Freud (VOLLEDIG)

Freudiaanse Ontwikkelingsfasen

Freud

Ontwikkelde een psychoseksuele theorie over persoonlijkheidsontwikkeling.

Psychoseksuele ontwikkeling

Ontwikkeling waarbij de libidineuze energie zich doorheen fasen verplaatst.

Libido

Psychische energie die gericht is op lustbevrediging.

Lustprincipe

Streven naar onmiddellijke bevrediging en vermijden van onlust.

Realiteitsprincipe

Rekening houden met de eisen van de werkelijkheid.

Psychoseksuele fase

Een ontwikkelingsfase waarin de libido gericht is op een specifieke erogene zone.

Doel psychoseksuele ontwikkeling

Opbouw van de persoonlijkheid door het doorlopen van conflicten.

Orale fase

0–1 jaar

Erogene zone orale fase

Mond

Kernconflict orale fase

Zuigen, bijten en voeding.

Orale fase – dynamiek incorporatie

Lust wordt beleefd door het object (bv. moeder/borst/voeding) in zich op te nemen.

Orale fase – betekenis incorporatie

Eerste objectrelatie waarbij de ander wordt geïnternaliseerd.

Gevolg normale orale fase

Ontwikkeling van basisvertrouwen en afhankelijkheid.

Fixatie orale fase

Kan leiden tot orale gewoonten of afhankelijkheid.

Anale fase

1–3 jaar

Erogene zone anale fase

Anus

Kernconflict anale fase

Zindelijkheid en controle.

Anale fase – dynamiek controle

Spanning tussen vasthouden en loslaten.

Anale fase – betekenis controle

Lust en onlust gekoppeld aan autonomie, macht en beheersing.

Gevolg normale anale fase

Ontwikkeling van autonomie en zelfcontrole.

Fixatie anale fase

Kan leiden tot dwangmatigheid of slordigheid.

Fallische fase

3–6 jaar

Erogene zone fallische fase

Genitaliën

Kernconflict fallische fase

Oedipus- en Elektracomplex.

Oedipuscomplex

Jongen voelt aantrekking tot moeder en rivaliteit met vader.

Elektracomplex

Meisje voelt aantrekking tot vader en rivaliteit met moeder.

Fallische fase – dynamiek identificatie

Identificatie met ouder van hetzelfde geslacht.

Fallische fase – betekenis identificatie

Internalisatie van normen en waarden.

Ontwikkeling überich

Ontstaat door identificatie tijdens de fallische fase.

Latentiefase

6–12 jaar

Kenmerk latentiefase

Libido is relatief onderdrukt.

Latentiefase – dynamiek sublimatie

Libidineuze energie wordt omgezet in sociaal aanvaardbare activiteiten.

Latentiefase – betekenis sublimatie

Energie wordt gericht op leren, vriendschappen en schoolse prestaties.

Genitale fase

12+ jaar

Kenmerk genitale fase

Rijpe seksuele interesse en volwassen relaties.

Genitale fase – dynamiek integratie

Integratie van eerdere fasen in volwassen intimiteit.

Genitale fase – betekenis integratie

Ontwikkeling van wederkerige relaties en seksuele rijpheid.

Succesvolle ontwikkeling

Alle fasen worden zonder fixatie doorlopen.

Fixatie

Blijvende gerichtheid van libido op een eerdere ontwikkelingsfase.

Regressie

Tijdelijke terugval naar een eerdere fase bij stress of conflict.

Verschil fixatie en regressie

Fixatie is blijvend, regressie is tijdelijk.

Retardatie

Vertraagde ontwikkeling waarbij fasen niet leeftijdsadequaat worden bereikt.

Es

Onbewust deel van de persoonlijkheid, gestuurd door het lustprincipe.

Ich

Rationeel deel van de persoonlijkheid dat bemiddelt tussen es en realiteit.

Überich

Moreel deel van de persoonlijkheid met normen en waarden.

Conflict es-ich-überich

Interne spanning tussen lust, realiteit en moraal.

Afweermechanismen

Onbewuste strategieën van het ich om angst te verminderen.

Verdringing

Onaanvaardbare impulsen worden uit het bewustzijn geweerd.

Projectie

Eigen onaanvaardbare gevoelens worden aan anderen toegeschreven.

Ontkenning

Weigeren om een realiteit te erkennen.

Rationalisatie

Onaanvaardbaar gedrag logisch verklaren.

Sublimatie

Onaanvaardbare impulsen omzetten in sociaal aanvaardbaar gedrag.

Freud en gedrag

Gedrag wordt gestuurd door onbewuste processen.

Kritiek op Freud

Theorie is moeilijk toetsbaar en sterk seksueel gericht.

Belang Freud

Legde basis voor persoonlijkheids- en ontwikkelingspsychologie.