1/109
Looks like no tags are added yet.
Name | Mastery | Learn | Test | Matching | Spaced | Call with Kai |
|---|
No analytics yet
Send a link to your students to track their progress
doelstellingen EHO
Behoud van leven
Verlichten van lijden
Voorkomen van verergering
bevorderen herstel
SADD-regel
Stop
Adem
Denk
Doe
2 basisprincipes
treat first what kills first
do no further harm
D (DRS.ABCDE)
Danger,
1. Ik veilig
2. Omstanders veilig
3. Slachtoffer veilig
R (DRS.ABCDE)
Response
Slachtoffer bij bewustzijn?
S (DRS.ABCDE)
Shout for help
Hulp roepen
A (DRS.ABCDE)
Airway
B (DRS.ABCDE)
Breathing
C (DRS.ABCDE)
Circulation
D (DRS.ABCDE)
Disabillity 1 & 2
E (DRS.ABCDE)
Exposure
M (DRS.ABCD (+ M) )
Monitoring
112 bellen
- Adres
- Wat is er gebeurt
- Aard en ernst
- Hoeveel slachtoffers
- geschatte leeftijd
- welk telefoon nummer bereikbaar
Danger protocol
- kijken
- luisteren
- voelen
- ruiken
Response protocol
- Bijbewustzijn = aanspreken
- Buiten bewustzijn = schouders schudden lengte richting
3 voorhangshandelingen
1. verdenking op nek-/wervelletsel
2. Catastrofale bloeding
3. Brandwonde (Alleen als het slachtoffer ABC stabiel lijkt)
Shout for help
- Bij bewustzijn = ga door met ABCDE
- Buiten bewustzijn = laat 112 bellen en AED halen
Mag een slachtoffer na een HET bewogen worden?
Alleen om de luchtweg vrij te maken of gevaar
Nek stabiliseren wanneer?
Verdenking HET
Impact op het hoofd
Pijn in rug of nek
Tenen en vingers bewegen lukt niet
Dof gevoel/tintelingen in armen of benen
luchtwegobstructie oorzaken:
zwelling van slijmvliezen in mond/keelholte/ luchtpijp
verslikken/ verstikken in voedsel
of corpus alienum (lichaamsvreemd voorwerp)
zwelling oorzaken
letsel van het aangezicht/half/kaak
allergische reactie
verbranding na inademen hete lucht/rook/vuur
symptomen gedeeltelijke luchtwegobstructie
gierende inademing (inspiratoire stridor)
rochelende ademhaling
blauw/paarse verkleuring mondslijmvlies en rond lippen (cyanose)
rode kleur van huid
paniek en grijpt naar keel
praten
Symptomen volledige luchtweg obstructie
- niet meer praten
- blauwe verkleuring van het mondslijmvlies
- rode huid
- bewustzijnsverlies
- paniek grijpen naar keel
Effectieve hoest kenmerken
- kan huilen of spreken
- luid hoesten
- diep inademen voor hoesten
- soms stemverandering
- volledig bij bewustzijn
Niet-effectief hoesten
- kan niet spreken
- zacht of stil hoesten
- kan niet ademen
- cyanose
- verminderd bewustzijn of buiten bewustzijn
HET oorzaken
- grote val (2/3x lichaam)
- aanrijding voetganger door voertuig >10km/h
- aanrijding in voertuig zonder gordel > 35km/h
- aanrijding in voertuig met gordel > 45km/h
- brom/snorfiets door auto verschil >35km/h
- voertuig +7m verplaatst
- Uit voertuig geslingerd/ over de kop
- Ernstig gewond of overleden slachtoffer in voertuig;
- Forse deformiteit van voertuig;
- Vrijkomen van airbags;
- Een ster in voorruit veroorzaakt door inzittende(n);
- Haren en/of bloed op binnenspiegel; en
- Helmbeschadiging.
Slachtoffer met een gedeeltelijke dwarslaesie kan...
nog pijn hebben, de sensibele takken zouden nog kunnen functioneren
Symptomen van een complete dwarslaesie zijn:
- gevoelloosheid en verlamming onder het niveau van het ruggenmergletsel,
- incontinentie,
- urineretentie,
- pijn in de nek/rug boven en/of ter hoogte van het ruggenmergletsel.
Letsel ter hoogte van C5 (vijfde nekwervel) en Th1 (eerste borstwervel) geeft...
uitval in de armen en benen
Een dwarslaesie boven C4 (vierde nekwervel) kan...
een ademhalingsstilstand veroorzaken
Controle bij Breathing (afkorting)
BADBV
5 punten van BADBV
Ademfrequentie = rust 12-20 per minuut
Bijgeluiden
Diepte = normaal, oppervlakkig of diep
Buik-borst symmetrie = beide thoraxhelften en buik tijdens ademhaling. hulpademhalingsspieren, intrekking van borstkas en neusvleugelen bij kinderen
Verwondingen = borstwonden en uitstekende voorwerpen
Slachtoffer buiten bewustzijn (breathing)
10 seconden kijken luisteren voelen
Ziektebeelden bij breathing:
Astma bronchiale
Paniekaanval met hyperventilatie
Pneumothorax
Spanningspneumotorax
Fladderthorax
Astma bronchiale
chronische ontsteking van lagere luchtwegen → klachten na inhalatie allergenen of irriterende stoffen. Obstructie door: contractie van bronchiale gladde spierweefsel (= door prikkeling zenuwen/mediatoren), zwelling slijmvlies en productie slijm => minder ventilatie, want lumen luchtweg kleiner.
symptomen: dyspneu (= kortademig), expiratoire stridor (= verlengde uitademing), piepen en hoesten
comfortable positie = halfzittende houding
astma cardiale
benauwdheid (bij liggen), op leeftijd en bekend met HVZ
(linker) hartfalen → druk in longvenen stijgt → hart pompt bleod uit longen niet goed in aorta = meer bloed in longvenen → hogere druk in longvaatwant → vocht rond de alveoli de long in = minder goede zuurstofuitwisseling
aspiratie
slikstoornissen bij ouderen, bewusteloze slachtoffers en terugbleod van maaginhoud naar slokdarm → voedsel of maagzuur in longen terecht komen = longontsteking ontwikkelen
Status astmaticus
Levensbedreigende astma-aanval → leiden tot respiratoire insufficientie en dood
rokers, toename bloodstelling allergenen, therapie-ontrouw of geen/weinig medicatie ingenomen.
symptomen: dyspneu, geen volzinnen maken, angst, vermoeidheid, bewustzijnsdaling.
112 bellen
Paniekaanval met hyperventileren
Somatische oorzaak of psychische oorzaak, CO2 daalt PH stijgt, spierkrampen, handspasmen tintelingen of jeuk rond mond, hand en vingers, gevoel van stikken → vicieuze cirkel
pneumothorax
Luchtophoping tussen de pleuraholte. levensbedreigend als: longaandoening heeft, pneumothorax bilateraal is of spanningspneumotorax
Spontane pneumothorax
vooral bij lange, dunne, jonge mannen die roken → kleien ophaingen van lucht tussen alveoli en pleura visceralis en soms lucht houdende cysten (= bullae) die knappen
traumatische pneumothorax
ontstaat door preforatie in thorax → verbinding met buitenlucht → druk van buiten aangzogen in long door de negatieve druk → long collaboreert.
symptomen extra = gestuwde halsvenen, asymmetrie en verplaatsign van luchtpijp naar niet aangedane zijde
laterogene pneumothorax
veroorzaakt door medische handelingen, zoals aanleggen van een drain, reanimatie, aanprikken van infuus in v.subcalvia en operaties in thorax
Spanningspneumothorax
Lucht kan wel naar binnen maar niet naat buiten door ventielwerking. Venen rond het hart worden dichtgedrukt, trachea shift, gestuwde halsvenen → obstructieve shock . de aangedane zijde van de long blijf omhoog staan
paradoxale ademhaling → luch tin longen gezogen en gebroken ribben bewegen naar binnen
symptomen = pijnlijke oppervalkige ademhaling, asymmetrie,dyspneu
Fladderthorax
Deel van de thorax wand komt los te liggen tov de rest van de thorax, veroorzaakt door breuk op 2 of meer plaatsen.
circulatie controle bij/buiten bewustzijn
pols (a.radialis → bij) / hals (a.carotis) frequentie (slagen per minuut 60-100)
kracht (stevig/zwak)
regelmaat
1e controle bij circulatie
kan het aanleiding geven tot shock?
capillary refill tijd = tijd nodig om weer kleur te krijgen in distaal capillair netwerk nadat druk op is uitgeoefend → 5 sec op sternum/ borstbeenn (normaal 2 sec)
kleur huid van slachtoffer
vochtigheid van de huid van slachtoffer
temperatuur van huid
overwegen van inwendige bloeding / ACS
circulatie stilstand
slachtoffer reageert niet
slachtoffer ademt niet / niet normaal
niet- reanimerenverklaring
wilsverklaring moet geschreven zijn
wilsverklaring moet te herleiden zijn tot de persoon die de verklaring uitte
Shock herkennen
Ongevalsmechanisme, CRT > 2s = shock, kleur van de huid, vochtigheid van de huid, temperatuur van de huid.
Catastrofale bloeding
Drukwond verband aanleggen, tourniquet aanleggen, 112 bellen
Soorten shock
1. Hypovolemische shock
2. Cardiogene shock
3. Obstructieve shock
4. Distributieve shock
Hypovolemische shock
Tekort aan circulerend volume
Cardiogene shock
Contractie van de hartspier is onvoldoende
Obstructieve shock
Centraal deel van de circulatie is afgesloten
Distributieve shock
Verdeling van zuurstof binnen weefsels is inadequaat, sommige delen teveel sommige te weinig zuurstof. (normale CRT)
Disability 1 alleen nagaan bij?
Trauma op het hoofd/hersenen
1e stap bij disability 1
Bewustzijn beoordelen met EMV score
E (EMV)
Eyes, actief openen van ogen
M (EMV)
Motorisch, de motorische reactie aan de armen
V (EMV)
Verbaal, de verbale reactie
Maximale score (glassgow coma scale)
15
minimum score EMV (glassgow coma scale)
3
Bij een score onder ... coma (glassgow coma scale)
8
AVPU schaal
Alert - reageert spontaan,
vocal - reageert op aanspreken,
pain - reageert alleen op pijnprikkels,
unresponsive - reageert in het geheel niet
Alarmsymptomen Disability 1
- Aniscore = ongelijke diameter pupillen
- battle sign = blauwe plek achter oor
- bloed of hersenvocht uit neus of oren
- brilhematoom (panda eyes)
- lateralisatie = uitvalsverschijnselen
Schedelbasis fractuur
Fractuur van de schedel, bloed of vocht uit neus en brilhematoom - nekstabilisatie
epiduraal hematoom
Arteriele bloeding tussen schedeldak en duramater
subduraal hematoom
Veneuze bloeding tussen dura mater en arachoïdea
1e controle bij disability 2
FAST-test
FAST-test
F - Face = tanden laten zien
A - Arms = armen optillen en handpalmen draaien
S - Speech = veranderingen in spreken
T - Time = tijd noteren
Ezelsbruggetje aandoeningen met bewustzijnsverandering
Sommige Ezels Doen Wel Iets
Sommige Ezels Doen Wel Iets
Syncope
Epilepsie
Diabetes Mellitus
Warmte-/koude-letsel
Intoxicaties
Cerebrovasculaire accidenten
Beroerte, plotselinge verstoring van de hersendoorbloeding
Soorten cerebrovasculaire accidenten
hersenbloeding, herseninfarct
Verschil TIA en CVA
Uitvalsverschijnselen van een TIA zijn meestal binnen 24 uur verdwenen, TIA is kort
Kun je op straat onderscheid maken tussen een TIA en een CVA?
nee
Subarachnoïdale bloeding
zeldzame vorm van een beroerte, traumatische en niet-traumatische SAB, scheur (ruptuur) van een aneurysma.
Syncope
kortdurend bewustzijnsverlies dat niet veroorzaakt wordt door een uitwendige oorzaak
Epilepsie
plotseling optredende, abnormale, voorbijgaande motorische, sensibele of sensorische verschijnselen of gedragsveranderingen
Focale aanval
de overmatige synchrone ontlading beperkt zich tot één hersen- gebied/hersenhelft.
Bilateraal tonisch clonische aanval
de overmatige synchrone ontlading ontstaat centraal in de hersenen waardoor de hersenschors (cortex) direct als geheel wordtgesynchroniseerd.
Focaal naar bilateraal tonisch clonische aanval
de overmatige synchrone ontlading breidt zich uit over de gehele hersenschors (cortex).
status epilepticus
- Het slachtoffer komt na de aanval niet binnen 15min bij bewustzijn
- De epileptische aanval stopt niet binnen vijf minuten
- de epileptische aanvallen volgen elkaar op
koortsstuip
een optredende aanval bij een onderliggende infectie (koorts is geen absolute voorwaarde) bij kinderen tussen de 6 maanden en 6 jaar oud die gepaard gaat met bewustzijnsverlies en motorische verschijnselen
diabetes mellitus
groep van aandoeningen die gekenmerkt worden door een onvermogen om de glucoselevels in het lichaam te regelen
Diabetes mellitus type 1
Alvleesklier maakt geen insuline aan, wordt behandeld met het bijspuiten van insuline
Diabetes mellitus type 2
Er is sprake van een verminderde gevoeligheid van de cellen voor insuline. En een verminderde aanmaak van insuline door de alvleesklier bloedsuikerspiegel stijgt. 90-95% heeft deze vorm
hypoglykemie
een glucoseconcentratie < 3,5 mmol/L
Hypoglykemie symptomen
hongerig, geeuwerig, duizelig, zwak en trillerig. Een bleke, bezwete, klamme huid, verhoogde hartfrequentie (met krachtige pols) en hoofdpijn. Slachtoffer kan van een hypoglykemie in coma raken
hyperglykemie
een glucoseconcentratie ≥ 7,0 mmol/L (nuchtere meting),
een glucoseconcentratie ≥ 11,0 mmol/L (niet-nuchtere meting).
hyperglykemie symptomen
veel plassen (polyurie), veel drinken (polydipsie), misselijkheid, braken, moeheid en een weke pols
Warmte-/koude-letsels worden onderverdeeld in twee groepen:
1. Onderkoeling (hypothermie);
2. Oververhitting (hyperthermie).
Lichaamstemperatuur
± 37 °C
hitte collaps
(<38 °C) een kortdurend bewustzijnsverlies ten gevolge van het onvermogen warmte te verliezen
hitte uitputting
(40 °C) onvermogen om adequate inspanning te leveren ten gevolge een periode met zware inspanning in hitte.
hitteberoerte
(extreme) inspanning waarbij er meer lichaamswarmte wordt geproduceerd dan kan worden kwijtgeraakt.
uiteindelijk een systemische inflammatie reactie met orgaanschade
2 criteria van een hitte beroerte
1. Kerntemperatuur van 40 °C of meer;
2. Centraal zenuwstelsel dysfunctie, wat leidt tot een verminderd of veranderd bewustzijn.
Symptomen hitte beroerte
hoofdpijn, misselijkheid, braken, hoge hartfrequentie, hoge ademhalingsfrequentie en shock. De huid kan zowel warm voelen en profuus zweten als koud aanvoelen en droog zijn.