28 marzec

en husmanskost

jedzenie domowe

att ha erfarenhet av något

mieć doświadczenie z czymś

en övertygad vegetarian

zagorzała wegetarianka

tjusig

zachwycający, czarujący

ett recept

przepis, recepta

en tillgång på råvaror

dostęp do składników, surowców

ett redskap

narzędzie, przyrząd

kåldolmar

gołąbki

(ett) rotmos med (en) fläsklägg

puree ziemniaczane z golonką

(en) kålpudding

zapiekanka z mięsa mielonego i kapusty (coś jak gołąbki)

(en) stekt sill med (en) löksås

smażony śledź z sosem cebulowym

köttbullar och potatis

klopsiki z ziemniakami

(en) krusbärskräm med mjölk

kisiel agrestowy z mlekiem

ett krusbär

agrest

en ärtsoppa

grochówka

en ostkaka

sernik

ett dillkött

mięso z koperkiem

en kroppkaka

kluski z mięsem, takie jakby knedle?

(en) fläskpannkaka med (en) lingonsylt

naleśnik z dżemem z borówki brusznicy

en råraka / en raggmunk

placki ziemniaczane \= hash browns

janssons frestelse

pokusa Janssona \= zapiekanka z ziemniaków, cebuli, szprotek i śmietany

(en) stekt strömning med (ett) potatismos

smażony śledź z puree ziemniaczanym

en mannagrynspudding

budyń z kaszy manny

(en) havregrynsgröt med (ett) äppelmos

owsianka z musem jabłkowym

ett lingonpäron

gruszki marynowane w sosie z borówki brusznicy

(en) pytt i panna

"drobne kawałeczki na patelni". Przyrządza się je z drobno pokrojonych w kostkę ziemniaków, cebuli i mięsa podsmażonych na patelni.

en falukorv

kiełbasa wędzona z Falun

bruna bönor och (ett) stekt fläsk

brązowa fasola i pieczeń wieprzowa

en spenatsoppa med kokt ägg

zupa ze szpinaku z gotowanym jajkiem

en spenat

szpinak

jag vet inte om en person från 1500- talet skulle gilla den ärtsoppa jag bjöd honom på. Men han skulle i alla fall veta vad han åt. Vilket inte är lika troligt om han blev bjuden på en thaiinspirerad kycklinggryta

nie wiem, czy XVI-wieczny człowiek polubiłby grochówkę, którą mu zaproponowałam. Ale przynajmniej wiedziałby, co je. Co nie jest tak prawdopodobne, gdyby zaproponowano mu inspirowany tajską kuchnią gulasz z kurczaka.

att vara svenskfödd

być urodzonym w Szwecji

ett känslomässigt förhållande till

emocjonalny, uczuciowy związek z

en väl utvecklad talang för god vardagsmat

dobrze rozwinięty talent do dobrego, codziennego jedzenia

minnets smaklökar slår ut i full blom

kubki smakowe pamięci rozkwitają w pełni

jag försöker att få maten att smaka precis som jag minns att mammas mat smakade

staram się, aby potrawy smakowały tak, jak pamiętam, że smakowały potrawy mojej mamy.

att räknas till något

być zaliczanym, włączanym do czegoś

ett pyssel / att pyssla (ar)

krzątanina / krzątać się

färdiglagad mat (därför går många av dessa rätter att köpa färdiglagade)

gotowe jedzenie (dlatego wiele z tych potraw można kupić gotowych)

de finns färdigförpackade i mataffärernas kyldiskar och frysdiskar och ibland i den manuella delikatessdiken

są one zapakowane w supermarketowych chłodziarkach i zamrażarkach a czasem w ręcznych delikatesach

ett pulver

proszek

på menyn

w menu

att ta ordentligt betalt för något

pobierają za coś wysoką opłatę

ett tillbehör

dodatek, akcesorium

en köttfärssås

sos mięsny

en fiskpinne

paluszek rybny

att ha en dubbel inställning till matlagning

mieć dwuznaczne podejście do gotowania

vem är det fel på egentligen?

kto jest tak naprawdę w błędzie, kto się tak właściwie myli?

jag är en gift medelålders man med två tonårsdöttrar

jestem żonatym mężczyzną w średnim wieku z dwiema nastoletnimi córkami.

att ha ett bra förhållande inom familjen

posiadać dobrych relacji w rodzinie

en matlagningskurs

kurs gotowania

härlig

cudowny, wspaniały

doftande

pachnący

bannlyst / att bannlysa (er)

zakazany / ekskomunikować, wyklnąć kogoś, potępiać, zakazywać

en sojabiff (-ar) / en kotlett (-er)

kotlet sojowy / kotlet

ett råris

ryż brązowy

oätlig

niejadalny

det är för ditt eget bästa

to dla twojego własnego dobra

en allätare

wszystkożerca

en insändare

list do redakcji

livlig

żwawy, szybki, pełen życia

att inse

zdać sobie sprawę, uświadomić

att föda upp djur i fångenskap

hodować zwierzę w niewoli

inälvor

wnętrzności, podroby

djur är levande varelser

zwierzęta są istotami żywymi

att tjata (ar) om

gderać, ględzić

korkad (-t, -de)

głupi

att höra av sig

odezwać się, dać znać

nuförtiden kan både kvinnor och män delta i Vasaloppet men under en lång tid var det förbjudet för kvinnor

obecnie zarówno kobiety jak i mężczyźni mogą uczestniczyć w Biegu Wazów lecz przez długi czas obowiązywał zakaz startu dla kobiet

att låtsas (låtsas, låtsades, låtsats) vara män

udawać bycie mężczyznami

att anmäla sig till

zapisać się do, zgłosić się do

att klä ut sig till någon

przebrać się za kogoś

ett lösskägg

sztuczna broda

efter ett tag blev en av dem upptäckt och stannad av en reporter på svensk teve, som gjorde en kort intervju med henne

po chwili jedna z nich została zauważona i zatrzymana przez reportera szwedzkiej telewizji, który przeprowadził z nią krótki wywiad.

att envisas

upierać się

ett lopp på skidor / ett skidlopp

wyścig na nartach

en sträcka

dystans, odcinek, trasa

en skidåkare / en skidåkning

narciarz / narciarstwo

att äga rum / att hålla loppet, tävlingen etc.

mieć miejsce, odbywać się / bieg, zawody odbywają się

Bakom Vasaloppet ligger historia. Alla känner till berättelsen om kung som var den förste som åkte de 90 kilometerna på skidor

Za Vasaloppet kryje się historia. Każdy zna historię króla, który jako pierwszy przejechał na nartach 90 kilometrów

att vara (befinna sig) i union med

mieć zawartą unię, być w unii z

att erövra (ar)

zawładnąć, podbić

att samla (ar) folk till ett uppror mot den danske kungen

zebrać ludzi do buntu, powstania przeciwko królowi duńskiemu

en grymhet

okrucieństwo

att tala sanning

mówić prawdę

att fatta beslut

podejmować decyzję

att förfölja

prześladować, gonić, ścigać

att komma undan någon

uciec, umknąć od kogoś, komuś

han åkte från Mora till Sälen, motsatt väg mot vad man åker idag

jechał z Mora do Sälen, w kierunku przeciwnym do tego, w którym jedzie się dzisiaj

våldsam

gwałtowny, brutalny

att delta i uppror / att vara med i tävlingen

uczestniczyć w buncie, powstaniu / brać udział na zawodach

att skicka någon efter någon

wysłać kogoś za kimś

att hinna upp någon

dogonić kogoś

att anfalla

atakować

en strid

walka

starten går klockan 8 på morgonen

start jest o 8 rano

att sätta rekord (att slå ett rekord)

ustanowić rekord

många tvingas bryta loppet på grund av trötthet eller skador

wiele osób jest zmuszonych do rezygnacji z wyścigu z powodu zmęczenia lub kontuzji

under tävlingen serveras blåbärssoppa

podczas zawodów serwowany jest napój jagodowy, zupa jagodowa

soppan delas ut längs hela spåret

zupa jest rozdawana wzdłuż całego toru