biologie versie 4 vwo 1 h3

Orgaan dat informatie uit de omgeving opvangt

Zintuig

Cel die een verandering omzet in een elektrisch signaal

Zintuigcel

Verandering die door je lichaam kan worden ontdekt

Prikkel

Elektrisch signaal dat door het lichaam wordt doorgegeven

Impuls

Bundel die elektrische signalen transporteert

Zenuw

Systeem dat signalen verwerkt en doorgeeft

Zenuwstelsel

Brengt signalen vanuit het lichaam naar het centrale systeem

Gevoelszenuw

Stuurt opdrachten vanuit het centrale systeem naar spieren

Bewegingszenuw

Cel die verbindingen vormt binnen het centrale systeem

Schakelcel

Hoofdverbinding tussen hersenen en de rest van het lichaam

Ruggenmerg

Cel die elektrische signalen ontvangt en doorgeeft

Zenuwcel

Onderdeel dat signalen van de cel af vervoert

Lange uitloper

Onderdeel dat signalen naar de cel toe ontvangt

Korte uitlopers

Pad waarlangs signalen door het lichaam worden geleid

Zenuwbaan

Orgaan dat informatie verwerkt en reacties aanstuurt

Hersenen

Gebieden die elk één soort informatie verwerken

Hersencentra

Regelen bewuste bewegingen, denken en waarnemen

Grote hersenen

Regelen evenwicht en coördinatie

Kleine hersenen

Regelt automatische processen

Hersenstam

Buitenste laag van het grote verwerkingssysteem

Hersenschors

Plek waar informatie wordt opgeslagen

Geheugencentrum

Opslag voor korte tijd

Kortetermijngeheugen

Opslag voor langere tijd

Langetermijngeheugen

Verbindingen die ontstaan bij leren

Geheugenspoor

Versterkt verbindingen die bij leren ontstaan

Herhalen

Vorming van nieuwe verbindingen

Leren

Samenwerking tussen centrale verwerking en spieren

Coördinatie

Gedrag dat zonder nadenken verloopt

Automatisch gedrag

Spieren die een opening wijder maken wanneer ze samentrekken

Lengtespiertjes

Spier die een opening nauwer maakt wanneer hij samentrekt

Kringspier

Het aanpassen van de lens om scherp te stellen

Accommoderen

Spiergroep die de vorm van de lens verandert

Straallichaam

Draden die de lens verbinden met het straallichaam

Lensbandjes

Vorm die nodig is om dichtbij scherp te zien

Bolle lens

Vorm die nodig is om veraf scherp te zien

Platte lens

Moeite met dichtbij scherp zien

Verziend

Moeite met veraf scherp zien

Bijziend

Hulpmiddel dat dichtbij scherpstellen ondersteunt

Bolle lenzen

Hulpmiddel dat veraf scherpstellen ondersteunt

Holle lenzen

Kortste afstand waarop scherp zicht mogelijk is

Nabijheidspunt

Gebied met de hoogste concentratie lichtgevoelige cellen

Gele vlek

Gebied zonder lichtgevoelige cellen

Blinde vlek

Cellen die goed functioneren bij weinig licht

Staafjes

Cellen in het netvlies die kleuren kunnen waarnemen

Kegeltjes

Cellen die reageren op licht met een lange golflengte

Rode kegeltjes

Cellen die reageren op licht met een middelste golflengte

Groene kegeltjes

Cellen die reageren op licht met een korte golflengte

Blauwe kegeltjes

Als één oog wordt uitgeschakeld door het centrale systeem

Luie oog

Stand waarbij beide ogen niet dezelfde richting op kijken

Scheelzien

Het inschatten van afstand tussen jezelf en een object

Diepte zien

Automatische aanpassing van de pupil aan licht

Pupilreflex

Deel dat geluidsgolven opvangt

Oorschelp

Gang die geluidsgolven naar een trillend vlies leidt

Gehoorgang

Dun vlies dat gaat trillen wanneer er geluid op valt

Trommelvlies

Botjes die trillingen versterken en doorgeven

Gehoorbeentjes

Deel dat trillingen omzet in elektrische signalen

Slakkenhuis

Brengt elektrische signalen naar het centrale systeem

Gehoorzenuw

Cellen die trillingen omzetten in elektrische signalen

Zintuigcellen

Worden waargenomen aan het begin van het binnenoor

Hoge tonen

Worden waargenomen verder in het binnenoor

Lage tonen

Eenheid voor geluidssterkte

Decibel

Eenheid voor trillingsfrequentie

Hertz

Alle tonen die iemand kan waarnemen

Gehoorbereik

Regelt drukverschillen in het oor

Buis van Eustachius

Ruimte achter het trillende vlies

Trommelholte

Ontsteking in de ruimte achter het trillende vlies

Middenoorontsteking

Orgaan dat beweging en houding registreert

Evenwichtsorgaan

Wordt geregistreerd door boogvormige structuren

Hoofdbeweging

Schade door langdurige of harde geluiden

Gehoorschade

Overdracht van geluid via de schedel

Botgeleiding

Plek waar geurstoffen worden opgevangen

Reukzintuig

Laag die geurstoffen oplost

Neusslijmvlies

Deeltjes die kunnen worden waargenomen via de neus

Geurstoffen

Cellen die geurstoffen herkennen

Reukzintuigcellen

Brengt geurinformatie naar het centrale systeem

Reukzenuw

Eiwitten die geurstoffen binden

Reukreceptoren

Het ontbreken van reukvermogen

Anosmie

Zintuigen op de tong die smaken onderscheiden

Smaakzintuigen

Structuren die smaakzintuigen bevatten

Smaakpapillen

Hartige basissmaak

Umami

Stof die zure smaken tijdelijk anders laat proeven

Miraculine

Het onderscheiden van verschillende smaken

Smaakherkenning

Hoe sterk iemand op smaken reageert

Smaakgevoeligheid

De ervaring van een smaak

Smaakbeleving

Welke smaken iemand lekker vindt

Smaakvoorkeur

Samenwerking van smaak en geur

Smaakwaarneming

Regeling van slaapmomenten

Slaapritme

Deel dat het slaap-waakritme aanstuurt

Suprachiasmatische nucleus

Maakt een hormoon dat slaap bevordert

Pijnappelklier

Hormoon dat helpt om slaperig te worden

Melatonine

Lichtbron die het slaapritme kan verstoren

Beeldschermen