latijn semester 1 poezie

epiek eigenschappen

• lange geidchten

• dactylische hexameters

• schemaverzen

• speciale woorden

  • episch taalgebruik

E heldendicht/epos

• ilias en odysee

• historisch/helden/godenfiguren

• hellenistische periode ( 3e - 1ste eeuw v.C ) => epyllia ( korter, liefde, psychologie ) => poeta doctus ( geleerde in mythe ) v.: de Argonautica van Apollonius  

  • vanaf 3e eeuw in Rome populair v.C ) metamorphoses Ovidius

E leerdicht

• didachtische vorm van epiek

• info over goden/morele/regels… voor gewone mens

• hellenistische periode : + filosofische en wetenschap

• 2e eeuw v.C in Rome => de georgica (vergilius) en ars amatoria ( ovidius )

L lyriek eigenschap

• betekenis ( lier )

• instrumentale begeleiding

• versmaten

• poetisch genre

• gedichten of liederen

L elegie

• betekenis ( klaagzang )

• klaagzang, drink- en liefdeslied 

• tweeledige verzen met afwisselend hexameter ( elegisch disticha )  en pentameter 

• rome niet meer met fluitspel begeleiding

L epigram

• betekent : opschrift

• graven en offergaven

  • rome populair als spotdicht voor wantoestanden en bekende figuren 

L jambische poezie

• geschreven in jambische disticha

  • = versmaat die zoals omgangstaal klinkt

• fel en sarcastisch

L gezongen lyriek

• oorspronkelijk gezongen

• uiteenlopende versmaten

• gelegenheids poezie ( huwelijk/begrafenis ) 

  • ook als lofzang winnaars en hymnen voor goden

• dichters als individu met persoonlijke gevoelens ( sapho ( grieks ) )

• in rome meer persoonlijker qua inhoud bv. catullus met ‘carmina’

L bucolische poezie

• betekent : herder

• bezingt natuur en landschap

• hellenistische periode

• inrome : vergilius met bucolica t( beschrijft de ideale wereld ) 

L Satire

• oorsprong : romeinse genre ( 2e eeuw v.C )

• spottend en kritsche benadering wantoestanden maatschapij

• in dactylische hexameters

• horatius met sermones en juvenalis

dramatiek eigenschappen

• betekent handeling/daad

• verdeeld in proloog ( 3-5 episodes ) 

• ontstaan in griekeland ( cultus van dionysus ) 

• mannelijke acteurs die (+) rollen hadden

  • verwissseling van kledij en maskers

• 5e eeuw v.C hogotepunt in athene met dionysia

• tragedies en komedies ( meer voor romeinen )

D Tragedie 

• conflict door hybris/overmoed ( goddelijke menselijke wet overtreden => straf ondergaan ( noodlot ) 

• griekse tragediedichters : aeschylus, sophocles

• romese tragediedichter : seneca met medea

  • kom

D komedie

• alledaagse, grappige situaties

  • vaak met vaste rollen bv.: luie zoon etc.

• grieks ekomediedichter : aristophanes

• rome hoogtepunt in 2e eeuw met plautus met mostellaria

proza

verdergaande structuur, geen terugkerende versus/herhalende metrische structuur

poezie

van het grieks doen/maken, dichter is scheppter, litreaire = proza en poezie, niet literaire : rehct, epigrafie, numismatiek

poeta ..

vates

• schepper, profeet

• schept en heeft talent en w. geïnspireerd door muzen

faber

• schepper, vakman

• talent EN technische vaardigheid ( opgeleid ) 

• rretorisch gevormd : metrie, stijl, retorische middelen

doctus

• kennis van literatuur, geschieeenis, aardrijkskunde, mythologie,…

• voor lezer is kennis van gedachtewereld vereist

overleverign

• materialen waarop teksten overgeleverd ( papyrus en perkament )

• + teksten oudheid verloren, deel bewaard

  • rechtstreeks of onrechtstreeks ovregeleverd

stijlvfiguren van klank en woord

• alliteratie

• assonantie

• eindrijm

  • onomatopees

stijlfiguur woordvolgorde

• inversie

• chiasme

• parallellisme

• hyperbaton

  • enjambement

stijlfiguur weglating/herhaling

• repetitio ( direct herhaalt )

• anafoor

• epifoor

• tautologie Tautologie → “Altijd en eeuwig” 2/meer woorden die elkaar “versterken”

• pleonasme

• polysyndeton

• asyndeton

• ellips

• polyptoton Hij leeft een levend leven” (zelfde woord, andere vorm

  • zeugma

stiljfiguur betekenis

• antithese

• oxymoron Oud nieuws” (tegengestelde woorden samen

• paradox

  • hendiadys → “Rust en vrede” (één idee met twee woorden

  • hypallage De slapende wind” (bijvoeglijk naamwoord hoort eigenlijk bij iets anders)

  • hyperbool

• litotes

• anticipatio

verschillende vormen beeldspraak

metafoor en metonymie

retorische stijlfiguren

• gradatio

• tweeledgigheid

• drieledigheid ( trikolon)

scriptorem

plaats waar monikken klassieke teksten overschreven