Kwasy Nukleinowe

Wzór adenina

notatki

Wzór guanina

notatki

Wzór cytozyny

Notatki

Wzór uracylu

notatki

Wzór tyminy

notatki

cukier w kwasach nukleinowych

pentoza

wzor rybozy i deoksyrybozy

notatki

nukleozyd adeniny

notatki

nukleotydy adeniny

notatki

Budowa kwasu nukleinowego

Kwasy nukleinowe są polimerami związków zwanych nukleotydami, które można rozszczepić na kwas ortofosforowy i nukleozydy, a te ostatnie na pentozy i zasady organiczne.

Jakimi wiązaniami łączą się nukleotydy?

3’,5’-fosfodiestrowymi

Wykrywanie kwasu fosforowego

W tym celu stosuje się reakcje z molibdenianem amonu, w wyniku której tworzy się żółty osad fosforomolibdenianu amonu.

Wykrywanie składnika cukrowego

Reakcją ogólna pozwalająca wykryć pentozy jest próba Biala (orcynowa). Pentozy ogrzewane ze stężonym kwasem solnym przechodzą w furfural, który z orcyną i jonami Fe3+ tworzą zielony kompleks. 

W celu odróżnienia rybozy od deoksyrybozy przeprowadza się reakcję Dischego, której ulega tylko deoksyryboza tworząc barwny kompleks z difenyloaminą. 

Wykrywanie zasad purynowych i prymindynowych

Puryny dają dodatnią reakcję mureksydynową. Pod wpływem kwasu azotowego związki te utleniają się do kwasu dialuroweg i alloksanu, które kondensują tworząc alloksatnynę. Alloksantyna reaguje z wodorotlenkiem amonu dając kwas purpurowy, który w środowisku zasadowym tworzy czerwono zabarwioną sól. Zasady purynowe i pirymidynowe tworzą sole z jonami metali. Sole srebrowe zasad purynowych w środowisku kwaśnym wypadają w postaci krystalicznej. Sole srebrowe zasad pirymidynowych w tych warunkach nie krystalizują i można je otrzymać w stanie krystalicznym dopiero po alkalizacji.

Hydroliza kwasów nukleinowych

W celu rozdzielenia kwasów nukleinowych przeprowadza się hydrolizę alkaliczną. W środowisku zasadowym hydrolizuje jednie RNA, w wyniku czego powstają głównie 2’- i 3’- monofosfonuklozydy.

Całkowite uwolnienie zasad purynowych, pirymidynowych, cukrów i kwasy ortofosforowego z kwasów nukleinowych obydwu typów, następuje pod działaniem mocnych kwasów (H2SO4, HCl, HCOOH) w podwyższonej temperaturze. W celu identyfikacji podstawowych składników kwasów nukleinowych, po uprzedniej hydrolizie kwaśnej, przeprowadza się reakcje charakterystyczne dla tych substancji:

Skład tłuszczy

kwasy tłuszczowe związane estrowo z alkoholem lub grupą aminową innych składników lipidów

Tłuszcze właściwe nazwa + opis

(glicerydy) są pod względem chemicznym estrami triwodortlenowego alkoholu - glicerolu i wyższych kwasów tłuszczowych. Tłuszcze naturalne stanowią z reguły mieszaninę triacylogliceroli z niewielką domieszką diacylogliceroli i monoacylogliceroli.

Kwasy tłuszczowe budowa

jednokarboksylowych kwasów alifatycznych nasyconych lub nienasyconych, zbudowanej z parzystej liczby atomów węgla i o prostych nierozgałęzionych łańcuchach.

Kwas oleinowy

Kwas (Z)-9-oktadekaenowy

Kwas linolowy

Kwas (Z,Z)-9,12-oktadekadienowy

Kwas alfa-linolowy

Kwas (Z,Z,Z)-9,12,15-oktadekatrienowy

Kwas arachidonowy

Kwas (all-Z)-5,8,11,14- ejkozatetraenowy

NNKT co to i wymień

Niektóre spośród kwasów nienasyconych są niezbędne do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu, dlatego mają szczególne znaczenie w żywieniu człowieka. Kwasy te określa się mianem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT).

Ważniejsze niezbędne kwasy tłuszczowe nienasycone u człowieka to:

• kwas linolowy;

• kwas linolenowy;

• kwas arachidonowy.

Woski budowa

Woski, podobnie jak tłuszcze właściwe są estrami kwasów tłuszczowych, lecz zamiast glicerolu zawierają wyższe alkohole jednowodorotlenowe i jednonienasycone. Woski naturalne obok estrów zawierają także wolne kwasy tłuszczowe, alkohole, hydroksykwasy, cukry.

tłuszcze złożone klasyfikacja

Podstawą klasyfikacji tłuszczów złożonych jest składnik alkoholu (glicerol, sfingozyna) i komponent dodatkowy (kwas fosforowy, cukier). Najogólniej można podzielić je na cztery grupy:

• glicerofosfolipidy;

• gliceroglikolipidy;

• sfingofosfolipidy;

• sfingoglikolipidy.

Glicerofosfolipidy

 Związki te są zbudowane z glicerolu zestryfikowanego dwiema resztami kwasów tłuszczowych i resztą kwasy fosforowego, który z kolei łąxzy się z drugą grupą z cholina (w lecytynach), kolaminą (w kofeinach) czy seryną (fosfatydyloserynach).

Gliceroglikolipidy

Gliceroglikolipidy zawierają obok gliceroli i kwasów tłuszczowych komponent cukrowy połączony wiązaniem glikozydowym z grupą wodorotlenową glicerolu.

Sfingofosfolipidy

W sfingofosfolipidach grupa -OH przy pierwszym atomie węgla jest zestryfikowana fosfocholiną, a w pozycji 2 wiązaniem N-acylowym jest przyłączony kwas tłuszczowy:

Sfingoglikolipidy

Sfingoglikolipidy zawierają oprócz kwasu tłuszczowego i sfingozyny komponent cukrowy połączony z grupą -OH przy pierwszym atomie węgla sfingozyny.

Zmydlanie tłuszczy

Tłuszcze ulegają hydrolizie wskutek ogrzewania z kwasami lub zasadami albo też pod działaniem lipaz (np. w soku trzustkowym). Hydroliza zasadowa zwana zmydlaniem daje mieszaninę soli kwasów tłuszczowych i glicerolu:

Wykazywanie obecności wolnych kwasów tłuszczowych

Mydła są solami słabych kwasów. Pod wpływem mocnych kwasów nieorganicznych następuje cofnięcie dysocjacji grupy karboksylowej kwasu tłuszczowego w wyniku czego powstają niezdysocjowane, nierozpusczalne w wodzie kwasy tłuszczowe

Otrzymane wyższe kwasy tłuszczowe tworzą z mocznikiem kompleksy dające charakterystyczne kształty, znajdujące zastosowanie przy ich identyfikacji.

Wykazywanie obecności kwasów nienasyconych w tłuszczach: Reakcja z wodą bromową

Podwójne wiązania etylenowe w nienasyconych kwasach tłuszczowych wiążą chlorowce, co jest podstawą ich oznaczania w tłuszczach

Wykrywanie wiązań podwójnych opiera się na tym, że roztwór wody bromowej (nasycony, wodny roztwór bromu) ma intensywnie żółte zabarwienie, natomiast po addycji bromu pierwiastkowego do wiązań podwójnych następuje odbarwienie roztworu.

Wykazywanie obecności kwasów nienasyconych w tłuszczach: Reakcja z KMnO4

Pod wpływem KMnO4 następuje utlenianie nienasyconych kwasów tłuszczowych. W miejscu podwójnego wiązania zostaje przyłączony tlen i kwas tłuszczowy rozpada się na dwa fragmenty, których analiza pozwala ustalić miejsce położenia nienasyconego wiązania w łańcuchu kwasu tłuszczowego. Równoześcnie z utlenieniem kwasy nienasyconego zachodzi reakcji utleniacza. W środowisku zasadowym i obojętnym mangan redukuje się ze stopnia utlenienia +7 na +4. Fioletowo zabarwiony roztwór manganianu (VII) potasu odbarwia się, przechodząc w roztwór brązowy z powodu pojawienia się jonów Mn4+.

Wykrywanie tłuszczu za pomocą reakcji akroleinowej

Tłuszcze zawierają glicerol, ogrzewane z KHSO4 dają dodatnią reakcję na akroleinę, która powstaje z glicerolu w wyniku utraty dwóch cząsteczek wody. W przypadku obecności gliceroli wydziela się drażniący zapach akroleiny

Wykrywanie tłuszczu złożonego:

Aby stwierdzić obecność fosfolipidów stosuje się reakcje z kwaśnym roztworem molibdenianu amonu:

Wytrącanie się żółtego osadu fosforomolibdenianu amonu świadczy o obecności w tłuszczu jonów fosforanowych. Podstawą oznaczania glikolipidów jest reakcja Molischa na cukry. W celu wykrycia lecytyn stosuje się reakcje rozpadu choliny do trójmetyloaminy (o zapachu śledzi)

LK

Liczba Kwasowa - ilość mg KOH potrzebnych do zobojętnienia wolnych kwasów tłuszczowych, zawartych w 1 g tłuszczu. Wysokie liczby kwasowe mają tłuszcze nieświeże, zjełczałe, częściowo zhydrolizowane.

LZ

Liczba Zmydlania - ilość mg KOH potrzebna do zmydlenia 1 g tłuszczy i zobojętnienia zawartych w nim wolnych kwasów tłuszczowych. Pozwala na wyznaczenie średniej masy cząsteczkowej wchodzących w skład tłuszczów.

LE

 ilość mg KOH potrzebnych do zobojętnienia kwasów tłuszczowych związanych estrowo, a powstałych przy zmydlaniu 1 g tłuszczu.

LI

LI - Liczba Jodowa - ilość g jodu jaka zostaje przyłączona do 100 g tłuszczy. Wyraża ilościowo zawartość nienasyconych związków w tłuszczu. 

LOO

Liczba Nadtlenkowa - ilość ml mianowanego roztworu tiosiarczanu sodu potrzebna do miareczkowania jodu wydzielonego z jodku potasu w wyniku działania nadtlenków zawartych w 1 g tłuszczów. Jest miarą utlenienia (zjełczenia) tłuszczu.

Liczba Reicherta - Meissla

 ilość cm3 roztworu NaOH o stężeniu 0,1M potrzebna do zobojętnienia lotnych rozpuszczalnych w wodzie kwasów, otrzymanych z 5 g tłuszczu.