S4 Patofizjologia wybranych objawów chorób układu krążenia i oddechowego. Nadciśnienie tętnicze – rodzaje, powikłania

0.0(0)
Studied by 3 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/92

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

Last updated 7:47 PM on 1/13/26
Name
Mastery
Learn
Test
Matching
Spaced
Call with Kai

No analytics yet

Send a link to your students to track their progress

93 Terms

1
New cards

wzór na ciśnienie tętnicze

średnie ciśnienie tętnicze = objętość minutowa * całkowity naczyniowy opór obwodowy

<p>średnie ciśnienie tętnicze = objętość minutowa * całkowity naczyniowy opór obwodowy</p>
2
New cards

regulacja hormonalna naczyniowego oporu obwodowego

knowt flashcard image
3
New cards

krótkoterminowa regulacja ciśnienia krwi

odruch z baroreceptorów (szyjnych, aortalnych, sercowo-płucnych)

  • przy wstaniu z leżenie » wyrzut amin katecholowych, obkurczenie naczyń (głównie impulsy przez nerw błędny do ośrodka sercowo-naczyniowego)

    • jeżeli zaburzony mechanizm omdlenia ortostatyczne

<p>odruch z baroreceptorów (szyjnych, aortalnych, sercowo-płucnych)</p><ul><li><p>przy wstaniu z leżenie » wyrzut amin katecholowych, obkurczenie naczyń (głównie impulsy przez nerw błędny do ośrodka sercowo-naczyniowego)</p><ul><li><p>jeżeli zaburzony mechanizm omdlenia ortostatyczne</p></li></ul></li></ul><p></p>
4
New cards

w jakim sensie odruch z baroreceptorów jest niesymetryczny

  • baroreceptory bardziej reagują na SPADEK ciśnienia

  • przy podwyższeniu ciśnienia adaptują się

<ul><li><p>baroreceptory bardziej reagują&nbsp;na SPADEK ciśnienia</p></li><li><p>przy podwyższeniu ciśnienia adaptują&nbsp;się</p></li></ul><p></p>
5
New cards

regulacja długoterminowa ciśnienia krwi

  • głowny mechanizm to mechanizm natriurezy ciśnieniowej

<ul><li><p>głowny mechanizm to mechanizm natriurezy ciśnieniowej</p></li></ul><p></p>
6
New cards

natriureza ciśnieniowa

to zjawisko zwiększonego wydalania sodu z moczem w odpowiedzi na wzrost ciśnienia tętniczego krwi. Jest to fizjologiczny mechanizm samoregulacji objętości płynów ustrojowych i ciśnienia tętniczego, niezależny w dużej mierze od układów hormonalnych.

Istota zjawiska

Gdy ciśnienie tętnicze wzrasta, dochodzi do:

  • zwiększenia ciśnienia hydrostatycznego w naczyniach nerkowych,

  • wzrostu filtracji kłębuszkowej (GFR),

  • ale przede wszystkim — zmniejszenia resorpcji sodu w kanalikach nerkowych.

W efekcie:

więcej sodu (Na⁺) zostaje wydalone z moczem,

wraz z sodem tracona jest woda (zjawisko diurezy ciśnieniowej),

objętość płynów pozakomórkowych maleje,

a ciśnienie tętnicze powraca do normy.

7
New cards

zmiany hemodynamiczne układu krążenia w NT

knowt flashcard image
8
New cards

izolowane nadciśnienie skurczowe

  • ciśnienie skurczowe > 140 mmHg

  • prawidłowe rozkurczowe < 90 mmHg

  • najczęściej osoby starsze (wzrost sztywności naczyn lub choorby ze zwiększonym rzutem serca (np. niedomykalność zastawki aortalnej)

<ul><li><p>ciśnienie skurczowe &gt; 140 mmHg</p></li><li><p>prawidłowe rozkurczowe &lt; 90 mmHg</p></li><li><p>najczęściej osoby starsze (wzrost sztywności naczyn lub choorby ze zwiększonym rzutem serca (np. niedomykalność&nbsp;zastawki aortalnej)</p></li></ul><p></p>
9
New cards

nadciśnienie pierwotne jest najczęściej rozpoznawane u

nastolatków i młodych dorosłych, wieloczynnikowe, obejmuje nadciśnienie związane z otyłością

<p>nastolatków i młodych dorosłych, wieloczynnikowe, obejmuje nadciśnienie związane z otyłością</p>
10
New cards

klasyfikacja nadciśnienia tętniczego

knowt flashcard image
11
New cards

mechanizm nerkowy nadciśnienia pierwotnego

  • zaburzona równowaga wutwarzania hormonów naczynioskurczowych (angiotensyna II, endotelina 1, neuropeptyd Y) i naczyniorozkurczowymi (NO, peptydy natriuretyczne, bradykinina) » miejscowe zaburzenie ukrwienia nerek

  • pobudzenie receptorow B2-adrenergicznych w komórkach aparatu przykłębuszkowego przez NA uwalnianą z zakończeń współczulnych » wzrost wydzielania reniny

  • wzrost wydzielania reniny w wyinku obniżenia ciśnienia w tętniczce doprowadzającej krew do kłębuszka nerkowego & zmniejszenia zawartości sodu w moczy napływającym do kanalika dalszego nefronu

  • zaburzone wydalanie sodu - natriureteza ciśnieniowa (wydalenie określonej ilości sodu wymaga wyższych wartości ciśnienia tętniczego ) - oporność nerek na czynniki natriuretyczne

<ul><li><p>zaburzona równowaga wutwarzania hormonów naczynioskurczowych (angiotensyna II, endotelina 1, neuropeptyd Y) i naczyniorozkurczowymi (NO, peptydy natriuretyczne, bradykinina) » miejscowe zaburzenie ukrwienia nerek</p></li><li><p>pobudzenie receptorow B2-adrenergicznych w komórkach aparatu przykłębuszkowego przez NA uwalnianą z zakończeń współczulnych » wzrost wydzielania reniny</p></li><li><p>wzrost wydzielania reniny w wyinku obniżenia ciśnienia w tętniczce doprowadzającej krew do kłębuszka nerkowego &amp; zmniejszenia zawartości sodu w moczy napływającym do kanalika dalszego nefronu</p></li><li><p>zaburzone wydalanie sodu - natriureteza ciśnieniowa (wydalenie określonej ilości sodu wymaga wyższych wartości ciśnienia tętniczego ) - oporność&nbsp;nerek na czynniki natriuretyczne</p></li></ul><p></p>
12
New cards

mechanizm naczyniowy nadciśnienia pierwotnego

  • upośledzenie syntezy śródbłonkowych substancji naczyniorozszerzających (NO, prostacyklina, bradykinia) przy prawidłowej lub nasilonej syntezie hormonów naczynioskurczowych (endotelina 1, angiotensyna II)

  • nadmierne wytwarzanie amin katecholowych i wzrost wrażliwości na katecholaminy

  • przebudowa i usztywnienie ściany naczyniowej ze zwężenie jego światła

    • stymulowane przez lokalne układy renina-angiotensyna, endotelina 1, insulinę (hiperinsulinizm wtórny w stosunku do insulinooporości)

    • hamowany przez NO, naczyniowe czynniki natriutetyczne i bradyknine

<ul><li><p>upośledzenie syntezy śródbłonkowych substancji naczyniorozszerzających (NO, prostacyklina, bradykinia) przy prawidłowej lub nasilonej syntezie hormonów naczynioskurczowych (endotelina 1, angiotensyna II)</p></li><li><p>nadmierne wytwarzanie amin katecholowych i wzrost wrażliwości na katecholaminy</p></li><li><p>przebudowa i usztywnienie ściany naczyniowej ze zwężenie jego światła</p><ul><li><p>stymulowane przez lokalne układy renina-angiotensyna, endotelina 1, insulinę (hiperinsulinizm wtórny w stosunku do insulinooporości)</p></li><li><p>hamowany przez NO, naczyniowe czynniki natriutetyczne i bradyknine</p></li></ul></li></ul><p></p>
13
New cards

niedobór ANP i BNP w patogenezie NT

knowt flashcard image
14
New cards

jak poziom reniny u chorego wskazuje na genezę NT

Poziom reniny jest odbiciem udziału skurczu naczyń w NT.

Wysoki poziom PRA - wzrost TPR.

Niski poziom PRA - wzrost BV

<p>Poziom reniny jest odbiciem udziału skurczu naczyń w NT.</p><p>Wysoki poziom PRA - wzrost TPR. </p><p>Niski poziom PRA - wzrost BV</p>
15
New cards

działanie angiotensyny II zależne od receptora

  • pobudzenie AT1 przyczynia się do NT

<ul><li><p>pobudzenie AT1 przyczynia się&nbsp;do NT</p></li></ul><p></p>
16
New cards

mechanizm nerwowy nadciśnienia pierwotnego

  • wzmożone napięcie układu współczulnego (wzrost pojemności minutowej serca, wzrost oporu obwodowego i aktywności RAA)

  • nieprawidłowa rekacja na bodźce z baroreceptorów i receptorów objętościowych

<ul><li><p>wzmożone napięcie układu współczulnego (wzrost pojemności minutowej serca, wzrost oporu obwodowego i aktywności RAA)</p></li><li><p>nieprawidłowa rekacja na bodźce z baroreceptorów i receptorów objętościowych</p></li></ul><p></p>
17
New cards

sodowrażliwość

knowt flashcard image
18
New cards

sodowrażliwość w NT

knowt flashcard image
19
New cards

co to natriureteza ciśnieniowa

Zwiększenie wydalania sodu i wody z

moczem przy wzroście średniego

ciśnienia tętniczego MAP

Wzrost RR zwiększa wydalanie sodu z moczem

(Feedback system stabilizujący RR & objętość płynów

ustrojowych)

Jest to mechanizm długoterminowej regulacji ciśnienia

tętniczego przez dostosowanie objętości krwi do potrzeb organizmu

W natriurezie ciśnieniowej dochodzi do podniesienia ciśnienia

perfuzyjnego nerek (renal perfusion pressure - RPP) i

zwiększenia wydalania Na+ zależnego od hamowania resorpcji

kanalikowej bez zmian RBF & GFR

W nadciśnieniu pierwotnym dochodzi do przesunięcie punktu

równowagi w kierunku wyższego ciśnienia tętniczego. Do wydalenia tego samego ładunku konieczne jest wyższe

ciśnienie tt. Ta cecha nerki /nadciśnienie/ przenosi się wraz z

przeszczepioną nerką

<p>Zwiększenie wydalania sodu i wody z</p><p>moczem przy wzroście średniego</p><p>ciśnienia tętniczego MAP</p><p></p><p>Wzrost RR zwiększa wydalanie sodu z moczem</p><p>(Feedback system stabilizujący RR &amp; objętość płynów</p><p>ustrojowych)</p><p>Jest to mechanizm długoterminowej regulacji ciśnienia</p><p>tętniczego przez dostosowanie objętości krwi do potrzeb organizmu</p><p>W natriurezie ciśnieniowej dochodzi do podniesienia ciśnienia</p><p>perfuzyjnego nerek (renal perfusion pressure - RPP) i</p><p>zwiększenia wydalania Na+ zależnego od hamowania resorpcji</p><p>kanalikowej bez zmian RBF &amp; GFR</p><p>W nadciśnieniu pierwotnym dochodzi do przesunięcie punktu</p><p>równowagi w kierunku wyższego ciśnienia tętniczego. Do wydalenia tego samego ładunku konieczne jest wyższe</p><p>ciśnienie tt. Ta cecha nerki /nadciśnienie/ przenosi się wraz z</p><p>przeszczepioną nerką</p>
20
New cards

znaczenie rdzeniowego przepływu krwi w natriurezie

knowt flashcard image
21
New cards

dysfunkcje nerek powodujące zaburzenie mechanizmów ciśnienie-natriureteza

Wzrost oporu przedkłębkowego spowodowany

skurczem naczyń vas afferens (miażdżyca,

pobudzenie współczulne) --> znoszą blokery

kanałów wapniowych

2. Zwiększenie kanalikowej reabsorpcji Na występuje w

nadciśnieniu sodozależnym i w nadprodukcji

mineralokortykoidów, Ang II

(Sodozależne: przyjmowanie soli)

3. Spadek współczynnika filtracji kłębuszkowej

(glomerular capillary filtration coefficient, Kf)

spowodowanym nawet niewielką dysfunkcją

błony podstawnej kłębuszków –

glomerulonephritis, kłębkowe zapalenie nerek

KZN

4. Zmniejszenie ilości funkcjonujących

nefronów.

Hiperfiltracja --> stwardnienie kłębuszków

(glomerulosclerosis) patomechanizm

postępującego uszkodzenia nerek PNN

<p>Wzrost oporu przedkłębkowego spowodowany</p><p>skurczem naczyń vas afferens (miażdżyca,</p><p>pobudzenie współczulne) --&gt; znoszą blokery</p><p>kanałów wapniowych</p><p>2. Zwiększenie kanalikowej reabsorpcji Na występuje w</p><p>nadciśnieniu sodozależnym i w nadprodukcji</p><p>mineralokortykoidów, Ang II</p><p>(Sodozależne: przyjmowanie soli)</p><p>3. Spadek współczynnika filtracji kłębuszkowej</p><p>(glomerular capillary filtration coefficient, Kf)</p><p>spowodowanym nawet niewielką dysfunkcją</p><p>błony podstawnej kłębuszków –</p><p>glomerulonephritis, kłębkowe zapalenie nerek</p><p>KZN</p><p>4. Zmniejszenie ilości funkcjonujących</p><p>nefronów.</p><p>Hiperfiltracja --&gt; stwardnienie kłębuszków</p><p>(glomerulosclerosis) patomechanizm</p><p>postępującego uszkodzenia nerek PNN</p>
22
New cards

hiperinsulinemia a NT

knowt flashcard image
23
New cards

insulina jak wpływa na naczynia

  • normalnie insulina powoduje wazodilatację i pobudzenie wspólczulne

  • przy hiperinuslinemi wzrasta pobudzenie współczulne, ale down-regulation wazdodylatacji » zwiększenie RR

<ul><li><p>normalnie insulina powoduje wazodilatację i pobudzenie wspólczulne</p></li><li><p>przy hiperinuslinemi wzrasta pobudzenie współczulne, ale down-regulation wazdodylatacji » zwiększenie RR</p></li></ul><p></p>
24
New cards

czynniki środowiskowe w nadciśnieniu pierwotnych

• Spozycie soli - wyróznia sie osoby reaguja-ce istotnym wzrostem cisnienia tetniczego na wieksze spozycie soli („sodowrazliwe") oraz inne, u których ta zaleznosé jest stabo zaznaczona. „Sodowrazliwose" jest zwia-zana z nadcisnieniem niskoreninowym,

starszym wiekiem, insulinoopornoscia, cu-krzyca,

wzmozona aktywnoscia uktadu

wspótczulnego i niewydolnoscia nerek.

  • Aktywnosé fizyczna.

  • Otytosé (obecnie uwazana za najwazniejszy czynnik srodowiskowy).

  • Stres psychiczny.

25
New cards

charakter nadciśnienia pierwotnego zależnie od wieku

Charakter nadcisnienia rózni sie jednak w za-leznosci od wieku chorego.

U mtodszych chorych jest to gtównie nadcisnie-nie hiperkinetyczne warunkowane zwiekszona objetoscia minutowa serca (CO), przy prawidto-wym oporze obwodowym (SVR).

Wraz z wiekiem objetosé minutowa sie zmniej-sza, a opór naczyniowy rosnie. Ta zmiana wynika nie tylko z wieku chorych i procesów starze-nia. Istotne bowiem zmniejszenie kurczliwosci przy wzroscie oporu jest takze konsekwencja nad-cisnienia. Nadcisnienie tetnicze jest wiec wyktad-nikiem podwyiszonego obciazenia nastepczego, co u chorych z wieloletnim wywiadem nadcisnie-niowym jest przyczyna kompensacyjnego przerostu miesniówki serca. Przerost miesniówki wiaze sie ze wzrostem jej sztywnosci i uposledzeniem napehniania komór i w ten sposób zmniejsza obje-tosé minutowa, a takze zwieksza zapotrzebowanie tlenowe, co po pewnym czasie moze doprowadzié do choroby niedokrwiennej serca i zaburzen kur-czliwosci.

26
New cards

cechy sugerujące WTÓRNE nadciśnienie tętnicze

Wiek wystąpienia < 20 lub > 50 lat

Wartości ciśnienia tętniczego > 180/110 mmHg

Obecność powikłań narządowych

Umiarkowana i ciężka retinopatia stwierdzana

w badaniu dna oka

Stężenie kreatyniny w osoczu > 1,5 mg/dl

(choroby nerek)

Powiększenie jam serca lub przerost mięśnia

lewej komory stwierdzany w badaniu

echokardiograficznym

Obecność innych cech wskazujących na

wtórny charakter nadciśnienia

Samoistna hipokaliemia (hiperaldosteronizm) » bo aldosteron zatrzymuje sód (wyrównanie tego przez wydalanie potasu i jonów wodorowych z moczem)

Szmery naczyniowe słyszalne nad jamą

brzuszną (zwężenie tętnicy nerkowej)

Zmienne wartości ciśnienia tętniczego ze

współistniejącą tachykardią, drżeniem

mięśniowym i nadmierną potliwością (guz

chromochłonny)

Słaba odpowiedź na skuteczne zazwyczaj

leczenie hipotensyjne

<p>Wiek wystąpienia &lt; 20 lub &gt; 50 lat</p><p>Wartości ciśnienia tętniczego &gt; 180/110 mmHg</p><p>Obecność powikłań narządowych</p><p><span data-name="black_circle" data-type="emoji">⚫</span> Umiarkowana i ciężka retinopatia stwierdzana</p><p>w badaniu dna oka</p><p><span data-name="black_circle" data-type="emoji">⚫</span> Stężenie kreatyniny w osoczu &gt; 1,5 mg/dl</p><p>(choroby nerek)</p><p><span data-name="black_circle" data-type="emoji">⚫</span> Powiększenie jam serca lub przerost mięśnia</p><p>lewej komory stwierdzany w badaniu</p><p>echokardiograficznym</p><p></p><p>Obecność innych cech wskazujących na</p><p>wtórny charakter nadciśnienia</p><p><span data-name="black_circle" data-type="emoji">⚫</span> Samoistna hipokaliemia (hiperaldosteronizm) » bo aldosteron zatrzymuje sód (wyrównanie tego przez wydalanie potasu i jonów wodorowych z moczem)</p><p><span data-name="black_circle" data-type="emoji">⚫</span> Szmery naczyniowe słyszalne nad jamą</p><p>brzuszną (zwężenie tętnicy nerkowej)</p><p><span data-name="black_circle" data-type="emoji">⚫</span> Zmienne wartości ciśnienia tętniczego ze</p><p>współistniejącą tachykardią, drżeniem</p><p>mięśniowym i nadmierną potliwością (guz</p><p>chromochłonny)</p><p>Słaba odpowiedź na skuteczne zazwyczaj</p><p>leczenie hipotensyjne</p>
27
New cards

działanie różnych hormonów z guza chromochłonnego na NT

NA – wzrasta RR rozkurczowe – pobudz. rec. alfa-adr. w łożysku

naczyniowym

A – pobudz. rec. beta w sercu – dominuje nadciśnienie z tachykardią

D - naczyniorozszerzającej – RR prawidłowe

28
New cards

w jaki sposób hiperaldosteronizm wywołuje samoistną hipokaliemię

Samoistna hipokaliemia (hiperaldosteronizm) » bo aldosteron zatrzymuje sód (wyrównanie tego przez wydalanie potasu i jonów wodorowych z moczem

» wywołuje też często alkalozę

<p>Samoistna hipokaliemia (hiperaldosteronizm) » bo aldosteron zatrzymuje sód (wyrównanie tego przez wydalanie potasu i jonów wodorowych z moczem</p><p>» wywołuje też&nbsp;często alkalozę</p>
29
New cards

koarktacja aorty jak dprowadza do wtórnego NT

knowt flashcard image
30
New cards

nadciśnienie indukowane ciążą

Nadciśnienie indukowane ciążą (pojawiające się dopiero

po 20. tyg. ciąży (!) i z reguły ustępujące po porodzie.

• występuje u ok. 10% kobiet w pierwszej ciąży i u 8%

wszystkich ciężarnych

•Stan przedrzucawkowy definiowany jako wystąpienie de

novo nadciśnienia tętniczego z białkomoczem.

•W stanie przedrzucawkowym większość fizjologicznie

zmienionych parametrów w czasie ciąży jest zaburzona:

uprzednio zwiększona pojemność minutowa serca maleje,

obniżony TPR znacząco wzrasta, podobnie jak sztywność

aorty.

Zmiany adaptacyjne serca do podwyższonego ciśnienia

tętniczego prowadzą do zwiększenia masy lewej komory serca

i objętości końcowo-skurczowej i końcowo-rozkurczowej, z

jednoczesnym obniżeniem frakcji wyrzutowej lewej komory.

•Przyczyną jest hipoperfuzja maciczno-łożyskowa.

W patogenezie hipoperfuzji maciczno-łożyskowej istotne są:

• zaburzenie unaczynienia łożyska,

• zbyt małe łożysko w stosunku do zapotrzebowania,

• stres oksydacyjny,

• zwiększona ekspresja śródbłonkowego czynnika wzrostu,

• czynniki upośledzające funkcje bariery śródbłonkowej,

• zwiększone wytwarzaniu kwasu moczowego

<p> Nadciśnienie indukowane ciążą (pojawiające się dopiero</p><p>po 20. tyg. ciąży (!) i z reguły ustępujące po porodzie.</p><p>• występuje u ok. 10% kobiet w pierwszej ciąży i u 8%</p><p>wszystkich ciężarnych</p><p></p><p>•Stan przedrzucawkowy definiowany jako wystąpienie de</p><p>novo nadciśnienia tętniczego z białkomoczem.</p><p></p><p>•W stanie przedrzucawkowym większość fizjologicznie</p><p>zmienionych parametrów w czasie ciąży jest zaburzona:</p><p>uprzednio zwiększona pojemność minutowa serca maleje,</p><p>obniżony TPR znacząco wzrasta, podobnie jak sztywność</p><p>aorty.</p><p></p><p>Zmiany adaptacyjne serca do podwyższonego ciśnienia</p><p>tętniczego prowadzą do zwiększenia masy lewej komory serca</p><p>i objętości końcowo-skurczowej i końcowo-rozkurczowej, z</p><p>jednoczesnym obniżeniem frakcji wyrzutowej lewej komory.</p><p></p><p>•Przyczyną jest hipoperfuzja maciczno-łożyskowa.</p><p></p><p>W patogenezie hipoperfuzji maciczno-łożyskowej istotne są:</p><p>• zaburzenie unaczynienia łożyska,</p><p>• zbyt małe łożysko w stosunku do zapotrzebowania,</p><p>• stres oksydacyjny,</p><p>• zwiększona ekspresja śródbłonkowego czynnika wzrostu,</p><p>• czynniki upośledzające funkcje bariery śródbłonkowej,</p><p>• zwiększone wytwarzaniu kwasu moczowego</p>
31
New cards

choroby neurologiczne prowadzące do NT wtórnego

knowt flashcard image
32
New cards

objawy kliniczne nadciśnienia tętniczego

Do niecharakterystycznych objawów nadcisnie-nia tetniczego naleza: bóle glowy, gtównie okolicy potylicznej, zawroty glowy, bezsennosé, po-budliwosc, objawy naczynioruchowe (napadowe zaczerwienienie twarzy, szyi), krwawienia z nosa.

Odchylenia w badaniu fizykalnym (wzmozona akcentacja Il tonu nad tetnica gtówna, rozlane, uno-szace uderzenie koniuszkowe), oprócz pomiaru ci-énienia tetniczego, nie maja istotnego znaczenia.

Nadcisnienie tetnicze czesto jest bezobjawo-we, a rozpoznaje sie je przypadkowo lub dopiero po wystapieniu powiktan narzadowych.

Symptomatologia nadcisnienia wtórnego jest bogatsza, a objawy wówczas stwierdzane moga byc pomocne w rozpoznaniu.

<p><span>Do niecharakterystycznych objawów nadcisnie-nia tetniczego naleza: bóle glowy, gtównie okolicy potylicznej, zawroty glowy, bezsennosé, po-budliwosc, objawy naczynioruchowe (napadowe zaczerwienienie twarzy, szyi), krwawienia z nosa.</span></p><p><span>Odchylenia w badaniu fizykalnym (wzmozona akcentacja Il tonu nad tetnica gtówna, rozlane, uno-szace uderzenie koniuszkowe), oprócz pomiaru ci-énienia tetniczego, nie maja istotnego znaczenia.</span></p><p><span>Nadcisnienie tetnicze czesto jest bezobjawo-we, a rozpoznaje sie je przypadkowo lub dopiero po wystapieniu powiktan narzadowych.</span></p><p><span>Symptomatologia nadcisnienia wtórnego jest bogatsza, a objawy wówczas stwierdzane moga byc pomocne w rozpoznaniu.</span></p>
33
New cards

jaki przerost serca w nadciśnieniu

przerost dośrodkowy/koncentryczny

<p>przerost dośrodkowy/koncentryczny </p>
34
New cards

stadia NT wg WHO

knowt flashcard image
35
New cards

zmiany w dnie oka w NT

Klasyfikacja zmian w siatkówce wg.

Keitha i Wegenera

Stopień I – Zmiany minimalne bez ognisk

krwotocznych

Stopień II - Stwardnienie tętniczek +/-

ogniska krwotoczne

Stopień III – Wysięki +/- ogniska

krwotoczne

Stopień IV - Obrzęk tarczy nerwu

wzrokowego

<p>Klasyfikacja zmian w siatkówce wg.</p><p>Keitha i Wegenera</p><p>Stopień I – Zmiany minimalne bez ognisk</p><p>krwotocznych</p><p>Stopień II - Stwardnienie tętniczek +/-</p><p>ogniska krwotoczne</p><p>Stopień III – Wysięki +/- ogniska</p><p>krwotoczne</p><p>Stopień IV - Obrzęk tarczy nerwu</p><p>wzrokowego</p>
36
New cards

zmiany w obrębie serca w nadciśnieniu

W obrebie serca podwyzszone cisnienie tetni-cze oraz podwyzszony opór naczyn obwodowych (obciazenie nastepcze) doprowadzaja do koncentrycznego przerostu migsniówki lewej komory.

Przerost ten utrudnia rozkurcz i napemianie lewej komory (dysfunkcja rozkurczowa i niewydol-nosc rozkurczowa lewej komory). Zwiekszenie zapotrzebowania tlenowego miokardium prowadzi z czasem do przekroczenia mozliwosci wyrów-nawczych, rozwoju choroby niedokrwiennej serca i dysfunkcji skurczowej.

37
New cards

Powiklania nadcisnienia ze strony osrodko-wego uktadu nerwowego

Powiklania nadcisnienia ze strony osrodko-wego uktadu nerwowego maja równiez charakter naczyniowy. Sa to przede wszystkim udary krwotoczne (pekniecie naczyn mózgo-wych) lub niedokrwienne (skutek powiktan zakrzepowych lub zakrzepowo-zatorowych).

U starszych osób gtównie w przypadku nag.łego obnizania sie cisnienia moga wystepowac napady TIA (transient ischaemic attack) - brak skutecznych

mechanizmów

zapewniajacych

state cisnienie perfuzji mózgowej. Ciezkie nieleczone nadcisnienie tetnicze prowadzi do encefalopatii nadcisnieniowej (objawy niecharak-terystyczne: zaburzenia widzenia, zaburzenia mowy, parestezje, dezorientacja, sennosé, utrata przytomnosci).

38
New cards

encefalopatia nadciśneiniowa

  • (objawy niecharak-terystyczne: zaburzenia widzenia, zaburzenia mowy, parestezje, dezorientacja, sennosć, utrata przytomnosci).

<ul><li><p><span>(objawy niecharak-terystyczne: zaburzenia widzenia, zaburzenia mowy, parestezje, dezorientacja, sennosć, utrata przytomnosci).</span></p></li></ul><p></p>
39
New cards

nefropatia nadciśnieniowa

Nefropatia nadcisnieniowa wynika takze ze zmian naczyniowych i jest jedna z przyczyn przewlektej choroby nerek. Przyczyna tej nefropatii jest lagodne stwardnienie tetniczek nerkowych (gtównie tetniczek doprowadzajacych krew do ktebuszka nerkowego i tetniczek miedzyptacikowych) zwiazane z przerostem mie-Sniówki, a w krancowych stadiach martwica wtóknikowata.

Zmiany te prowadza do nie-

dokrwienia ktebuszków nerkowych, na której podtozu rozwija sie ogniskowe stwardnienie ktebuszków nerkowych.

Wezesnym objawem uszkodzenia ktebuszków nerkowych w przebiegu nadcisnienia tetnicze-go jest albuminuria. Pózniej zmniejszeniu ulega filtracja ktebuszkowa.

40
New cards

wczesnym objawem uszkodzenia kłębuszków nerkowych w przebiegu nadciśnienia tętniczego jest

albuminuria, później zmniejszenie filtraci kłębuszkowej

41
New cards

zmiany nadciśnieniowe w obrębie naczyń siatkówki

  • Zmiany nadcisnieniowe w obrebie naczyn siatkówki sa dostepne badaniu bezposrednie-mu (badanie dna oka). Na tej podstawie wy-rózniono cztery stopnie zaawansowania zmian nadcisnieniowych:

  • I okres - zmiany czynnosciowe naczyn, dyskretne zwezenie drobnych tetnic odcinkowe lub na catym ich przebiegu;

  • Il okres - znaczne stwardnienie tetnic, zwiekszony odblask, objawy ucisku zyt w miejscu ich skrzyzowania z tetnicami (objaw Gun-na), ogniska wysieków wokót plamki (tzw. figura gwiazdy);

    • III okres - ogniska niedokrwienia (ogniska waty), wysieki i krwotoki do siatkówki;

    • IV okres - obrzek tarczy nerwu wzrokowego.

42
New cards

Nadcisnienie w fazie akceleracji

Nadcisnienie w fazie akceleracji (przelom nadcisnieniowy) stanowi stan zagrozenia zycia.

Jest faza nadciénienia charakteryzujaca sie naglym wzrostem cisnienia (ponad 180/120 mm Hg), czemu towarzysza zmiany narzadowe (retinopatia nadcisnieniowa st. III/IV, encefalopatia nadcisnie-niowa, objawy dusznicy lub obrzek pluc). Gwat-towny wzrost cisnienia najczesciej doprowadza do uszkodzenia naczyn tetniczych pod postacia martwicy wtóknikowatei, co jest gtówna przyczyna wymienionych zmian narzadowych.

<p><span>Nadcisnienie w fazie akceleracji (przelom nadcisnieniowy) stanowi stan zagrozenia zycia.</span></p><p><span>Jest faza nadciénienia charakteryzujaca sie naglym wzrostem cisnienia (ponad 180/120 mm Hg), czemu towarzysza zmiany narzadowe (retinopatia nadcisnieniowa st. III/IV, encefalopatia nadcisnie-niowa, objawy dusznicy lub obrzek pluc). Gwat-towny wzrost cisnienia najczesciej doprowadza do uszkodzenia naczyn tetniczych pod postacia martwicy wtóknikowatei, co jest gtówna przyczyna wymienionych zmian narzadowych.</span></p>
43
New cards

treopnoe

duszność po położeniu się na boku

<p>duszność&nbsp;po położeniu się&nbsp;na boku</p>
44
New cards

platypnoe

duszność w pozycji stojącej

<p>duszność&nbsp;w pozycji stojącej</p>
45
New cards

duszność wdechowa a wydechowa

duszność wdechowa » z reguły z powodu obstrukcji górnych dróg oddechowych

wydechowa » z reguły. powodu obstrukcji dolnych dróg oddechowych

oraz wdechowo-wydechowa (mieszana)

<p>duszność&nbsp;wdechowa » z reguły z powodu obstrukcji górnych dróg oddechowych</p><p>wydechowa » z reguły. powodu obstrukcji dolnych dróg oddechowych</p><p>oraz wdechowo-wydechowa (mieszana)</p>
46
New cards

odczuwanie wysiłku oddechowego

Odczuwanie wysitku oddechowego zalezy od proporcji pomiedzy aktualnym na-pieciem miesni oddechowych, a maksymalnym napieciem miesni oddechowych.

47
New cards

jak hiperkapnia wpływa na uczucie duszności

Ostatnie badania wykazuja jednak, ze hiperkapnia jest jedna z waznych sktadowych zjawiska dusznosci, natomiast dominujacym mechanizmem jej dzia-tania jest powodowanie kwasicy i to poprzez che-moreceptory zlokalizowane CSN wplywa na po-

wstawanie dusznosci.

48
New cards

receotory górnych dróg oddechowych w duszności

receptory z lokalizowane w okolicy twarzy oraz w górnych drogach oddechowych modyfikuja odczuwanie dusznosci (np. zmniejszenie dusznosci, gdy pacjent siedzi przy otwartym oknie lub obok wiatraczka, a zwiekszenie odczuwania dusznosci, gdy pacjent oddycha np. przez ustnik przy spiro-metrii). Mechanizm tych reakcji pozostaje jednak niewyjasniony, chociaz wiadomo, ze bierze w nich udziat nerw trójdzielny oraz receptory wrazliwe na zmiany temperatury oraz przeplyw powietrza.

<p><span>receptory z lokalizowane w okolicy twarzy oraz w górnych drogach oddechowych modyfikuja odczuwanie dusznosci (np. zmniejszenie dusznosci, gdy pacjent siedzi przy otwartym oknie lub obok wiatraczka, a zwiekszenie odczuwania dusznosci, gdy pacjent oddycha np. przez ustnik przy spiro-metrii). Mechanizm tych reakcji pozostaje jednak niewyjasniony, chociaz wiadomo, ze bierze w nich udziat nerw trójdzielny oraz receptory wrazliwe na zmiany temperatury oraz przeplyw powietrza.</span></p>
49
New cards

receptory płucne w duszności

  • Receptory wrazliwe na roz-ciaganie (stretch receptors) reaguja na inflacje pluc oraz uczestnicza w zakonczeniu wdechu,

  • receptory podraznieniowe (irritant receptors) zlokalizowane w nablonku oddechowym reaguja na liczne bodzce chemiczne i mechaniczne oraz sa odpowiedzialne za skurcz oskrzeli,

  • wtókna C (niezmieli-nizowane zakonczenia nerwów) zlokalizowane w scianie pecherzyków plucnych oraz w naczyniach sa wrazliwe na zmiany w przestrzeni sródmiazszo-wej (obrzek).

  • odczuwanie duszności ma związek ze zwiększeniem napięcia ściany oskrzeli oraz ze zmienionym ciśnieniem transmuralnym w oskrzelach

    • jeden z mechanizmów odpowiedzilany » rozciągniecie dróg oddechowych podczas wydechy

Impulsy powstajace poprzez aktywacje receptorów w drogach oddechowych sa przewodzone do CNS przez nerw btedny, który odrywa wazna role w mechanizmach odczuwania dusznosci.

Aferentne informacje z receptorów podraznieniowych wywoluja zwiekszo-ne odczuwanie dusznosci, zas pobudzenie receptorów typu stretch ma raczej dziatanie hamujace.

<ul><li><p><span>Receptory wrazliwe na roz-ciaganie (stretch receptors) reaguja na inflacje pluc oraz uczestnicza w zakonczeniu wdechu, </span></p></li></ul><ul><li><p><span>receptory podraznieniowe (irritant receptors) zlokalizowane w nablonku oddechowym reaguja na liczne bodzce chemiczne i mechaniczne oraz sa odpowiedzialne za skurcz oskrzeli, </span></p></li><li><p><span>wtókna C (niezmieli-nizowane zakonczenia nerwów) zlokalizowane w scianie pecherzyków plucnych oraz w naczyniach sa wrazliwe na zmiany w przestrzeni sródmiazszo-wej (obrzek).</span></p></li></ul><p></p><ul><li><p>odczuwanie duszności ma związek ze zwiększeniem napięcia ściany oskrzeli oraz ze zmienionym ciśnieniem transmuralnym w oskrzelach</p><ul><li><p>jeden z mechanizmów odpowiedzilany » rozciągniecie dróg oddechowych podczas wydechy</p></li></ul></li></ul><p></p><p><span>Impulsy powstajace poprzez aktywacje receptorów w drogach oddechowych sa przewodzone do CNS przez nerw btedny, który odrywa wazna role w mechanizmach odczuwania dusznosci. </span></p><p></p><p><span>Aferentne informacje z receptorów podraznieniowych wywoluja zwiekszo-ne odczuwanie dusznosci, zas pobudzenie receptorów typu stretch ma raczej dziatanie hamujace.</span></p><p></p>
50
New cards

informacje z receptorów płucnych w duszności - co zwiększa a co zmniejsza uczucie duszności

Aferentne informacje z receptorów podraznieniowych wywoluja zwiekszo-ne odczuwanie dusznosci, zas pobudzenie receptorów typu stretch ma raczej dziatanie hamujace.

<p><span>Aferentne informacje z receptorów podraznieniowych wywoluja zwiekszo-ne odczuwanie dusznosci, zas pobudzenie receptorów typu stretch ma raczej dziatanie hamujace.</span></p>
51
New cards

receptory ścian klatki piersiowej - rola w duszności

Mózg odbiera bodzce z wielu struktur sciany klatki piersiowej - stawów, sciegien i miesni. Impulsy z tych tkanek wplywaja na odczuwanie dusznosci, szczególnie jej intensywnosci (np. wy-wotane wibracje miesni oddechowych u osób z hiperkapnia zmniejszaja odczuwanie duszno-sci). Wydaje sie, ze informacje dosrodkowe ze sciany klatki piersiowej pelnia istotna role w odczuwaniu dusznosci oraz w regulacji mechaniki oddychania u osób z dusznoscia.

<p><span>Mózg odbiera bodzce z wielu struktur sciany klatki piersiowej - stawów, sciegien i miesni. Impulsy z tych tkanek wplywaja na odczuwanie dusznosci, szczególnie jej intensywnosci (np. wy-wotane wibracje miesni oddechowych u osób z hiperkapnia zmniejszaja odczuwanie duszno-sci). Wydaje sie, ze informacje dosrodkowe ze sciany klatki piersiowej pelnia istotna role w odczuwaniu dusznosci oraz w regulacji mechaniki oddychania u osób z dusznoscia.</span></p>
52
New cards

afferent mismatch w duszności

Wg tej teorii dusznosé powstaje jako zaburzenie proporcji pomiedzy sita i napieciem miesni odde-chowych, a zmianami w dtugosci miesni oddechowych i objetosci oddechowych. Dusznosc jest spowodowana dysproporcja pomiedzy wycho-dzacymi - eferentnymi sygnatami motorycznymi do miesni oddechowych, a naptywajacymi - afe-rentnymi informacjami z pluc. Mózg w danej chwili posiada pewien standardowy „obraz" oddychania i porównuje z nim naptywajace z obwodu i pluc informacje, a w razie wystapienia nie-prawidtowosci powstaje uczucie dusznosci.

<p><span>Wg tej teorii dusznosé powstaje jako zaburzenie proporcji pomiedzy sita i napieciem miesni odde-chowych, a zmianami w dtugosci miesni oddechowych i objetosci oddechowych. Dusznosc jest spowodowana dysproporcja pomiedzy wycho-dzacymi - eferentnymi sygnatami motorycznymi do miesni oddechowych, a naptywajacymi - afe-rentnymi informacjami z pluc. Mózg w danej chwili posiada pewien standardowy „obraz" oddychania i porównuje z nim naptywajace z obwodu i pluc informacje, a w razie wystapienia nie-prawidtowosci powstaje uczucie dusznosci.</span></p>
53
New cards

astma sercowa

duszność napadowa nocna - charakterystyczne dla osób z przewlekła niewydolnością lewej komory

<p>duszność&nbsp;napadowa nocna - charakterystyczne dla osób z przewlekła niewydolnością&nbsp;lewej komory</p>
54
New cards

patomechanizm astmy sercowej

  • charakterystyczne dla osób z przewlekłą niewydolnością lewej komory

  • 2-3 godziny po zaśnięciu, towarzyszy kaszel, poty, uczucie strachu

  • poprawia poycja siedząca

  • powodowana najczęściej przez obrzęk płuc śródmiążdzowy, rzadko śródpęcherzykowy

  • pozycja leżąca » zwiększony powró† żylny » zwiększenie obciążenia wstępnego » zastój płucny

W pózniejszym okresie zwiekszony nieco przeplyw obwodowy oraz hiperwolemia powo-duja uruchomienie mechanizmów wyrównawczych (nasilenie diurezy) i w konsekwencji normalizacje wolemii z ustapieniem objawów.

55
New cards

krwioplucie

Krwiopluciem nazywamy wykrztuszanie krwi z uktadu oddechowego. W zaleznosci od nasilenia moze to byé czysta krew lub plwocina tylko podbarwiona krwia. Jezeli mamy do czynienia z masywnym krwawieniem, traktujemy to jako stan zagrożenia życia, bowiem krew zalewająca pęcherzyki płucne upośledza wymianę gazową i może prowadzić do asfiksji

56
New cards

krwioplucie - etiologia

knowt flashcard image
57
New cards

krwioplucie mechaizmy

knowt flashcard image
58
New cards

najczęstsze mechanizmy krwioplucia

knowt flashcard image
59
New cards

palce pałeczkowate

Palce pateczkowate Hipokratesa (paleczki dobo-sza) sa objawem wystepujacym w przewleklych chorobach przebiegajacych z niedotlenieniem tkanek obwodowych. W schorzeniu tym dochodzi do przerostu i rozszerzenia plytek paznokcio-wych, a dystalne czesci palców powiekszaja sie.

uwaza sie, ze przewlekta hipoksja doprowadza do otwarcia glebokich poraczen tetniczo - zylnych w okolicy paliczków dystalnych i ich hipertrofie.

<p>Palce pateczkowate Hipokratesa (paleczki dobo-sza) sa objawem wystepujacym w przewleklych chorobach przebiegajacych z niedotlenieniem tkanek obwodowych. W schorzeniu tym dochodzi do przerostu i rozszerzenia plytek paznokcio-wych, a dystalne czesci palców powiekszaja sie.</p><p>uwaza sie, ze przewlekta hipoksja doprowadza do otwarcia glebokich poraczen tetniczo - zylnych w okolicy paliczków dystalnych i ich hipertrofie.</p>
60
New cards

kaszel

knowt flashcard image
61
New cards

odruch kaszlowy

62
New cards

Przyczyny kaszlu w chorobach układu krążenia

knowt flashcard image
63
New cards

sinica

knowt flashcard image
64
New cards

co wpływa na widoczność sinicy

knowt flashcard image
65
New cards

przyczyny sinicy centralnej i obwodowej

knowt flashcard image
66
New cards

mechanizmy dusznosci w xhorobach pluc

knowt flashcard image
67
New cards

identyfikacja bólu wieńcowego

knowt flashcard image
68
New cards

omdlenie / syncope

knowt flashcard image
69
New cards

omdlenie przyczyny

1. Zaburzenia odruchów naczynioruchowych

- zaburzenia odruchu wazowagalnego

- hipotonia ortostatyczna

- pierwotna niewydolność autonomiczna

- sympatektomia farmakologiczna lub chirurgiczna

- choroby układu autonomicznego

- zaburzenia odruchu z zatoki szyjnej

2. Hipowolemia

3. Mechaniczne zaburzenia powrotu żylnego

- zabieg Valsalvy

- kaszel

- mikcja

- śluzak przedsionka

4. Zmniejszenie pojemności minutowej serca

- zwężenie lewego ujścia tętniczego (zwężenie zastawkowe

aorty)

- zwężenie prawego ujścia żylnego (zator tętnicy płucnej)

- choroby mięśnia sercowego (zawał z niewydolnością

krążenia)

- tamponada serca

5. Zaburzenia rytmu serca

- bradyarytmie

- tachyarytmie

6. Inne przyczyny powodujące krótkotrwałą utratę

świadomości:

- hipoksja

- niedokrwistość

- hiperwentylacja ze spadkiem stężenia dwutlenku węgla

- hipoglikemia

- zaburzenia emocjonalne (lęki , napady histeryczne)

- zaburzenia naczyń mózgowych

70
New cards

najczęstsze postacue omdlenia

knowt flashcard image
71
New cards

omdlenie wazowagalne

- 50 % wszystkich przypadków omdleń

- często u osób młodych

- często nawraca

Często spowodowane przez:

- napięcia emocjonalne, lęki

- przebywanie w ciepłych, zatłoczonych pomieszczeniach

- czasami poprzez silny ból w obrębie jamy brzusznej

<p>- 50 % wszystkich przypadków omdleń</p><p>- często u osób młodych</p><p>- często nawraca</p><p>Często spowodowane przez:</p><p>- napięcia emocjonalne, lęki</p><p>- przebywanie w ciepłych, zatłoczonych pomieszczeniach</p><p>- czasami poprzez silny ból w obrębie jamy brzusznej</p>
72
New cards

omdlenie ortostatyczne

knowt flashcard image
73
New cards

zespól MAS

knowt flashcard image
74
New cards

zahamowanie zatokowe

knowt flashcard image
75
New cards

kołatania serca

knowt flashcard image
76
New cards

Uczucie zmęczenia w chorobach serca -

podstawowe przyczyny

• jeden z najczęstszych objawów chorób serca

• niespecyficzny objaw

• u osób z niewydolnością krążenia spadek siły mięśniowej

spowodowany może być poprzez:

- spadek wyrzutu sercowego (cardiac output)

- niedokrwienie mózgu (komponenta centralna)

Uczucie zmęczenia w chorobach serca -

inne przyczyny

- użycie beta-blokerów

- gwałtowne obniżenie ciśnienia tętniczego

- przy niewydolności serca jako skutek nasilonej diurezy

- jako efekt hypokaliemii po diuretykach

- jako jeden z objawów poprzedzających lub

towarzyszących ostremu niedokrwieniu mięśnia

sercowego.

77
New cards

Rozmieszczenie krwi w krążeniu

systemowym

knowt flashcard image
78
New cards

prawo starlinga w kapilarach

knowt flashcard image
79
New cards

hipotezy powstawania obrzęków

knowt flashcard image
80
New cards

przyczyny anasarca

knowt flashcard image
81
New cards

kiedy w anasrca nie ma retencji sodu i wody

II. Wzrost przepuszczalności kapilar dla białka.- obrzęk

naczynioruchowy, alergiczny

<p>II. Wzrost przepuszczalności kapilar dla białka.- obrzęk</p><p>naczynioruchowy, alergiczny</p>
82
New cards

Powstawanie obrzęków w niewydolności serca

1. Spadek CO

2. Spadek EABV

3. Zmiana stosunku CO/PR

4. Pobudzenie adrenergiczne

5. Skurcz naczyń

6. Hiponatremia

<p>1. Spadek CO</p><p>2. Spadek EABV</p><p>3. Zmiana stosunku CO/PR</p><p>4. Pobudzenie adrenergiczne</p><p>5. Skurcz naczyń</p><p>6. Hiponatremia</p>
83
New cards

obrzęki miejscowe pochodzenia zapalnego

knowt flashcard image
84
New cards

obrzęki miejscowe - pochodzenia żylnego

knowt flashcard image
85
New cards

diagnostyka obrzęków

knowt flashcard image
86
New cards

co to policytemia

knowt flashcard image
87
New cards

policytemia wtórna

knowt flashcard image
88
New cards

diuretyki mechanizm działania

knowt flashcard image
89
New cards

Sympatykolityki

knowt flashcard image
90
New cards

działanie beta blockerów

knowt flashcard image
91
New cards

agoniści receptorów alfa2

knowt flashcard image
92
New cards

blockery alfa 1

knowt flashcard image
93
New cards

jak działają blokery kanałów wapniowych na naczynia

knowt flashcard image

Explore top notes

note
Shelter
Updated 1310d ago
0.0(0)
note
Chapter 7
Updated 1193d ago
0.0(0)
note
Chapter 23: Polymers and Alcohols
Updated 1068d ago
0.0(0)
note
WORLD RELIGIONS EXAM #killme
Updated 643d ago
0.0(0)
note
Chapter 9 - Motivation and Emotion
Updated 1241d ago
0.0(0)
note
Rights and protest (IB)
Updated 409d ago
0.0(0)
note
Shelter
Updated 1310d ago
0.0(0)
note
Chapter 7
Updated 1193d ago
0.0(0)
note
Chapter 23: Polymers and Alcohols
Updated 1068d ago
0.0(0)
note
WORLD RELIGIONS EXAM #killme
Updated 643d ago
0.0(0)
note
Chapter 9 - Motivation and Emotion
Updated 1241d ago
0.0(0)
note
Rights and protest (IB)
Updated 409d ago
0.0(0)

Explore top flashcards

flashcards
Spanish - los verbos irregulares
57
Updated 1053d ago
0.0(0)
flashcards
UNIT 3: TEENAGERS (Lớp 8)
61
Updated 190d ago
0.0(0)
flashcards
IS 301 EXAM 2
105
Updated 372d ago
0.0(0)
flashcards
Health Psychology Vocab
34
Updated 13d ago
0.0(0)
flashcards
Bacterial Pathogens
42
Updated 1131d ago
0.0(0)
flashcards
Vocabulary Terms for Chapter 9
34
Updated 861d ago
0.0(0)
flashcards
cpe vocabulary
33
Updated 1224d ago
0.0(0)
flashcards
Spanish - los verbos irregulares
57
Updated 1053d ago
0.0(0)
flashcards
UNIT 3: TEENAGERS (Lớp 8)
61
Updated 190d ago
0.0(0)
flashcards
IS 301 EXAM 2
105
Updated 372d ago
0.0(0)
flashcards
Health Psychology Vocab
34
Updated 13d ago
0.0(0)
flashcards
Bacterial Pathogens
42
Updated 1131d ago
0.0(0)
flashcards
Vocabulary Terms for Chapter 9
34
Updated 861d ago
0.0(0)
flashcards
cpe vocabulary
33
Updated 1224d ago
0.0(0)