Kaarten: Ontwikkelingspsychologie LES 5 Bars Soenens ugent | Quizlet

wie was de grondlegger van sociale context van cognitieve ontwikkeling

Vygotsky

wat is de theorie van sociale context van cognitieve ontwikkeling

sociale contexten (andere mensen) dragen bij tot cognitieve ontwikkeling

wat is de Zone van naaste ontwikkeling

"zone of proximal developmentreeks taken die kind niet alleen kan uitvoeren maar kan leren met hulp van meer ervaren partners (""fine tuned support"")"

wat is het principe van scaffolding

metafoor: huis bouwen: sterke stellingen voor huis te bouwen, later heb je ze niet meer nodig en mogen ze weg

wat proberen cognitieve theoriën te verklaren

het proces van de ontwikkeling

wat testen infant tests

(2) meestal perceptuele en motorische reactiessoms vroege taal en probleem-oplossen

wat omvat de Bayley Scales of Infant Development

een 'Cognitive Scale': bvb. een gevallen object zoeken, een toren bouwen, objectpermanentie...een 'language scale': bvb. objecten en mensen benoemen, richtingaanwijzingen volgen, kan je brabbelen, kan je praten...een 'Motor Scale': bvb. grijpen, zitten, trap oplopen

in welke soort verdeling op een grafiek kunnen we resultaten van mensen op elke leeftijd terugvinden

een normale of klokvormige verdeling

wat is het Intelligentie-Quotiënt (IQ) score die toelaat om de prestatie van een kind op een intelligentietest te vergelijken met de prestaties van andere kinderen van dezelfde leeftijd

waarom klopt het idee dat intelligentie aangeboren is wel of niet

klopt niet, want intelligentietests voor jonge kinderen zijn slechte voorspellers voor latere intelligentie

waarom zijn intelligentietests voor jongere kinderen slechte voorspellers

(3) Intelligentie schommeltJonge kinderen zijn snel afleidbaarOp jonge leeftijd hebben de tests een andere inhoud (meer motorisch) Daarom worden de scores voor jonge kinderen ontwikkelingsquotiënten (OQ) genoemd

hoe ontwikkelt taal zich in de eerste 6 jaar van het leven

(3) 12 maanden (8-18): eerste woordtussen 1.5 en 2 jaar: 2-woorden-zinop 6 jaar: woordenschat van 10.000 woorden

wat is de behavioristische visie op taalontwikkeling

geef ook de visie van Skinner Aangeleerd door operante conditioneren (bekrachtiging wanneer ze klanken uitspreken die het meest lijken op woorden), imitatie en/of een combinatie ervan. Volgens Skinner volledig toe te schrijven aan de invloed uit de omgeving.

waarom is de behavioristische visie niet mogelijk ivm leren spreken

omdat we dan lettergreep per lettergreep zouden moeten leren en dit gaat veel te traag

wat is de nativistische visie op taalontwikkeling

geef ook een naam (3) Chomskytaal is te complex om aangeleerd te worden of ontdekt te worden door kinderen zonder de veronderstelling van een aangeboren potentieeloplossing: 'Language acquisition device' (LAD)

wat is het 'Language acquisition device'

(2) een aangeboren systeem dat een geheel van regels omvat dat gemeenschappelijk is aan alle talenlaat kinderen toe (ongeacht welke taal ze horen) om te begrijpen en te spreken op een door regels gedreven manier, zodra ze genoeg woorden hebben opgepikt

Welke evidentie is er voor de nativistische visie op taalontwikkeling

(3) over hele wereld: kinderen bereiken mijlpalen inzake taal in gelijkaardige volgerdekinderen beschikken over ritmische sensitiviteit voor zin(snedes) en woordenKinderen worden geïsoleerd opgevoed: blijvende taalproblemen: wijst op bestaan gevoelige periode voor taalontwikkeling, waarin aangeboren taalpotentieel kan worden toegepast

welke tegenevidentie bestaat tegen de nativistische visie op taalontwikkeling

(2) Het gemeenschappelijke grammaticale systeem voor alle talen is niet gevondentaalontwikkeling verloopt niet snel, maar geleidelijk: meer leren dan Chomsky veronderstelt

wat is de visie van het interactionisme op de taalontwikkeling

taal ontwikkelt zich door interacties tussen aangeboren capaciteiten en invloeden vanuit omgeving (compromis nativisme en anti-nativisme)

welke 3 factoren zijn belangrijk bij de visie van het interactionisme

(ivm taalontwikkeling) aangeboren capaciteiteneen sterk verlangen om met anderen om te gaaneen rijke taal- en sociale omgeving

welke 4 factoren kunnen van verschillend belang zijn voor verschillende taalcomponenten

(interactionisme) uitspraak grammaticawoordenschatcommunicatievaardigheden

hoe benoemen we het eerste jaar (wanneer we spreken over de voorbereiding op praten)

pre-linguale periode

wat gebeurd er allemaal in de pre-linguale periode?

vocalisaties, brabbelen, gedeelde aandacht, geven en nemen, pre-verbale gebaren

hoe evolueert de taalontwikkeling in het eerste levensjaar

(4) - minder dan 6 weken: 1. interesse in stemgeluiden & verschillen tussen taalklanken - rond 2 maanden: 2. vocalisaties ('Cooing') = produceren van klinkerachtige geluiden - vanaf 4 maanden: 3. brabbelen (= medeklinkers toegevoegd en medeklinker-klinker combinatie herhaald in lange reeksen = nonsense combinaties) het brabbelen is polyglot/universeel (babytjes brabbelen over in de wereld op dezelfde manier, zelfs dove babytjes) - vanaf 8 maanden 4. brabbelen wordt meer gemodelleerd naar eigen taal: brabbelen wordt dus meer taalspecifiek = monoglot of aangepast brabbelen

wat is communicatie

een interactief proces waarbij beide communicatiepartners op elkaar afgestemd dienen te zijn (vb. gedeelde aandacht, beurtelings spreken)

wat zijn de verschillende communicatievaardigheden

gedeelde aandacht, geven en nemen, preverbale gebaren

wat is gedeelde aandacht

(3) joint attentionvanaf 4 maanden: baby kijkt in zelfde richting als volwassenevolwassenen kijken in zelfde richting als baby en benoemen omgeving

wat is geven en nemen

(2) spelletjes waarbij spelers elk om beurt meedoen: handjeklap en kiekeboedraagt bij tot inzicht in beurtelings karakter van conversatie ('turn taking')

wat doen preverbale gebaren

(2) gebruikt om gedrag van anderen te beïnvloeden (bvb. wijzen naar een koekje omdat je het wilt eten of omdat je het woord wilt kennen)draagt bij tot inzicht dat taal tot gewenste resultaten kan leiden

hoe ontwikkelen de eerste woorden in de eerste 12 maanden

(4) "6 maanden: woorden 'mama' en 'papa' kunnen onderscheiden. Kunnen het nog niet uitspreken, maar weten wel wat het betekent, zo kijken ze naar de juiste persoon op een foto12 maanden: eerste woorden Sommige woorden: samenhang met cognitieve prestatiesObjectpermanentie: ""weg"" Puzzelstuk op de juiste plaats: ""ooh"" Woorden worden ook op een meer emotionele wijze uitgesproken (bvb. holofrases)"

wat is een holofrase

In 1 woord een hele zin uitdrukken (dmv heel veel intonatie) (bv. wemmie voor 'jeej we gaan zwemmen')

welke categoriën zijn meestal de eerste woordjes

(4) belangrijke mensen (mama of papa)Alles wat beweegt (auto, bal, kat...)bekende handelingen (op, meer, neer, ...)resultaten bekende handelingen (vuil, nat, heet)

welke 2 kenmerken zijn er bij het gebruik van woorden

onderextensieoverextensie

wat is onderextensie

term wordt te eng toegepast (bvb. beer: knuffels, maar niet de echte beer)

wat is overextensie

term wordt te breed toegepast (bvb. auto: alles wat uit zichzelf beweegt, tot zelfs vliegtuigen)

wanneer gaan kinderen over tot overextensie

wanneer ze zich het juiste woord niet meer kunnen herinneren

welke verschillen zijn er bij spreken en begrijpen

bij spreken moeten ze het woord zelf benoemen, en dit gaat vaker gepaard met overextensies, maar als ze een bepaald object moeten aanduiden, doen ze dit meestal correct

welke 4 dingen kan je zeggen over de telegram-stijl

slechts 2 woorden, kortere en minder belangrijke woorden worden eruit gelaten (vanaf 20-26 maanden wel)vaak eenvoudige vorm (willen + X; meer + X)vele combinaties van woorden beantwoorden niet aan regels grammatica van volwassenenals regels wel gevolgd dan gewoonlijk kopie van paren van woorden die volwassenen gebruiken

welke 5 invloeden zijn er van individuele verschillen in taalontwikkeling

omgeving (taal gericht naar kind: Child directed speech)geslacht (meisjes licht vooruit vroege ontw. woordenschat door snellere hersenontwikkeling en interesse in taal)persoonlijkheid (teruggetrokken kinderen praten later)stijl van praten (referentiëel en expressief)taalachterstandTOP G'S

wat is de referentiële stijl en wie maakt er het meest gebruik van

woordenschat = woorden die refereren naar objectenpeuters die graag omgeving verkennen

wat is de expressieve stijl en wie maakt er het meest gebruik van

woordenschat = woorden die uitdrukking geven aan wensen en gevoelenssociaal georiënteerde kinderen

wat zijn de leeftijden van de taalnormen

(6) 2 maand: vocalisaties4 maand: brabbelen8-12 maand: brabbelen als volwassen taal (bvb. intonatie)12 maand: eerste herkenbare woord18-24 maanden: woordenschat 50-200 woorden20-26 maanden: 2 woorden combineren (telegramstijl)

geef een ander woord voor vocalisaties cooing

hoe kan je vroege taalverwerving bij babytjes ondersteunen

(3) reageren op vocalisaties en brabbelenaandacht vestigen en reageren op gedeelde aandachtsociale spelletjes spelen

hoe kan je vroege taalverwerving bij peuters ondersteunen

(3) samen spelen (verbeeldingsspel)vaak met elkaar pratenlees peuters vaak voor en praat over de boeken

wat zijn kenmerken van 'Child directed speech'

(6) korte zinnenhoge stemhoge expressiviteitduidelijke spraakduidelijk afgescheiden pauzes tussen onderdelenherhalen van nieuwe woorden in nieuwe contexten

waarom zou je child directed speech gebruiken bij baby's

voorkeur voor CDS vanaf geboortevanaf 5 maanden: sterke responsiviteit voor CDS

Waarmee kan je het orale stadium van Freud vergelijken bij Erikson

basisvertrouwen tegenover wantrouwen

Waarmee kan je het anale stadium van Freud vergelijken bij Erikson

autonomie tegenover schaamte/twijfel

Waar hangt een goed verloop van ontwikkeling van af bij Erikson in de eerste levensjaren

kwaliteit van zorg en niet van hoeveelheid orale stimulatie

Wat is het Basisvertrouwen vs. Wantrouwen-conflict volgens Erikson

cruciale rol van beschikbare & sensitieve ouderwederzijdse bevestiging en vertrouwen komt tot uiting via rituelen: hebben positieve functies zoals het geven van een gevoel van veiligheid, erkenning en voorspelbaarheid

Wat is een positieve oplossing voor schaamte en twijfel bij Erikson

aanbieden van gepaste begeleiding en redelijke keuzes --> peuter uit zo zijn individualiteit en wint aan zelfvertrouwen

wat is een negatieve oplossing voor autonomie vs. schaamte/twijfel

Twijfel en angstEen tekort aan zelfbeheersing en zelfcontrole die gepaard gaat met schrik door anderen veroordeeld te worden, te sterke blootstelling kan averechts effect hebbente sterke blootstelling kan averechts effect hebben: = koppigheid en rebellie

wat zijn kenmerken van basisemoties

universeel bij mensenhebben lange geschiedenis in evolutie en overlevingswaardekunnen rechtstreeks afgeleid worden uit gelaatsuitdrukkingen

Welke 2 globale toestanden van opwinding heeft een baby

Aantrekking tot aangename stimulus Terugtrekken van onaangename stimulus

wat gebeurt er op de leeftijd van 6 maand

(ivm basisemoties) (2) geleidelijk aan worden emoties duidelijke, goed georganiseerde signalenemoties variëren mee met de sociale omgeving (bvb. responsieve vs depressieve moeder)--> interne gemoedstoestand van peuter kan afgelezen worden van expressie van emoties

waarom is de (glim)lach belangrijk

verbindt ouders en baby met elkaaris uitdrukking van het beheersen van een nieuwe vaadigheid: bevordert competentie

Hoe ontwikkelt de emotie 'geluk' bij baby's in de eerste weken

Baby's glimlachen als ze voldaan zijn (voelen zich fysiologisch goed in hun vel). Lach is niet gedifferentieerd.

Hoe ontwikkelt de emotie 'geluk' bij baby's rond week 6-10

Eerste sociale glimlach/contactglimlach uitgelokt door menselijk gelaat (hangt samen met toenemde gevoeligheid voor complexiteit van visuele patronen)Lach bij het herkennen van emoties van anderen

Hoe ontwikkelt lachen bij een baby van 3-4 maanden

als reactie op actieve stimuli

Hoe ontwikkelt lachen bij een baby van 10-12 maanden

Verschillende vormen van lachen. Enkel voor de mensen die ze het beste kennen. Versterking van band met ouders. Ze gaan gereserveerd lachen naar vreemden.

waarom neemt woede toe

(3) uitdrukking van protest adaptief bij verkenning omgeving (overleving) (bvb. boos worden wanneer mama kamer verlaat)cognitieve ontwikkeling: je kan intentioneel gedrag stellen (Piaget) waardoor je weet krijgt van factoren die je doelstellingen verhinderen

op welke leeftijd neemt angst toe

2de helft eerste levensjaar (7-12 maand)

vanaf wanneer komt vreemdenangst

ongeveer 8 maanden

waarvan hangt vreemdenangst af

temperamentvroegere ervaring met vreemdensituatie en stijl van vreemden

waarmee loopt vreemdenangst parallel

met het glimlachen naar vertrouwde mensen

waarvoor is vreemdenangst een indicatie

dat kind scherp onderscheid leert te maken tussen verschillende gezichten

wat is scheidingsangst

angst om door verzorgingsfiguren verlaten te worden

vanaf wanneer begint scheidingsangst

8 maanden

van wat is scheidingsangst een logisch gevolg

van hechte band die wordt opgebouwd (met verzorgingsfiguren)

wat is emotionele besmetting

in de ban geraken van de sfeer/een gevoel dat in een bepaalde context heerst (bvb. als de sfeer in huis goed is zal de baby zich ook goed voelen)

Wanneer ontwikkelen baby's een begrip voor emoties van anderen/herkennen van gelaatsuitdrukkingen van anderen

7-10 maand

vanaf wanneer kunnen baby's geaffecteerd worden door emotionele besmetting

vroege kinderjaren

wat is social referencing

kind baseert zich op emotionele reactie van vertrouwenspersoon om situatie te kunnen duiden en te kunnen beslissen hoe te reageren in onzekere situatie

wat zijn de voordelen van sociale bevestiging te zoeken

(3) vormt krachtige methode om negatieve gebeurtenis te vermijdenomgeving leren kennen door onrechtstreekse ervaringze kunnen hun eigen interne emotionele toestand beter benoemen en leren kennen door vergelijking met die van ouderen

wat zijn voorbeelden van zelfbewuste emoties

(5) SchaamteSchuldJaloezieTrotsVerlegenheidSSJTV

vanaf welke leeftijd komen zelf-bewuste emoties naar voor

rond midden tweede jaar

aan wat hebben kinderen behoefte wanneer ze zelf-bewuste emoties ervaren

richtlijnen van volwassenen

wat is zelfregulatie

De strategieën die we gebruiken om onze emotionele toestand tot een comfortabel niveau te brengen zodat we onze doelen kunnen bereiken

aan wat dragen verzorgers bij ivm zelfregulering van het kind

tot de stijl van zelfregulering van het kind

Wat is de rol van de verzorgers bij emotionele zelfregulatie (2)

Tolerantie voor stimulatie neemt toe: in face-to-face play wordt de mate van stimulatie aangepast aan mogelijkheden van het kind (hersenmaturatie: het brein kan meer prikkels tegelijkertijd aan)Leren wat sociaal aanvaard is

hoe evolueert zelfregulatie in het 2de levensjaar

(4) dankzij voorstellingsvermogen en taal kunnen ze zichzelf troostenfysieke troost opzoekenmoeder opzoekenkunnen emoties beter benoemen --> verzorgers hoeven niet meer te raden

wat is temperament

stabiele individuele verschillen in kwaliteit en intensiteit van reactiviteit en zelfregulatie

wat onderzochten Thomas en Chess

bekendste longitudinale studie over temperament, dit is de basis voor huidig onderzoek over persoonlijkheidsontwikkeling

welke conclusies trokken Thomas en Chess

(2) Temperament voorspelt psychologische aanpassingopvoedingsstijl van ouders beïnvloedt emotionele stijl kind

in welke 3 types resulteren de 9 dimensies van Thomas en Chess

+ geef een naam Makkelijkmoeilijk'Slow-to-warm-up'(niet geclassificeerd (makkelijk + moeilijk))Rothbard

wat zijn kenmerken van gemakkelijke temperamenten

(4) komt als baby snel tot regelmatige gewoonten (routines)is meestal opgewektpast zich makkelijk aan nieuwe ervaringen aanzelfregulatie

wat zijn kenmerken van moeilijke temperamenten

(3) is onregelmatig inzake dagelijkse gewoonten (routines)reageert negatief en intenspast zich traag aan nieuwe ervaringen aan

wat zijn kenmerken van 'slow-to-warm-up' temperamenten

(3) niet actiefreageert matig en weinig intens op omgeving of negatieve stemmingpast zich traag aan nieuwe ervaringen aan

hoe stabiel is temperament

vele studies geven steun aan idee van stabiliteit op lange termijn, maar stabiliteit is meestal laag tot matigvele kenmerken enkel stabiel voor extreme waarden

wat is bewijs voor genetische invloed op temperament

(4) eeneiige tweelingen meer gelijkaardig dan twee-eiige tweelingen inzake temperamentmaar slechts 50% van individuele verschillen terug te voeren op genetische verschillenetnische verschillen: Aziatische baby's minder actief, minder irriteerbaar, maken minder geluid en makkelijker te troosten dan blanke baby'sgeslachtsverschillen: jongens meer actief en durven meer

wat is het goodness-of-fit model

model dat verklaart hoe temperament en omgeving samen tot gunstige resultaten kunnen leiden

hoe werkt het goodness-of-fit model

Men richt een opvoedingsomgeving in waarin het temperament van elk kind erkend wordt (fit) om zo meer aangepast functioneren aan te moedigen

van wie is het Goodness-of-fit model

Thomas en Chess

wat is gehechtheid

de sterke, affectieve band die we hebben met bijzondere mensen in ons leven

waarvoor zorgt gehechteid

(2) plezier en vreugdetroost in tijden van stress

Wat is de psychoanalytische theorie inzake hechting

Voeding zorgt voor de ontwikkeling van deze band (~orale fase). Voeding = primaire drijfveer, hechting is een neveneffect

Welke theorie inzake hechting brengt de klassieke conditionering naar voor

(3) Baby ontwikkelt een voorkeur voor de aanrakingen van de moeder tijdens het voederenAanrakingen van moeder tijdens voeding = positieve gevoelens door hongerbevredigingDeze positieve gevoelens worden aan de moeder toegeschreven.

Welke theorie inzake hechting brengt de operante conditionering naar voor (Watson)

Psychological care of infant and child: niet knuffelen of oppakken bij het huilen (Watson).

Wat is tegenevidentie voor voeding leidt tot hechting

hechting met familieleden die ons niet voeden