Personen sociologie

Karl Marx

grondlegger van de conflictsociologie, focust op sociale ongelijkheid, klassenstrijd, historisch materialisme en vervreemding

Emile Durkheim

grondlegger van het structureel functionalisme, onderzocht sociale cohesie, sociale feiten, overgang van mechanisme naar organische solidariteit en schreef over suïcide

Max Weber

analyseert de maatschappelijke rationalisering en de ijzeren kooi, onderzocht de relatie tussen de protestantse ethiek en het kapitalisme

Friedrich Engels

werkte nauw samen met Marc, schreef over de Sociale Quaestie en de tweevoudige uitbuiting van vrouwen binnen het kapitalisme

John Dewey

denker van het pragmatisme, denken is een instrument om problemen op te lossen en pleit voor sociale planning en controle via wetenschap

Merton

breidde het functionalisme uit met manifeste en latente functies, ontwikkelde de straintheorie over deviantie en concepten als de self-fulfilling prophecy

Bourdieu

ontwikkelde theorie over sociale reproductie en de drie vormen van kapitaal: economisch, sociaal en cultureel

Goffman

dramaturgische analyse van sociale interactie en studie naar totale instituties en stigma

Mead

ontwikkelde de sociaal-behavioristische theorie over het zelf, bestaande uit de ik en de mij

Burawoy

publieke sociologie, maakt onderscheid tussen professionele beleids-, kritische en publieke sociologie en beschreef de Angel of History als symbool voor de discipline

Comte

bedacht de term sociologie en kwam met de wet va de drie stadia

Spencer

pasten de survival of the fittest toe op de samenleving en vergeleek de maatschappij met een menselijk lichaam

Martineau

de eerste vrouwelijke socioloog

Saint-Simon

een vroege denker die Durkheim beïnvloedde in het neerzetten van sociologie als zelfstandige discipline

Kuhn

introduceerde de paradigmacyclus die beschrijft hoe wetenschappelijke revoluties tot stand komen

Bacon

pleitte voor de inductieve methode en waarschuwde voor de afgoden van de menselijke geest

Peirce

de eerste Amerikaanse pragmatist, hij beschreef hoe twijfel leidt tot het vastleggen van overtuigingen en ontwikkelde de pragmatische maxime

Hobbes

stelde dat intellectuelen de rechtvaardigingsgronden voor revolutie leverden

Bauman

maakte onderscheid tussen sociologie en common sense aan de hand van argumenten als responsible speech en defamiliarize

de Regt

beschrijft wetenschap als de meest betrouwbare manier om de wereld te leren kennen en ons gedrag te corrigeren

Emirbayer

pleit voor een relationele sociologie waarin transacties en dynamische relaties centraal staan

Watt

uitvinder van de stoommachine, wat cruciaal was voor de industriële revolutie

Homans

socioloog die de rationelekeuzebenadering overnam in de vorm van de ruiltheorie, met een focus op het individu

Cooley

introduceerde het concept van het gespiegelde zelf en het onderscheid tussen primaire en secundaire groepen

Watson

grondlegger van het behaviorisme, die stelde dat omgeving de basis vormt voor gedrag

Thomas

grondlegger van de Thomas-theorama: situaties die als werkelijk gedefinieerd worden, hebben reële gevolgen

Hirschi

ontwikkelde de controletheorie, waarbij sociale banden deviantie voorkomen

Edwin

ontwikkelde de differentiële associatietheorie en definieerde witteboordencriminaliteit, maakte het onderscheid tussen primaire en secundaire deviantie

Mills

ontwikkelaar van het machtselitemodel, waarbij de macht in een samenleving bij een kleine, rijke groep ligt

Wallerstein

ontwikkelde de wereldsysteemtheorie met een indeling in kernlanden en de periferie

Tumin

leverde kritiek op de Davis-Moore-these en stelde dat stratificatie talentontwikkeling juist kan belemmeren

Lewis

introduceerde het concept van de armoedecultuur, waarbij de schuld van armoede bij de mens zelf ligt

Borgardus

ontwikkelde de socialeafstandsschaal om vooroordelen te meten

Lareau

identificeerde twee opvoedingsstijlen: concerted cultivation en accomplishment of natural growth

Taylor

grondlegger van scientific management, het toepassen van wetenschappelijke principes op bedrijfsefficiëntie

Schmid

ontwikkelde het transactionele arbeidsmodel om overgangen tussen opleiding en werk te versoepelen

Conant

stelde dat in een meritocratie macht en privileges elke generatie opnieuw herverdeeld moeten worden

Blau

breidde de ruiltheorie uit naar sociale groepen en onderzocht hoe sociale diversiteit interacties beïnvloedt

Ritzer

analyseerde de McDonaldisering van de samenleving aan de hand van principes als efficiëntie en controle

Michels

introduceerde de ijzeren wet van de oligarchie, waarbij een kleine groep een organisatie gaat beheersen

Lipsky

beschreef de discretionaire ruimte van uitvoerders binnen bureaucratische organisaties

Tönnies

maakte het beroemde onderscheid tussen Gemeinschaft en Gesellschaft

Asch

experiment met lijnstukken

Milgram

experiment met schokken

Jones

beweging opgericht om studenten van school te laten zien hoe fascisme in de periode van de tweede wereldoorlog veel conformiteit kon opwekken bij anderen

Stouffer

groepen waar feitelijk weinig promoties plaatsvonden, schatte soldaten hun eigen kansen positiever in dan in groepen waar promoties sneller gingen

Kleinfeld

leverde kritiek op Milgrams netwerkonderzoek en stelde dat rijke mensen grotere netwerken hebben

Berger

omschreef kenmerken van modernisering en beschreef religie als een cosmic frame of reference

Allport

ontwikkelde de contacttheorie, waarbij interpersoonlijk contact vooroordelen verminderd

Beck

introduceerde het concept van de risicosamenleving, waarbij mondiale samenwerking nodig is om risico’s te beheersen

Elias

beschreef het civilisatieproces als een toename van onderlinge afhankelijkheid en individuele zelfbeheersing