Anatomy of Peripheral nerve system

CNS vs PNS

1. Central Nervous System (brain, spinalcord)
   

2. Peripheral Nervous System (cranial nerve, spinal nerves, ganglia)
   

Nerve fibers 2 ชนิด

1. Afferent neuron : เป็น unipolar, หน้าที่รับข้อมูลจาก receptor → ไปยังสมอง, cell body อยู่ใน Ganglion

2. Efferent neuron : เป็น multipolar, หน้าที่ส่งข้อมูลจากสมอง → ควบคุมกล้ามเนื้อ

PNS แบ่งหน้าที่ได้ 2 อย่าง

1. Somatic Nervous System : ใช้ 1 neuron รับ/ควบคุม กล้ามเนื้อลาย

2. Autonomic Nervous System : ใช้ 2 Neuron รับ/ควบคุม อวัยวะภายใน

Autonomic Nervous System ต่อกัน 2 neuron ชื่อว่า

1. Preganglionic neuron : อยู่ใน CNS

2. Postganglionic neuron : อยู่ใน Ganglion

ทั้งสองมีหน้าที่ รับส่งข้อมูลจาก สมอง → อวัยวะภายใน

1. Autonomic Nervous System แบ่งเป็น 2 ระบบ

1. Sympathetic : อยู่ที่ thoracolumbar
   

2. Parasympathetic : อยู่ที่ craniosacral(ฺBS. กับ Sacral)
   

Nerves of the Head (Mandibular nerve) ที่แตกแขนงจาก CNV

• auriculotemporal nerve – เส้นประสาทบริเวณใบหูและขมับ

• buccal nerve – เส้นประสาทกระพุ้งแก้ม

• lingual nerve – เส้นประสาทลิ้น (รับความรู้สึกทั่วไป)

• inferior alveolar nerve – เส้นประสาทฟันล่าง

• mylohyoid nerve – เส้นประสาทกล้ามเนื้อ mylohyoid(กล้ามเนื้อกล่องเสียง)

Nerves of the Head (vagus nerve X) เป็น Parasympathetic

• cranial laryngeal nerve – เส้นประสาทกล่องเสียง(ค.รู้สึก)ส่วนหน้า

• caudal laryngeal nerve – เส้นประสาทกล่องเสียงส่วนหลัง (วนกลับ), เปิดกล่องเสียงตอนหายใจเข้า

Nerves of the Head ส่วนอื่นๆ

• cranial cervical ganglion ปมประสาทซิมพาเทติกส่วนคอด้านหน้า หากเสียหาย → Horner's Syndrome → หนังตาตก รูม่านตาหดเล็ก ไม่มีเหงื่อออกที่ใบหน้าซีกนั้น

• hypoglossal nerve(XII) ควบคุมกล้ามเนื้อลิ้น

Nerves of the Head (facial nerve VII) แตกแขนงเป็น

• caudal auricular branches – แขนงไปใบหูด้านหลัง

• ventral buccal nerve – แขนงกระพุ้งแก้มด้านล่าง

• dorsal buccal nerve – แขนงกระพุ้งแก้มด้านบน

• auriculopalpebral nerve – แขนงไปใบหูและเปลือกตา

  • rostral auricular branches – แขนงไปใบหูด้านหน้า

  • palpebral nerve branches – แขนงไปเปลือกตา

อธิบาย Neuroanatomy ของเส้นประสาท(Facial nerve VII)

กำเนิดจาก medulla oblongata -> ผ่าน petrosal bone -> แตกแขนงไปเลี้ยงหลายทาง

• ไปเลี้ยง : ต่อมน้ำตา, กล้ามเนื้อ stapedius, ต่อมน้ำลาย, เส้นใยรับรส

• ออกจาก stylomastoid foramen → เลี้ยง กล้ามเนื้อแสดงสีหน้า

เส้นประสาทบริเวณศีรษะ (1/2)

1. Facial nerve (VII) อยู่ใต้ใบหู

2. Ventral buccal nerve - แตกจาก FN

3. Dorsal buccal nerve - แตกจาก FN

4. Rostral auricular branches - แตกจาก APN

5. Palpebral nerve branches - แตกจาก APN

เส้นประสาทบริเวณศีรษะ (2/2)

1. Facial nerve อยู่ใต้ใบหู

2. Auriculopalpebral nerve - แตกจาก FN

3. Rostral auricular nerve - แตกจาก APN

4. Palpebral nerve - แตกจาก APN

5. Dorsal buccal nerve - แตกจาก FN

6. Ventral buccal nerve - แตกจาก FN

เส้นประสาทไขสันหลังส่วนอก (Thoracic spinal nerve: T1–T13)

• Dorsal branch เลี้ยง epaxial muscle

• Ventral branch เรียกว่า intercostal nerve (อยู่ระหว่างซี่โครง T1–T9) เลี้ยง skin, แตกแขนงเป็น

  • lateral cutaneous branch

  • ventral cutaneous branch

เส้นประสาทไขสันหลัง (Spinal nerve) มี 35–38 คู่ แบ่งเป็น C T L S Co ได้ยังไงบ้าง

C(8) T(13) L(7) S(3) Co(4-7)

Spinal nerve แบ่งแขนงได้เป็น 4 แขนง

1. Dorsal branch

2. Ventral branch

3. Ramus communicans

4. Sympathetic trunk ganglion

Brachial plexus(1/3)

1. Cranial pectoral nerve

2. Suprascapular nerve เลี้ยงข้อไหล่

3. Musculocutaneous nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ flexorข้อศอก, รับความรู้สึกผิวหนังด้านใน

4. Radial nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ extensor, รับความรู้สึกนิ้ว(ยกเว้นนิ้วที่ 5)

5. Median nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ flexorข้อมือ, รับความรู้สึกฝ่ามือ(ยกเว้นนิ้วที่ 5)

6. Ulnar nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ flexorข้อมือ, รับความรู้สึกปลายแขนและนิ้วที่5

Brachial plexus(2/3)

1. Suprascapular nerve เลี้ยงข้อไหล่

2. Axillary nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ flexorของข้อไหล่, รับความรู้สึกผิวต้นแขน

3. Musculocutaneous nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ flexorข้อศอก, รับความรู้สึกผิวหนังด้านใน

4. Cranial pectoral nerve

5. Median nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ flexorข้อมือ, รับความรู้สึกฝ่ามือ(ยกเว้นนิ้วที่ 5)

6. Ulnar nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ flexorข้อมือ, รับความรู้สึกปลายแขนและนิ้วที่5

7. Thoracodorsal nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ Latissimus dorsi

Brachial plexus(3/3)

1. Suprascapular nerve เลี้ยงข้อไหล่

2. Subscapular nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ Subscapularis

3. Musculocutaneous nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ flexorข้อศอก, รับความรู้สึกผิวหนังด้านใน

4. Cranial pectoral nerve

5. Axillary nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ flexorของข้อไหล่, รับความรู้สึกผิวต้นแขน

6. Radial nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ extensor, รับความรู้สึกนิ้ว(ยกเว้นนิ้วที่ 5)

7. Median nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ flexorข้อมือ, รับความรู้สึกฝ่ามือ(ยกเว้นนิ้วที่ 5)

8. Ulnar nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ flexorข้อมือ, รับความรู้สึกปลายแขนและนิ้วที่5

9. Thoracodorsal nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ Latissimus dorsi

10. Lateral thoracic nerve เลี้ยงกล้ามเนื้อ Cutaneus trunci

ถ้าเกิด Radial nerve injury จะเกิดอาการ

Knuckled (นิ้วพับงอเมื่อยกขา)

Lumbosacral plexus(1/5)

1. Sciatic n.

2. Common peroneal n.

3. Tibial n.

Lumbosacral plexus(2/5)

1. Femoral n.

2. Saphenous n.

Lumbosacral plexus(3/5)

1. Femoral n.

2. Saphenous n.

3. Obturator n.

Lumbosacral plexus(4/5)

1. Femoral n.

2. Saphenous n.

3. Obturator n.

Lumbosacral plexus(5/5)

1. Cranial gluteal n.

2. Caudal gluteal n.

3. Sciatic n.

4. Common peroneal n.

5. Tibial n.

6. Caudal cutaneous sural n.

Femoral nerve injury ทำให้เกิด

quadriceps เป็นอัมพาต → ขาทั้งข้างใช้งานไม่ได้

Obturator nerve injury ทำให้เกิด

ไม่สามารถหุบขาเข้าด้านใน → คลอดยาก

Common peroneal nerve injury ทำให้เกิด

ไม่สามารถเหยียดนิ้วได้ → Knuckled

Tibial nerve injury ทำให้เกิด

ผิวด้านฝ่าเท้า (plantar aspect) ขาดความรู้สึก

อธิบาย Canine Autonomic Nervous System ในส่วนของระบบ Parasympathetic ที่ไปเลี้ยงช่องอก กับ ช่องท้อง

CNX ส่งใยประสาทออกจาก Brain stem -> ไปยังบริเวณคอแยกเป็นฝั่ง ซ้าย-ขวา -> แตกแขนงไปเลี้ยงส่วน Thoracic บางส่วน -> ที่เหลือเดินทางไปต่อ -> และแตกเป็น 2 ทางคือ DVB และ VVB -> พอไปถึง Esophagus DVB ทั้งสองฝั่งรวมกันเป็น DVT (VVB ด้วย เช่นกัน) -> DVT และ VVT จะไปยัง Diaphragm -> ไปเลี้ยงอวัยวะภายในช่องท้อง

DVB : Dosal vagal branch

VVB : Ventral vagal branch

DVT : Dorsal vagal trunk

VVT : Ventral vagal trunk

อธิบาย Canine Autonomic Nervous System ในส่วนของระบบ Sympathetic

Preganglionic sympathetic neuron เริ่มที่ spinal cord (T1–L4) → ออกทาง ventral root → เข้าสู่ sympathetic trunk (paravertebral ganglia)
→
• อาจ synapse ที่ cervical / cervicothoracic ganglion หรือ
• ผ่าน trunk ไปเป็น splanchnic nerve(เส้นประสาทที่เดินทางไปอวัยวะภายใน) → synapse ที่ prevertebral ganglion → postganglionic fibers → ไปยังอวัยวะเป้าหมาย

เส้นประสาทที่เกี่ยวข้องกับ Parasympathetic

1. Vagus nerve (X)

2. Dorsal vagal branch

3. Ventral vagal branch

Suprascapular nerve injury ในม้า จะเกิดอาการยังไง

Sweeny(กล้ามเนื้อฝ่อรีบ)

Radial nerve injury ในม้า จะเกิดอาการยังไง

ขาไม่สามารถรับน้ำหนักได้(ยืนไม่ได้) เพราะเป็นเส้นประสาทที่ควบคุมกล้ามเนื้อ extensor ทุกมัด, Knuckled

Femoral nerve injury ในม้า จะเกิดอาการยังไง

กล้ามเนื้อ quadriceps อัมพาต

Obturator nerve injury ในม้า จะเกิดอาการยังไง

มักจะเกิดหลังคลอดลูก/Pelvic bone หัก → ไม่สามารถหุบขาเข้าด้านใน (adduction)

Common peroneal nerve injury ในม้า จะเกิดอาการยังไง

ไม่สามารถเหยียดนิ้วได้

Tibial nerve injury ในม้า จะเกิดอาการยังไง

ไม่สามารถงอข้อต่อส่วนปลายของขาได้, hock ยุบลงเล็กน้อย