Natuurkunde hs 2 25/26

TW2

wat veranderen krachten?

snelheid, vorm en richting

vervormingen

elastisch: de vervorming is tijdelijk plastisch: de vervorming is blijvend

hoe duid je krachten aan (symbool)

F (force)

met kleine letters erachter zie je over welke kracht het gaat (vb. Fz, Fspier)

voorbeelden van krachten

spierkracht, veerkracht, spankracht, zwaartekracht, magnetische krachten

krachtmeter

de groter de kracht die eraan hangt, de verder de veer uitrekt

• voor grote krachten: stugge veer

• voor kleine krachten: soepele veer

eenheid van kracht

newton (N)

berekening zwaartekracht

Fz = m * g

Fz: zwaartekracht in newton (N)

m: massa in kg

g: sterkte van zwaartekracht in N/kg → op aarde is het 9,8, op de maan 1,6 N/kg

een kracht heeft een grootte, richting en aangrijpingspunt. dit wordt getekend met een vector (pijl)

lengte van pijl: geeft grootte van kracht aan

richting van pijl: geeft richting van kracht aan

beginpunt van pijl: geeft aangrijpingspunt van kracht aan

als je een kracht tekent, kies je eerst een …

krachtenschaal (vb. 1 cm ^= 5 N)

waar begint de pijl?

bij het aangrijpingspunt

je tekent een kracht vanuit zwaartepunt Z

ligt meestal middenin een simpel voorwerp

normaalkracht Fn

de kracht waarmee een tegenvoorwerp terug duwt van zwaartekracht

maakt evenwicht met zwaartekracht → “loodrechte kracht”

uitrekking

aantal cm dat een veer uitrekt, ten opzichte van de nulstand (lengte aan het begin)

uitrekking van veer is recht evenredig met kracht →

kracht 2x zo groot: uitrekking 2x zo groot

kracht 3x zo groot: uitrekking 3x zo groot

berekening veerconstante C

C = F/u

C: veerconstante in N/m (of N/cm)

F: kracht die aan veer trekt in N

u: uitrekking van veer in m

wat geeft veerconstante aan?

hoe ver een veer uitrekt als er een kracht op komt te staan

veer met C = 200 N/cm is stugger dan

veer met C = 2 N/cm

resultante Fres = 0N

krachten maken evenwicht → heffen elkaar op en het lijkt alsof er geen kracht wordt uitgeoefend

resultante / resulterende kracht / nettokracht / somkracht

optelsom van alle krachten samen

parallellogrammethode

zie foto

weerstandskrachten

werken beweging tegen

in de ruimte zijn die er niet, op aarde wel

drie weerstandskrachten

luchtweerstandskracht: tegen beweging door lucht

→ verminderen: voorwerp aerodynamisch maken

schuifweerstandskracht: tegen beweging dat glijdt/schuift

→ verminderen: oppervlakken glad maken

rolweerstandskracht: tegen rollende bewegingen

→ verminderen: ondergrond verharden en glad maken

frontaal oppervlak

oppervlak gezien van voren →

verkleinen voor minder weerstand

eerste wet van Newton

als de resultante van alle krachten 0 N is:

is het voorwerp in rust,

of het beweegt met een constante snelheid langs een rechte lijn

verandering van beweging

richting van resultante = bewegingsrichting: voorwerp versnelt

richting van resultante=/ bewegingsrichting: voorwerp vertraagt

richting van resultante > bewegingsrichting: bewegingsrichting verandert

richting van resultante>/ bewegingsrichting: zowel snelheid als richting verandert

de aarde

• +- 150 mln km weg van de zon

• diameter: 13 duizend km

• omtrek: 40 duizend km

hoe bewegen planeten?

in elliptische banen rond de zon

zwaartekracht omgekeerd = kwadraat van afstand tussen 2 voorwerpen

vb. voorwerp 2x zo ver van de zon: zwaartekracht 4x zo klein (2² = 4)

voorwerp 3x zo ver van de zon: zwaartekracht 9x zo klein (3² = 9)

gewicht

kracht die een voorwerp (vb. jij) uitoefent op zijn ondergrond

vrije val

als (vb.) jij springt en geen gewicht hebt

gewichtloos

als je lichaam (e.d.) nergens op steunt