Geografia -V. Gospodarka Polski

Przyczyny zmian przewozu towarów w Polsce przez transport samochodowy i kolejowy

* budowa dróg szybkiego ruchu,
* przemiany polityczno-gospodarcze - mniej przewożonych ładunków (kolej),
* gorszy stan techniczny torowisk i rozjazdów poprzez niewystarczające finansowanie kolei,
* wzrost znaczenia transportu samochodowego,
* spadek znaczenia przewozów towarowych koleją,
* decentralizacją i prywatyzacja gospodarki,
* wprowadzenie wolnego rynku przewozów,
* likwidacja wielu zakładów przemysłu ciężkiego

Czynniki, które wpłynęły na zmniejszenie dł. linii kolejowych w Polsce po 1989 r.

* przemiany polityczno-gospodarcze skutkujące zmniejszeniem ilości przewożonych ładunków i liczny osób dojeżdżających do pracy,
* spadek zainteresowania przewozami kolejowymi związany z konkurencyjnością innych środków transportu (głównie samochodów i samolotów),
* pogorszenie stanu technicznego torowisk i rozjazdów wskutek niewystarczającego finansowania kolei

Czynniki, które wpłynęły na zmniejszenie floty handlowej oraz zmniejszenie znaczenia przemysłu stoczniowego po roku 1989

Zmniejszenie floty handlowej:

* wprowadzenie niekorzystnych z punktu widzenia armatorów zmian w prawie pracy, systemie podatkowym oraz systemie ubezpieczeń społecznych,


* konieczność konkurowania polskich armatorów na rynku przewozów z armatorami z całego świata,
* wzrost cen paliw okrętowych związany z wojną w Zatoce Perskiej

\
Zmniejszenie przemysłu stoczniowego:

* niemożność konkurowania ze stoczniami w innych państwach, zwłaszcza położonych na Dalekim Wschodzie,
* utrata zamówień z krajów byłego bloku wschodniego,
* rosnące zadłużenie

Nazwy portów pasażerskich obsługujące połączenia promowe międzynarodowe

* Świnoujście (Terminal Promowy),
* Gdynia (Port Gdynia),
* Gdańsk (Port Gdańsk)

Rurociągi jakimi do Polski dostarczana jest ropa naftowa. Skąd i do jakich rafinerii w Polsce

* rurociąg Przyjaźń - z Rosji do rafinerii w Płocku,
* Rurociąg Pomorski - z Rosji do portu w Gdańsku (do gdańskiej i płockiej rafinerii)

Walory turystyczne Polski

* kultura materialna: budynki, budowle o ciekawej architekturze, muzea, galerie sztuki, rezerwaty archeologiczne, skanseny, parki, ogrody, miejsca kultu religijnego, cmentarze i centra handlowe,


* k. niematerialna: lokalne tradycje i obrzędy, wydarzenia kulturalne (np. koncerty), sportowe, biznesowe (targi)


* infrastruktura turystyczna:


1. baza noclegowa (hotele, sanatoria, pensjonaty),
2. baza gastronomiczna (restauracje, bary, puby, kawiarnie),
3. baza towarzysząca (baseny, kąpieliska, wyciągi narciarskie)

Warunki rozwoju rolnictwa

* **przyrodnicze** - warunki agroklimatyczne (temp. powietrza i opady atmo.), warunki glebowe, ukształtowanie powierzchni, stosunki wodne
* **pozaprzyrodnicze** - __społeczno-ekonomiczno-polityczne:__ poziom rozwoju społeczno-gospodarczego, kadra pracownicza i kapitał ludzki, polityka rolna Polski i Unii Europejskiej

__historyczno-techniczne:__ poziom kultury rolnej, struktura agrarna

Cechy przemysłu wysokiej technologii

* wykorzystanie najnowszych osiągnięć naukowych i technologicznych,
* rozwija się w dużych miastach (położenie na obszarze zurbanizowanym),
* zwiększenie wydajności produkcji,
* na rynku pojawiają się towary o coraz wyższej jakości,
* zwiększenie nakładów na pracę badawczo-rozwojowe,
* zacieśnianie współpracy między ośrodkami naukowymi a przedsiębiorstwami przemysłowymi

Jakie działy produkcji należą do przemysłu wysokiej technologii?

* produkcja podstawowych substancji farmaceutycznych, leków i pozostałych wyrobów farmaceutycznych (przemysł farmaceutyczny),
* produkcja komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych (przemysł elektroniczny),
* produkcja statków powietrznych, statków kosmicznych i podobnych maszyn (przemysł lotniczy)

Skutki i przyczyny przemian w przemyśle po roku 1989

Przyczyny:

* narzucanie przez rząd lokalizacji zakładów przemysłowych,
* słaba organizacja pracy - niewielka wydajność przedsiębiorstw,
* stosowanie przestarzałych technologii - większe koszty produkcji i zanieczyszczenie przyrodnicze,
* niska jakość wielu produktów - niemożliwy eksport do krajów wysoko rozwiniętych gospodarczo,
* przestarzała struktura produkcji przemysłowej - odznacza się dużym udziałem przemysłu ciężkiego,
* nierentowność wielu fabryk - spowodowane regulowaniem cen wyrobów przez władze państwowe

\
Skutki pozytywne:

* napływ kapitału dzięki inwestycjom zagranicznym,
* w dłuższej perspektywie znaczny wzrost produkcji przemysłowej,
* wzrost wydajności pracy w przemyśle,
* większe zróżnicowanie struktury produkcji przemysłowej

\
Skutki negatywne:

* utrzymanie przestarzałej energetyki opartej na spalaniu węgla,
* w początkowej fazie spadek wartości produkcji i masowe zwolnienia skutkujące wzrostem bezrobocia,
* niewykorzystanie potencjału zamkniętych zakładów i zlikwidowanych działów produkcji

Cechy rolnictwa ekologicznego

* dopasowanie upraw i chowu do cyklów biologicznych,
* wyłącznie mechaniczne odchwaszczanie (bez użycia herbicydów),
* niestosowanie organizmów modyfikowanych genetycznie (GMO),
* wykorzystywanie przede wszystkim surowców odnawialnych,
* dbałość o różnorodność gatunkową (bioróżnorodność),
* stosowanie płodozmianu (cyklicznych zmian rodzajów upraw na jednym polu),
* wykorzystywanie głownie nawozów organicznych wytworzonych w gospodarstwie (nawozy mineralne, wyłącznie pochodzenia naturalnego, tj. mączka skalna, są stosowane w ograniczonych ilościach),
* przywracanie zadrzewień śródpolnych zmniejszających parowanie i odpływ wody oraz erozję gleb,
* prowadzenie chowu wolnowybiegowego,
* niestosowanie hormonów i antybiotyków podczas chowu,
* ponowne wykorzystywanie odpadów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego - dążenie do zamkniętego obiegu materii w gospodarstwie,
* ograniczenie stosowania maszyn i ciężkiego sprzętu rolniczego