LES 2 - geheugen opfrissen

historische vragen

• vragen over het verleden

• vragen over de relatie heden-verleden

• vragen over de totstandkoming van historische kennis

• vragen over historische beeldvorming

historisch referentiekader

• tijd → tijden of tijdvakken

• ruimte → een werelddeel, een deel van een werelddeel, een land, een streek en gemeente…

• domein → politiek, sociaal, economisch, cultureel

redeneren over bronnen

• bruikbaarheid

• representativiteit

• betrouwbaarheid

betrouwbaarheid van een bron is afhankelijk van

• de standplaatsgebondenheid

• het doelpubliek

• de functie/bedoeling van de bron

kennis van de geschiedenis is bepaald door

• de beschikbaarheid

• de intrepretatie → gebruik en vergelijking zoveel mogelijk bronnen

historische redeneerwijzen

• feiten met elkaar in verband brengen

• informatie te structureren

prehistorie

… tot 3500 v.C.

Oude Nabije-Oosten

3500 v.C. tot 776 v.C.

Klassieke Oudheid

776 v.C. tot 476

Middeleeuwen

476 - 1453

Vroeg moderne tijd

1453 tot 1789

Moderne tijd

1789 tot 1945

Hedendaagse tijd

1945 tot …

breuk

moment waarop belangrijke veranderingen gebeuren

chronologie

de wetenschap die zich bezighoudt met het rangschikken in de tijd van historische gebeurtenissen

lokaal

het plaatselijke (wijk, gemeente, stad…)

regionaal

de regio (streek, provincie, gewest…)

nationaal

staat of land

continentaal

werelddeel

mondiaal

wereldwijd

stedelijke ruimte

in de stad

rurale ruimte

rurale ruimte

continentale ruimte

landinwaarts

maritieme ruimte

in of aan zee

open ruimte

open landschap, open samenleving

gesloten ruimte

gesloten landschap, gesloten samenleving

periferie

aan de rand van een gebied

politiek domein

gaat over machthebbers zoals koningen en het grondgebied waarover ze heersen, ook over machtsverhoudingen en over rechten en plichten

sociaal domein

gaat over de verschillende groepen mensen in de samenleving, die indeling kan gebeuren op veel manieren: volgens rijkdom, politieke macht, godsdienst…

economisch domein

gaat over wat mensen doen om te (over)leven, voedsel, kleding, inkomen

→ landbouw, handel, nijverheid

cultureel domein

gaat over kunst, godsdienst, wetenschap, techniek, onderwijs, ook dagelijkse gewoonten; eten, drinken, mode en ontspanning

historische bron

voorwerp uit het verleden of getuigenis over het verleden

historisch werk

het resultaat van een wetenschappelijk onderzoek dat na de feiten het behulp van bronnen en andere werken is gemaakt

primaire bron

bron gemaakt door iemand die rechtstreeks betrokken is, bijvoorbeeld een ooggetuige

secundaire bron

bron gemaakt door iemand die niet rechtstreeks betrokken is; vaak in een andere tijd

tijdvak

een afgebakende, begrensde periode in de geschiedenis of geologie, die wordt gekenmerkt door specifieke ontwikkelingen of gebeurtenissen

reconstructie

re (her) / constructie (bouw). iets dat nagebouwd, nagetekend of nagespeeld is; het verleden dat op basis van bronnen wordt verteld