MIO: deel 2 examen

autonomie, verbondenheid, competentie

Zelfdeterminatietheorie: 3 behoeften

autonomie

inspraak hebben, verantwoordelijkheid krijgen, zelfstandigheid

verbondenheid

goede band creëren, warm

competentie

het gevoel hebben dat je iets goed kan/doet

behoefte deprivatie

1 of meerdere basisbehoefte ontbreken —> ongelukkig/gedemotiveerd kind

behoefte frustratie

sommige basisbehoefte ontbreken of werken tegen 

•  Prestaties van leerling worden steeds afgebroken —> vijandigheid, depressie, eetstoornis

lichaamsperceptie

het waarnemen en ervaren van eigen lichaam in de ruimte (hoe het beweegt, grootte inschatten)

referentiepunt van lagereschoolkind

basis voor ontwikkeling van ruimtelijke oriëntatie

• belangrijk voor de ontwikkeling van schoolse en dagelijkse activiteiten

lichaamsbesef

het bewustzijn van eigen lichaam en zijn onderdelen (waar/hoe het staat)

bewegingen nabootsen

lichaamsbesef: 0 jaar

experimenteren met het lichaam

lichaamsbesef: 10 - 11 maanden

zinvol bewegen, ik = centrum van handelen

lichaamsbesef: 2 jaar

lichaamsidee

oordelen eigen lichaam & hoe je eruit ziet (uiterlijk, emoties)

affectieve band met moeder

lichaamsidee: 0 jaar

gevoelig voor blikken

lichaamsidee: 1 - 3 jaar

rekening houden met reacties van anderen

lichaamsidee: 4 - 5 jaar

vergelijken van lichamelijke mogelijkheden

lichaamsidee: adolescentie

lichaamsplan

geheel van sensomotorische schema’s (zintuigen, automatisch, geautomatiseerd gedrag)

opbouw van lichaamsstructuren

lichaamsplan: foetus

ontwikkeling coördinatie van lichamelijke structuren-

lichaamsplan: 0 jaar -

zelfstandig wezen (= iets doen om iets te verkrijgen)

lichaamsplan: 2 jaar

·        Hoofd: neus, mond tanden

·        Buik, billen, zitvlak

·        Benen, knieën, voeten, tenen

lichaamsbesef: 3 jaar

·        Hoofd: neusgaten, lippen, tong, wangen, kin

·        Borst, navel, schouder

·        Ellebogen, pinken —> nagels

lichaamsbesef: 4 jaar

·        Voor- en achterhoofd, wenkbrauwen, wimpers

·        Maag, heupen

·        Handpalm, de andere vingers

·        Kuiten, hielen, voetzolen

lichaamsbesef: 5 jaar

executieve functies (hogere cognitieve vaardigheden)

oordeels- en beslissingsvermogen, plannen, ontwikkelen van sociale vaardigheden

prefrontale cortex

Deel dat de executieve functies stuurt

miswiring

fouten hersenverbindingen zorgen voor een onveilige leefomgeving

rolneming

het standpunt van een ander innemend

decentratie.

met verschillende factoren rekening houden bij het oordelen.

perceptuele regulaties

de manier waarop ons brein waarnemingen organiseert, interpreteert en aanpast

Perceptuele reorganisatie

mentale herschikking van aangeboden materiaal

Gestaltswitch

figuur en achtergrond omwisselen (zwart-wit afbeeldingen)

Perceptuele schematisering

het geheel kunnen zien van een figuur die uit deelfiguren bestaat (fruituiltje, K I P = kip)

Perceptuele exploratie

 op een systematische/planmatische manier te werk gaan om overzicht te krijgen over een bepaalde situatie (Waar is Wally?)

Semilogische cognitieve processen (van Piaget)

Perceptuele reorganisatie, Perceptuele schematisering, Perceptuele exploratie

concreet - operationeel stadium (lagereschoolleeftijd)

• bewerkingen maken door concreet materiaal

  • blokjes, tekeningen bij verhalen

• voorstellingen maken zonder object volledig te zien

• problemen oplossen door gezind verstand

• conservatieproeven ✅

decentratie

je leert door het kijken vanuit andere perspectieven

omkeerbaarheid

terugdenken aan het begin toestand

oog voor transformaties

het proces van begin- tot eindstand zien ( conservatieproeven)

theorie van naaste ontwikkeling

kinderen die al “verder” staan in hun ontwikkeling helpen kinderen die nog niet zo ver staan

classificatietaken

ordenen, groeperen, categoriseren

metalinguïstisch bewustzijn

kritisch zijn over eigen taal

• Beseffen dat “voetbal” uit 2 woorden bestaat

• Weten wanneer/waarom iets rijmt of niet

mnemoniek (= ezelsbruggetje)

geheugen strategieën

concervatie

inzicht dat bepaalde eigenschappen van een object of hoeveelheid hetzelfde blijven

conservatie: 6-7 jaar

beseffen dat de hoeveelheid hetzelfde blijft

conservatie: 8-9 jaar

beseffen dat het gewicht hetzelfde blijft

conservatie: 11-12 jaar

beseffen dat het volume hetzelfde blijft

verdedigingsmechanisme lagereschoolkind

innerlijke conflicten wegduwen

• verlangens naar ander geslacht —> weg duwen

sublimatie

het uiten van moreel onaanvaardbare verlangens

• jaloezie, haat, wraak, …

verschuiving (van gevoelens)

gevoelens op andere manieren uiten

• via een tekening

• via sport

Erikson: bekwaamheid

beter worden in iets —> grotere ego = gevoel van bekwaamheid

Erikson: minderwaardheid

Niet beter worden in iets —> frustratie = gevoel van minderwaardigheid

emotionele coping

omgaan met emoties —> weerbaarheid

probleemgerichte coping

manieren vinden om oorzaken van problemen aan te pakken

• van sport veranderen als het frustratie oplevert 

sociale spiegel

zichzelf vergelijken met anderen —> zichzelf beter leren kennen

neerwaartse sociale vergelijking

negatiever tegenover de ander kijken —> zelfvertrouwen opkrikken

opwaartse sociale vergelijking

positiever tegenover de ander kijken —> verlagen van zelfvertrouwen

modulatie

gecontroleerd aanpassen van een proces in de hersenen

excitatie

bijkomende prikkels activeren sensorische receptoren

• kind krijgt compliment van de juf —> gaat beter zijn best doen door prikkel in de hersenen

sensitisatie

zenuwstelsel erkent een prikkel als belangrijk —> verhoogde reactie

• veel gepest kind zal heftiger reageren als er rondom heb gelachen word (denken aan uitlachen)

inhibitie

hersenen erkennen nutteloze prikkels

habituatie

gewend geraken aan bepaalde prikkels (negeren)

sensorische discriminatie

onderscheiden van soorten prikkels

• 2 verschillende kleuren uit elkaar houden

• in een zak met stenen en veren het verschil kunnen voelen

posturale reacties

houden het lichaam in evenwicht —> experimenteren met bewegingen en posities

praxie

vermogen om te doen wat we willen/moeten doen bij dagelijkse activiteiten (efficiëntie)

sensorische integratietheorie

Winnie Dunn is de uitvinder van

hoge prikkel drempel

heeft hoge prikkels nodig om iets te ervaren

lage prikkel drempel

heeft weinig prikkels nodig om iets te ervaren

actieve strategie

bewust ondernemen om gedrag te sturen

passieve strategie

automatisch reageren, iets doen zonder bewuste sturing

gebrekkige registratie 

• hoog - passief

• vangen subtiele niet op uit de omgeving

• hebben duidelijke aanwijzingen nodig

• merken prikkels minder snel op

prikkel vermijdend

• laag - actief

• wil prikkels beperken

• onbekende prikkels —> frustrerend, moeilijk te begrijpen

prikkel zoekend

• hoog - actief

• behoefte aan veel prikkels

• actief betrokken

prikkel gevoelig

• laag - passief

• merkt veel zintuigelijke prikkels op

• zijn snel afgeleid en klagen snel

Sensorische integratietheorie - winnie dunn

Naam model + van wie

vroege adolescentie, midden adolescentie, late adolescentie 

3 delen adolescentie

11/12 - 14/15 jaar

leeftijd: vroege adolescentie

14/15 - 18 jaar

leeftijd: midden adolescentie

18 - 22 jaar

leeftijd: late adolescentie

interimstatus

status word deel ontleed van de ouders maar begint zelf ook status op te bouwen

Ausubel

“adolescenten hebben een interimstatus” is een uitspraak van

vrouwenbesnijding 

genitale verminking —> medische complicaties

primaire geslachtskenmerken

organen die nodig zijn voor de voortplanting (eierstokken, baarmoeder, penis, zaadleider)

secundaire gelsachtskenmerken

dragen niet bij tot de voortplanting (borsten, schaamhaar, spierontwikkeling, schouders die breder worden)

acceleratieverschijnsel

het steeds sneller optreden van de pubertijd bij generaties

secundaire groeiverschuiving

mensen worden tegenwoordig (sneller) groter

menarche

eerste menstruatie

9 - 14 jaar

start rijping meisjes

11 - 12 jaar

start rijping jongens

spermarch

eerste zaadlozing ( zoals natte droom)

boulimia nervosa

vreetbuien hebben maar ook de drang hebben om te blijven vermageren (door intensief te sporten)

25 jaar

profrontale cortex is volledig ontwikkeld op (leeftijd)

amygdala

kern van de hersenen

• reageert enorm op emoties en non-verbale communicatie

melatonine

slaaphormoon

synaptic Pruning

wegsnoeien van neuronverbindingen

1. minder goed nieuwe dingen leren

2. hersenen zijn minder plastisch —> minder snel aanpassen

3. verbindingen ontwikkelingen zich beter

3 gevolgen van Synaptic Pruning,

hypothetisch-deductief

algemene hypothese kunnen formuleren en het kunnen afleiden naar de werkelijkheid

propositioneel denken

logische verbanden leggen tussen concrete situaties

• als … dan … verbanden leggen

• verschillende conclusies naast elkaar kunnen leggen

• nieuwe ideeën produceren

• opinie vormen + debatten voeren

combinatorisch denken

contingentiebeginsel

beseffen dat het anders had kunnen zijn

• bv. beseffen in welke thuissituatie je leeft