Latijn CE woorden S t/m T

sacer (sacra, sacrum)

1 gewijd, heilig 2 vervloekt

saeculum

tijdperk; generatie; later: eeuw

saepe (comp. saepius, superl. saepissime)

vaak

saevus

woest, woedend

sanguis, inis m

bloed, (levens)kracht

sanus

gezond (van lichaam en geest)

satis

genoeg

saxum

rots, steen

se

zich

secundus

1 tweede 2 gusntig

securus

onbezorgd, gerust

sed

maar

sedeo, sedere, sedi, sessum

zitten

sedes, is f

zetel, woonplaats

seditio, onis f

opstand, oproer

semen, inis

zaad

semper

altijd

senes, senis m f

oud; subst.: oude man / vrouw

sentio, sentire, sensi, sensum

1 waarnemen, voelen, ervaren, (be)merken 2 menen, denken

septem

zeven

sequor, sequi, secutus sum

volgen, meegaan

sermo, onis m

gesprek, taal

servo, servare

bewaren, redden; bewaken

si

als; (in indirecte vraag + coni.) of (misschien)

sic

zo, op deze wijze

sidus, eris

ster, gesternte, sterrenbeeld

signum, i n

teken, veldteken, signaal, kenteken

silentium

stilte

silva

bos

similis, is

gelijk(end)

simul adv.

gelijktijdig, tegelijk

simulo, simulare

nabootsen, doen alsof

sine + abl.

zonder

sinister

links, linker

sino, sinere, sivi, situm

laten, toelaten

sinus, us m

(zee)boezem, golf

situs, is f

dorst, droogte

socius

gemeenschappelijk; (subst.:) makker, bondgenoot

sol, solis m

zon

soleo, solere, solitum sum

gewoon zijn, pegen

sollicito, sollicitare

schokken, verontrusten

solum

grond, bodem

solus gen. solius, dat. soli

alleen

solvo, solvere, solvi, solutum

1 losmaken, bevrijden 2 betalen

sonus

geluid

soror, oris f

zuster

spatium

1 ruimte, afstand 2 (tijds)duur, periodes, termijn

specto, spectare

bekijken, kijken naar

sperno, spernere, sprevi, spretum

versmaden, afwijzen

spiritus, us m

1 luchtstroom, wind 2 adem(haling), leven

statuo, staturere, statui, statutum

1 plaatsen 2 vaststellen, besluiten

sto, stare, steti, statum

staan

studium

ijver, streven, voorliefde, studie

sub + acc.
+ abl.

1 (tot) onder 2 kort voor/na;
onder

sub-eo, ire, ii, itum

gaan / komen onder, naderen

subitus

plotseling

sum, esse, fui, futurus

1 zijn, bestaan 2 toebehoren aan (+ dat.)

summus

bovenst, hoogst

sumo, sumere, sumpsi, sumptum

nemen

super + acc.

boven, over

superbia

hoogmoed, trots

supero, superare

1 overtreffen, overwinnen 2 overleven (+ dat.)

super-sum, esse, fui

overzijn, overblijven

supplex, plicis

smekend

surgo, surgere, surrexi, surrectum

opstaan, overeind komen

sus-cipio, cipere, cepi, ceptum

opnemen, op zich nemen

sus-tineo, tinere, tinui, tentum

uithouden, verdragen

suus (alleen reflexief)

zijn, haar, hun (eigen)

taceo, tacere, tacui, tacitum

(ver)zwijgen

tacitus

zwijgend, stil

talis

zodanig, zulk, zo'n

tam adv.

zo(zeer)

tamen

toch, echter

tamquam

alsof, als het ware

tandem adv.

eindelijk

tango, tangere, tetigi, tactum

aanraken; raken, ontroeren

tantus

zo groot, zoveel

tardus

traag, langzaam

tectum

dak, huis

tego, tegere, texi, tectum

dekken, bedekken, beschutten

tellus, uris f

aarde, (moeder) Aarde

telum

aanvalswapen, werptuig, projectiel

tempto, temptare

1 proberen 2 betasten

tempus, oris n

tijd

tendo, tendere, tetendi, tentum

spannen, streven

teneo, tenere, tenui

houden, vasthouden, bezitten

tener (tenera, tenerum)

jong, teer, jeugdig

tenuis, is

dun, armoedig, zwak

tepor, oris m

warmte

tergum

rug

terra

aarde, land

testis, testis m

getuige

thalamus

slaapkamer

timeo, timere, timui

vrezen, bang zijn

timidus

bang, angstig

timor, oris m

vrees, angst

tolero, tolerare

verdragen, uithouden

tollo, tollere, sustuli, sublatum

1 opheffen 2 aanheffen 3 wegnemen

totus gen. totius, dat. toti

(ge)heel

tra-do, dere, didi, ditum

1 overgeven 2 overleveren