plantkunde

Autotroof

Autotrofe planten bouwen zelfstandig van lichtenergie hun organische

verbindingenop.

Heterotroof

Heterotrofe planten zijn voor water en voeding geheel of gedeeltelijk van andere

organismenafhankelijk.

Boom

Een houtige plant met een enkele stam, in de regel hoger dan 5 m.

Struik

Houtige plant die zich al vanaf de grond vertakt.

Dwergstruik

Een lage struik, minder dan 50 cm hoog, met dikwijls kruidachtige takken.

Eenjarige plant

Een plant waarvan de levenscyclus zich binnen de 12 maanden afspeelt. Dit hoeft

niet binnen een kalenderjaar te zijn.

Tweejarige plant

Een plant waarvan de levenscyclus meer dan 1, maar minder dan 2 jaar duurt en

dienietinhet1stejaarbloeit.

Overblijvende plant

Kruidachtige plant die langer dan 2 jaar leeft, in de winter boven de grond afsterft,

maar in het voorjaar weer uitloopt.

Kruidachtig

Niet-houtig, met zachte, dunne, buigzame, saprijke stengels die afsterven na het

groeiseizoen.

Houtig/houtachtig

Boom, struik of dwergstruik met een harde structuur, sap arm. Stengels en takken zijn zelden groen.

Blijft meerdere seizoenen functioneren.

Geofyt

Een overblijvende plant waarvan de winteringsknoppen zich in de bodem

bevinden.

\
Bijvoorbeeld: door middel van wortelstok.

Helofyt

Overblijvende plant van de waterkant, waarvan de bladeren en de bloeiwijze boven

water uitsteken, maar waar van de overwinteringsknoppen ondergedoken blijven.

Hydrofyt

Overblijvende plant, drijvend of ondergedoken.

De overwinteringsorganen blijven onder water.

Epifyt

Een plant die op andere planten groeit zonder daaraan voedsel te onttrekken

Parasiet

Plant die leeft ten koste van andere planten, waardplanten of gastheren genaamd.

De plant neemt uit wortels of stengels, zouten en andere voedingsstoffen op met zuigwortels. Parasieten hebben geen groene bladeren en assimileren niet.

Halfparasiet

Plant die gedeeltelijk leeft ten koste van andere planten. De plant neemt uit wortels of stengels, zouten en andere voedingsstoffen op met zuigwortels. Zelf

heeft deze ook groene bladeren en assimileert dus.

Saprofiet

Organismen die zich voeden met de rest van dode planten/dieren. Hiertoe behoren

paddenstoelen, schimmels en bacteriën.

Halofyt

Een zoutplant, een plant die zodanig is aangepast dat deze in brak of zuur milieu

kan leven.

Lithofyt

Een plant die op stenen groeit

Xerofyt

Een plant die aangepast is aan zeer droge omstandigheden. Die aanpassingen bestaan vooral uit beperking van verdamping, mogelijkheid tot wateropslag in

boven-en ondergrondse delen of uit rustperiodes in het droge seizoen.

Bedektzadigen

= angiospermen

Planten waarbij de vruchtbladen zodanig gevouwen en aaneen gegroeid

zijn dat de zaadknoppen in een gesloten ruimte zitten.

Naaktzadigen

= gymnospermen

Planten waarbij de vruchtbladen niet aan de randen zijn aaneen gegroeid

zodat de zaadknoppen niet in een gesloten ruimte zitten.

Hybride

Een nageslacht van 2 verschillende soorten of ondersoorten van planten. Hoe groter de verschillen zijn tussen de soorten of de ondersoorten, hoe

groter de kans dat dit nageslacht onvruchtbaar is.

Monocotylen

= eenzaadlobbigen

Een plant waarbij uit de kiem 1 zaadlob of kiemblad ontstaan. Deze

zaadlob zijn anders gevormd dan een gewoon blad.

Dicotylen

= tweezaadlobbigen

Een plant waarbij uit de kiem 2 zaadlobben of kiembladeren ontstaan.

Deze zaadlobben zijn anders gevormd dan een gewoon blad.

Sporenplant

= lagere landplanten

Alle planten die zich met sporen kunnen voortplanten.

Zaadplant

= spermatofyten

Deze omvatten alle naaktzadigen en bedektzadigen

Aëroob

Een milieu dat met de atmosfeer in contact staat en daardoor zuurstof

bevat

Anaëroob

Een milieu dat volstrekt zuurstofloos is.

Allopatrisch

Betreft soorten of ondersoorten die geografisch gescheiden worden.

Sympatrisch

Betreft soorten of ondersoorten die geografisch in hetzelfde gebied of

overlappende gebieden voorkomen.

Assimilatie

= fotosynthese

Het proces waarbij groene planten koolzuurgas en water onder invloed van licht omzetten in complexe verbindingen, zijnde zetmeel en suikers en

zuurstof. Dit gebeurt door de groene stof chlorofyl.

Dissimilatie

= celademhaling

Het proces waarbij complexe stoffen, zijnde zetmeel en suikers afgebroken worden tot koolzuurgas en energie onder de vorm van AP. Dit gebeurt in

de mitochondriën.

Dichotoom

Verdeeld in 2 gelijke takken/delen

Fenotype

De uiterlijke verschijningsvorm van een plant of organisme

Genotype

Het totaal van erfelijke eigenschappen van een plant of een organisme

Populatie

Alle individuen van één soort die in een bepaald gebied voorkomen

Syntaxonomie

Wetenschap van het classificeren van vegetaties.

Vegetatiekunde

De studie van de vegetaties waarbij de classificering of syntaxonomie een

belangrijke rol speelt

Biotoop

= habitat

Het woongebied van een levensgemeenschap

Fycologie = algologie

De wetenschap die de algen of de wieren bestudeert

Euglenophyta

Geselwieren

Phaecophyta

Bruinwieren

Rhodophyta

Roodwieren

Chlorophyta

Groenwieren

Fototroof/chemotroof

Energie opbouwen vanuit lichtenergie/energie opbouwen vanuit chemische

energie

Hypoxie in water

Een zuurstoftekort in water

Fototaxis

Beweging naar het licht toe

Palmellastadium

Een toestand waarbij het oogwiertje zich bevindt in een droog milieu, de flagellen

verdwijnen en er is slijmproductie als ook een ongeslachtelijke voortplanting

Thallus

Een plant waaraan niet duidelijk wortel, stengel en bladeren kunnen

gedifferentieerd worden = ongedifferentieerd weefsel

Een dichotome

vertakking

Een vertakking die steeds in 2 delen verder loopt

Polymorf

Veelvormig

Sporofyt

Een sporofyt vormt sporen, het is de diploïde fase van een plant

Gametofyt

Een gametofyt vormt gameten, gametofyten en gameten zijn haploïd

Diploid

Een diploïde cel bevat 2 groepen ‘gelijke’ chromosomen, worden aangeduid met

2n

Haploid

Een haploïde cel bevat slechts 1 groep chromosomen, wordt aangeduid met n

Gameet

Een geslachtscel bestaande uit een eicel of een spermacel, beide zijn haploïd

Spore

Een haploïde voortplantingscel die in staat is om een andere plant te vormen

door middel van een aseksuele voortplanting, ontstaan door een reductiedeling

Generatiewisseling

De wisseling tussen 2 levensvormen in de voortplantingscyclus van een plant, de

wisseling tussen de diploïde en haploïde generatie

Isomorfe

generatiewisseling

Een generatiewisseling waarbij de sporofyt er hetzelfde uitziet als de gametofyt

Heteromorfe

generatiewisseling

Een generatiewisseling waarbij de sporofyt er helemaal anders uitziet als de gametofyt

Zygote

Een bevruchte cel, het product van de fusie van 2 gameten

Haplonte fase/diplonte fase

Fase waarbij een plant of plantencel in een haploïde fase is/fase waarbij een plant of plantencel in een diploïde fase is, de beide fasen samen vormen een

diplohaplonte levenscyclus

Regeneratievermogen

Het vermogen om zich ongeslachtelijk te vermeerderen = vegetatieve

vermeerdering

Isogamie

Versmelting van 2 morfologisch dezelfde gameten

Anisomgamie

= heterogamie = versmelting van 2 beweeglijke gameten met een verschillende

grootte, zijnde een micro-en macrogameet

Oögamie

Versmelting van een onbeweeglijke eicel met een mannelijke gameet, zijnde spermatozoïden die beweeglijk zijn en spermatiën die onbeweeglijk zijn, een

spermatium is een onbeweeglijke mannelijke gameet

Gymnospermen

Naaktzadigen

Cycadophyta

Cycaspalmen

Ginkgophyta

Ginkgoachtigen

Pinophyta

Naaldbomen

Angiospermen

Bedektzadigen

Monocotylen

Eenzaadlobbigen

Dicotylen

Tweezaadlobbigen

Strobilus

Kegelvormige groep sporofyllen

Ectotrofe mycorrhiza

Symbiotische samenlevingsvorm van fungi en wortels, zonder dat er

schade berokkend wordt

Eenslachtig

Bloem met enkel functionele meeldraden of functionele stamper(s)

Tweeslachtig

In de bloem zijn zowel functionele meeldraden als stamper(s) aanwezig

Eenhuizig

Mannelijke en vrouwelijke voortplantingsstructuren gescheiden, maar op

één zelfde individu

Tweehuizig

Mannelijke en vrouwelijke voortplantingsstructuren gescheiden, op twee

verschillende individuen

Endosperm

1. Primair endosperm: weefsel na de bevruchting ontstaan uit haploïd macroprothalliumweefsel (bij veel Gymnospermen);
2. Secundair endosperm: triploïd weefsel, gevormd door deling uit het
versmeltingsproduct van de twee poolkernen en de tweede spermakern

Nucellusweefsel

Diploïd weefsel rond de vrouwelijke gametofyt of de embryozak

Micropyle

De kleine opening aan de top van een zaadknop, waardoorheen de

pollenbuis zal groeien net voor de bevruchting

Integumenten

Dun vliesje over de nucellus, dat aan de top de micropyle vormt

Zaadknop

Kleine knopvormige structuur op een placenta in het vruchtbeginsel, vóór

de bevruchting (wordt later een zaad)

Pollenbuis

Buisvormige uitgroei van een pollenkorrel, die op een compatibele

stempel is terecht gekomen, en groeit in de richting van de eicel

Bevruchting

Versmelting van twee gameten, tot vorming van een zygote

Cytologie

Celleer

Histologie

Weefselleer

Chromoplast

Kleurstofkorrels in planten

Chloroplast

Bladgroenkorrels, hierin vindt fotosynthese plaats

Leukoplast

Kleurloze korrels in planten, die zich nog kunnen ontwikkelen tot chromoplasten, chloroplasten of

zetmeelkorrels.

Het biologische eenheidsmembraan

Buitenste begrenzing van de cel en alle organellen. De membraan is opgebouwd uit fosfolipiden met daarin drijvend vele eiwitten met specifieke functies. De membraan is vloeibaar en zorgt dus niet voor stevigheid. De membraan is selectief permeabel. De membraan laat sommige

stoffen wel door en andere stoffen niet.

Diffusie

Verplaatsing van (opgeloste) stoffen vanaf een plaats met een hoge concentratie naar plaatsen

met een lage concentratie van die stof.

Osmose

Diffusie van water door een selectief permeabel membraan. De watermoleculen stromen van een gebied met een lage concentratie opgeloste stoffen (hypotoon) naar een gebied met een hoge concentratie (hypertoon). Je kan ook zeggen: watermoleculen stromen van een gebied met veel vrije watermoleculen naar een gebied met weinig

vrijewatermoleculen.

Plasmodesmata

Open kanaaltjes in een plantencelwand, die het

cytosol van 2 aanliggende cellen verbinden

Apoplastisch transport

Het transport in de plant buiten de levende cellen, hiertoe behoren het transport in

intercellulaire ruimtes.

Symplastisch transport

Het transport binnen de cel en van cel tot cel via

plasmodesmata.

Turgordruk

Druk op de celwand die ontstaat, omdat de cel water opneemt. De cel neemt water op indien deze hypertoon is ten opzichte van het omringende milieu. Turgor geeft stevigheid aan de plantencel. Heeft de cel een lagere osmotische waarde ten opzichte van het milieu, dan zal de cel

water afstaan aan het milieu.

Vesicel

Een organel van een cel. Het is een klein blaasje dat stoffen bevat en omgeven is door een membraan. De functie van een vesikel is het opslaan of het transporteren van bepaalde

stoffen in de cel.