agressie?

schoppen, slaan, bijten...

wat is een indirecte vorm van fysieke agressie?

pop stuk maken van zus

wat is een directe vorm van relationele agressie?

schuldinductie

wat is een indirecte vorm van relationele agressie?

roddelen

wat is directe agressie?

meer op de persoon gericht

wat is indirecte agressie?

niet meteen op de persoon maar zal wel invloed op hem hebben

wat zijn oorzaken van agressie binnen een gezin? (3)

- harde, inconsistente discipline - cycli van disciplinering: kinderen blijven jammeren totdat de ouders toegeven: kind weet niet duidelijk waar de grenzen liggen - kritische, bestraffende ouders: meer agressie

wat is geslachtsrol-stereotypering (of genderroltypering)

associatie van voorwerpen, activiteiten, rollen of persoonlijkheidstrekken met 1 van de geslachten op een manier die aansluit bij culturele stereotypes

wat is geslachtsconstantie?

het inzicht dat het geslacht een biologische basis heeft en hetzelfde blijft zelfs als kleding, haarstijl en spelactiviteiten veranderen

wat is genderidentiteit?

het gevoel mannelijk of vrouwelijk te zijn

welke 3 vormen genderidentiteiten zijn er?

- mannelijk - vrouwelijk - androgyn (combinatie van de 2)