Kaarten: neuro 2: pharma: H3: main groups of psychoactive drugs | Quizlet

substanties die je mood, gedachte en gedrag veranderen

psychoactive drugs

de route die drug aflegt om bij target te komen

route of administratie

5 routes of administratie

1) oraal

2) inhaleert in longen

3) injectie in bloed

4) injectie in brein

5) Huid/spier

nadeel oraal

makkelijkst maar wel complex =>moet eerst geabsorbeerd worden in epitheel in maag en dunne darm hierna pas in bloedstroom

(als vast dan moet het opgelost worden door maag, liquid is sneller)

route inademen in longen

1) gassen gaan door wanden van respiratoir systeem (bijna meteen van zodra geïnhaleerd)

2) absorbeerd door membranen in bloedstroom

welke route minste obstakels

brein

dichte juncties tussen cellen van bloedvaten in brein

blood-brain barriere

functie blood-brain barriere

1) beschermen van brein inzake ionenbalans

2) blokkeren van stoffen die balans kunnen verstoren

De uitwisseling in het brein gebeurt door wat?

astrocyten

wat wisselen astrocyten uit in brein

zuurstof

(te geven aan de neuronen en gliacellen)

3 regio's waar geen blood-brain barriere is

1) Area postrema (onderaan hersenstam)

2) Hypofyse/ pituitary gland

3) pijnappelklier/pineal gland

pineal gland functie

laat hormonen toe om dag-nachtcyclus te kunnen controleren

Hypofyse/pituitary gland functie

detecteert hormonen om andere hormonen in reactie hierop los te laten in bloed

Area postrema functie

detecteert giftige stoffen om braakreflex op te wekken

van wat is cappilaries opgebouwd

endothelial cells

verschil endothelial cells in lichaam en brein

lichaam:

1) capillary wall NIET dicht op elkaar

2) substanties kunnen door clefts tussen cellen

brein:

1) capillary wall WEL fused: tight junctions (omringd met astrocyte voeten)

2) meeste substanties kunnen niet door de cel

waarom moet de blood-brain barriere soms overgestoken worden

1) brein heeft O nodig

2) glucose nodig

3) amino acids nodig

2 stubstanties die de barriere kunnen oversteken

1) kleine moleculen kunnen door endothelial membraan

2) complexe moleculen gedragen langs het membraan

2 manieren voor complexe moleculen gedragen langs het membraan

1) actieve transport systeem

2) ionen pomp

wanneer het lichaam drug begint kapot te maken

catabolisme

catabolisme verloop (3)

1) verdunning/dilution door heel het lichaam

2) het op te delen

3) catabolization door heel lichaam

hoe drug uit lichaam krijgen

urine, zweet, uitgeademde lucht, borstmelk,...

Drugs die synaptische transmissie doen toenemen

agonisten

Drugs die synaptische transmissie doen afnemen

antagonisten

7 stappen in neurotransmissie in de synaps

1) synthese van NT. (in cell body)

2) opslag van NT (in vesicles)

3) vrijgave van NT. (terminal presyn -> synap)

4) receptor interactie (in postsynap)

5) activatie of inactivatie van NT

6) heropname of weg gooien

drugs die zich voor doen als agonists of anatagonists bij ACh synapsen bij skeletspieren (leg deze 2 uit)

1) ACh agnostis: stimuleren spieren

2) ACh antagonist: remmen spieren

agonist die ACh-release stimuleert, welke toxine

black widow spider venom

antagonist die ACh-release blokkeert

(ook medisch gebruikt om selectief bepaalde spieren

te verlammen, werkend item in Botox om gezichtsspieren te verlammen)

botulinum toxin

2drugs die werken op ACh receptoren

1) nicotine: agonist

2) curare: antagonists (gebruikt voor dieren even te verlammen en bij operaties)

agonist die AChE inhibeert waardoor meer ACh in synaps

(kleine dosissen gebruikt voor behandeling myasthenia gravis, spieren hierbij verzwakt)

Fysostigmine

verminderde respons op drug door herhaalde blootstelling

tolerantie

exp: mensen elke dag laten drinken: keken naar tolerantie op 3 vlakken

1) metabolische tolerantie

2) cellular tolerantie

3) learned/aangeleerde tolerantie

resultaten metabolische tolerantie

aantal enzymen nodig om stof af te breken stijgt

(word sneller metaboliseert)

resultaten cellular tolerantie

hersencellen veranderen om de effecten van drug op brein minimaal te houden

(ookal zoveel gedronken kan weinig gedrag signalen)

resultaten aangeleerde tolerantie

het omgaan met de eisen van het leven onder invloed van een middel

toegenomen responsiviteit op drug (zelfde dosis) door periodiek gebruik

sensitisatie

exp: ratten in observatiebox, reacties op amfetamine-injecties bekijken (stimuleren dopaminereceptoren) Om de 3-4 dagen nieuwe injectie

resultaten

Motorische activiteit werd steeds meer uitgesproken na toediening van eenzelfde dosis

exp: flupentixol toegediend (antagonist, blokkeert DA-receptoren) aan goed getrainde ratten net voor zwemtaak

Over trials heen steeds lagere zwemsnelheid, met uiteindelijk zelfs volledig stoppen

(Sensitisatie niet altijd gekenmerkt door toename in gedrag, kan ook tot afname gedrag leiden!)

neurale basis als evidentie voor sensitisatie

1) Veranderingen in de synaps (vb. na sensitisatie amfetamine ➔ meer dopaminerelease in de synaps)

2) Veranderingen in aantal receptoren postsynaptisch

3) Verandering in snelheid neurotransmitter-metabolisme in synaptische spleet

4) Verandering in neurotransmitter-reuptake

5) Verandering in aantal en grootte van synapsen

aangeleerde basis probleem

moeilijk te verkrijgen in hun thuis

mensen/dieren gewend om bepaalde gedragingen te stellen in thuisomgeving waardoor het moeilijk is om (ook onder invloed van een drug) de responsen op cues uit thuisomgeving aan te passen

indien men weg is van thuis en nieuwe prikkelcues krijgt, is conditioneren van nieuwe responsen makkelijker

home- out effect

groeperen van drugs adhv hun gedrag en psychoactieve effecten (5)

1) groep 1: antianxiety agents en sedative-hyponitcs

2) groep 2: antipsychotic agents

3) groep 3: antidepressieva en mood stabiliteit

4) groep 4: opioid analgesics

5) groep 5: psychotropics

3 namen van psychoactieve drugs

1) chemical: drugs structuur

2) generic: generiek en lowercase

3) proprietary: brand name

2 drugs in antianxiety agents en sedative-hyponitcs

1) Phencyclidine (PCP, angel dust)

2) 'Verkrachtingsdrugs'

Best gekende anxiolytica

benzodiazepines

Bekende producten van benzodiazepines

(mensen die moeilijkheden hebben met omgaan met serieuze stress)

1) diazepam (Valium)

2) alprazolam (Xanax)

3) clonazepam (Klonopin)

2 gekende Sedatieve hypnotica

1) alchohol

2) barbituraten

functie Sedatieve hypnotica

slaap induceren, verdoven, coma

overdracht van tolerantie naar andere drugs in de groep

(bij Sedatieve hypnotica)

cross-tolerantie

welke recepor is een target voor alcohol en barbituraten

GABA

FASD

= patroon van fysieke en intellectuele afwijkingen

Fetal Alcohol Spectrum Disorder

kenmerken FASD

1) slechte gezondheid, drug gebruik door ouders voor geboren

2) rare gezicht kenmerken

3) abnormaal brein

4) gedrag symptomen

Activatie van de GABA_A-receptor gevolg (3)

1) opent een Cl⁻-kanaal

2) wat leidt tot chloride-influx, hyperpolarisatie en inhibitie van het postsynaptisch neuron

3) → globale daling van neuronaal vuren.

stoffen blokkeren het Cl⁻-kanaal (bv. picrotoxine), gevolg hiervan

veroorzaken excitaties en epileptische aanvallen; (daarom kunnen GABA-versterkende middelen anti-epileptisch werken)

verzamelnaam voor verschillende stoornissen waaronder schizofrenie, gekenmerkt door hallucinatie, wanen en een hoop andere symptomen

Psychose

2 kenmerken schizofrenie

1) hallucinaties

2) dellusions

FGAs

First-generation antipsychotica

2 drugs van FGA

1) Fenothiazines

2) Butyrofenonen

werking: FGA (Fenothiazines en Butyrofenonen)

blokkeren dopamine D2-receptor

SGA's

Second-generation antipsychotica

drugs bij SGA

clozapine - Clozaril

werking: SGA

beetje blokkeren van dopamine D2-receptor, ook serotonine 5-HT2-receptor

te grote hoeveelheid dopamine (vnl frontaal) veroorzaakt symptomen van schizofrenie

Dopaminehypothese van schizofrenie

wat leidt tot schizofrenie like symptomen

amphetamine

stemmingsstoornis

Major depression

welke vitamine tekort geassocieerd met depressie

Vitamine D

3 antidepressivie effecten drugs

1) Monoamineoxidase-inhibitoren: MAO

2) Tricyclische antidepressiva:

3) atypische antidepressiva (SSRI: selective serotonin reuptake inhibitors)

MAO werking

meer serotoninerelease doordat ze enzym

MAO voor afbraak serotonine inhiberen in axonuiteinde

Tricyclische antidepressiva werking

blokkeren heropname-transportereiwitten

verklaring waarom antidepressieve drugs snel werkt

antidepressiva stimuleren second messengers in neuronen die herstel van beschadigde neuronen activeren

verminderen intensiteit van de ene pool van de stoornis, waardoor de andere minder waarschijnlijk zal getriggerd worden

Stemmingsstabilisatoren

Antipsychotica werking

blokkeren D2-receptors

(en gaan dus de eventuele hallucinaties en wanen tijdens een manier tegen= epilepsy)

ieder bestanddeel dat bindt aan morfine-gevoelige receptoren, slaap inducerende en pijnstillende eigenschappen

Opioïde analgetica

2 Natuurlijke opioïden

1)Opium uit plant (opium poppy)

2)Opioïden uit brein = endorfines

functie Opium

eurofie, verdoving, slaap en tegen hoesten en diarree

2 chemische stoffen Opium

1) Codeïne (hoestmedicijn, pijnstiller)

2) Morfine (in lever omzetting van codeïne ➔ morfine)

4klassen van Opioïden

1) endorfines

2) enkefalines

3) dynorphines

4) endomorfine

3 receptoren voor Opioïden

1) mu

2) kappa

3) delta

waar Opioïden (2)

1) CZS

2) PZS

Synthetische opioïden

(gebruikt in klinische context voor pijnbehandeling)

1) heroine

2) hydromorphone

3) levorphanol

4) oxymorphone

.. (allemaal verslavend)

soldier's disease'

morfineverslaving

2 categorieën Psychotrope drugs

1) Gedragsmatige stimulantia: effect op motoriek en stemming

2) Psychedelica en hallucinogene stimulantia: effect op perceptie, productie hallucinaties

stimulantia die effect hebben op mentaal niveau, motorisch niveau, arousal, perceptie en stemming

Psychotrope drugs

Leiden tot toename van motoractiviteit, toename in stemming en alertheid

Gedragsmatige stimulantia

2 Gedragsmatige stimulantia

1) cocaïne

2) amfetamine

synthetisch vervaardigde drug, ontdekt tijdens pogingen om norepinefrine na te bootsen

amfetamine

werking amfetamine

1) Dopamine-agonist: blokkeert heropnametransporter + stimuleert vrijstelling door presynaptisch neuron

2) ➔ meer dopamine in synaptische spleet

3) meer stimulatie van dopaminereceptoren

Illegaal amfetaminederivaat

methamfetamine (speed)

werking cocaine

Dopamine-agonist: blokkeert DA heropnametransporters

Werken in op perceptie en cognitieve processen, veroorzaken soms hallucinaties

sychedelica en hallucinogene stimulantia

5 soorten sychedelica en hallucinogene stimulantia

1) acetylcholine psychedelica

2) anandamide psychedelica

3) glutamate psychedelica

4) norepinephrine psychedelica

5) serotonin psychedelica

2 voorbeelden serotonin psychedelica

1) LSD (lysergic acid diethylamide) + psilocybine

2) MDMA (amfetaminederivaat)

LSD werking

stimuleren sommige 5-HT-receptors en blokkeren andere serotonerge neuronen via 5-HT-autoreceptors

(agonist van 5-HT2-receptor)

(schizofrenie

Gevoel van welzijn en ontlichaming, visuele verstoringen

+ Geassocieerd met slaap-, stemmings-, angst-, geheugen- en aandachtsstoornissen

MDMA

effect Norepinefrine-psychedelica

Produceert fysische gewaarwordingen: ruimtelijke ongebondenheid en visuele hallucinaties

voorbeeld van Norepinefrine-psychedelica

mescaline

4 voorbeelden van glutamate psychedelica

1) PCP

2) ketamine

3) dextromethorphan

4) stikstofoxide

werking glutamate psychedelica

Blokkeren NMDA-receptor

effecten van glutamate psychedelica

hallucinaties en out-of-body-experiences

blokkeren (atropine) of faciliteren (nicotine) van transmissie thv ACh-synapsen

acetylcholine psychedelica