toepassingen organische stofklassen

chemie

CHCl3

trichloormethaan/chloroform: vroeger verdovingsmiddel

CHCl4

tetrachloormethaan/tetra

CH3OH

methanol/brandalcohol: brandstof in fonduestellen en kampeerfornuisjes => giftig en blind makend

C2H5OH

ethanol/alcohol: zit in alcoholische dranken

C3H7OH

propaan-2-ol: reinigings- en desinfectiemiddel

glycol/ethaan-1,2-diol: antivries, zoete smaak maar giftig

glycerol/propaan-1,2,3-triol: vloeistof met hoge viscositeit, zoete smaak / vochtvasthoudend middel in crèmes, zeep, tandpasta, … / komt voor in menselijk lichaam als afbraakproduct vetten / glycerine (= water en glycerol)

• + HNO3/H2SO4: vorming nitroglycerine = bestanddeel dynamiet

  

explosieve stoffen kunnen veel N2 en CO2 genereren

ether

goed ontvettingsmidel => verwijderen resten kleefpleister/ontvetten huid voor aanbrengen wondpleister

vaak in ziekenhuizen gebruikt

HCHO

methanal/formaldehyde: formol = oplossing formaldehyde in water => ontsmettingsmiddel/sterk water

roken zorgt voor vrijzetten formaldehyde + formaldehyde is carcinogeen

CH3CHO

ethanal/acetaldehyde: speelt rol bij krijgen kater

C3H6O

propanon/aceton: oplosmiddel voor lijm, verf, vernis en nagellak

HCOOH

methaanzuur/mierenzuur: brandnetels, mieren, wespen, bijen, hommels

CHCOOH

ethaanzuur/azijnzuur: ijsazijn (= zuivere stof), tafelazijn (= verdunning azijnzuur en water)

C2H5COOH

propaanzuur/propionzuur: voorkomt schimmelgroei op kaas

C3H7COOH

butaanzuur/boterzuur: ranzige boter, zweet

esters

zoete en fruitachtige geur => geur- en smaakstoffen

amines

onaangename geur, aanwezig in kazen en gedroogd vlees (aparte smaak)

CH4 (= methaan)

1 broeikaseffect → zorgt voor aangename, leefbare temperatuur <-> versterkt broeikaseffect → te veel stralen komen terug waardoor temperatuur extra stijgt

2 runderen → gaan bij het verteren van grassen en bij boeren/scheten methaan uitstoten

3 moerasgas (andere naam voor CH4) → methaan komt vrij uit de grond

4 thermietenheuvels

C6H6 (= benzeem)

1 belangrijke stof in petrochemie + 1 van de meeste geproduceerde stoffen

2 belangrijke grondstof voor heel wat andere chemische stoffen

3 natuurlijke bronnen zijn vulkanen en bosbranden + komt vrij bij tabaksrook, benzinestations, uitlaatgassen van auto’s en industriële emissies

4 zowel bij inslikken, huidcontact als inademen kunnen gezondheidseffecten optreden → giftige en kankerverwekkende stof

C2H4 (= etheen)

1 gas dat vrijkomt bij rijping van fruit + rijping versterkt (meest bij bananen)

=> groenten en fruit die snel moeten rijpen naast bananen leggen

=> bloemen ver van bananen houden

2 grondstof voor plastics: PE = polymeer van etheen