Examenwoorden p1-4

ampel

breedvoerig

aanname

veronderstelling; vooronderstelling; vermoeden; hypothese

aanspraak hebben

claim; het recht hebben op iets

abominabel

heel slecht

absorptie

het opnemen

abstract

1) vaag; 2) theoretisch

actualiseren

aanpassen aan de eigen tijd

adequaat

passend, geschikt

afdoend (antwoord)

voldoende (antwoord)

affiniteit

geestelijke verwantschap, binding

alert

waakzaam; oplettend

allooi

peil (meestal negatief)

alternatief

andere mogelijkheid; of: niet volgens de heersende normen

ambiëren

streven naar iets hogers

ambivalentie

twee tegenovergestelde gedachten of gevoelens ervaren, waardoorgeen keuze gemaakt kan worden

amper

nauwelijks

analoog

gelijksoortig

anoniem

ongenoemd

antiglobalisten

degenen die zich verzetten tegen de wereldwijde invloed van de rijke landen

apathie

lusteloosheid

appeleren (aan)

een beroep doen op

arbitrair

willekeurig; eigenmachtig

articuleren

de woorden duidelijk uitspreken

asociaal

zonder gemeenschapszin

aspiratie

eerzucht, ambitie

atheïst

iemand die niet in (een) god gelooft

attitude

houding, instelling

authentiek

echt, oorspronkelijk

automatisme

iets dat vanzelf gebeurt

autonomie

zelfbeschikking; onafhankelijkheid van de menselijke geest

avances maken

toenadering zoeken

averechts effect

gevolg dat juist het tegenovergestelde is van wat men wilde

bagatelliseren

als minder belangrijk voorstellen dan het is

bedenkelijk

twijfelachtig, verontrustend

bekrompen

beperkte opvattingen hebbend; burgerlijk; provinciaal

beleid

wijze van handelen, besturen

benadering

visie; kijk; aanpak

beogen

tot doel hebben

betwistbaar

niet op argumenten steunend; twijfelachtig

bon vivant

levensgenieter

bureaucratie

land of instelling met een bestuur waarbij alles door ambtenaren volgens de regels en wetten wordt geregeld

canon

verzameling

carte blanche

onbeperkte toestemming om te handelen

causaal verband

verband tussen oorzaak en gevolg

claimen

opeisen

clausule

beperkende of uitbreidende bepaling

cliché

te vaak gebruikte en daardoor afgezaagde uitdrukking/handeling

coëxistentie

naast elkaar bestaand

collectief

gezamenlijk

commercieel

om winst te maken

competent

bekwaam

componenten

bestanddelen

compromis

overeenkomst tussen partijen, waarbij iedereen iets toegeeft

compromitteren

zijn goede naam in gevaar brengen

concept

ontwerp, idee

concessies doen

gedeeltelijk toegeven/inschikken

concreet

duidelijk omschreven

condoleren

medeleven betuigen

confessioneel

waarvan de leden een bepaalde godsdienst aanhangen

confidentieel

vertrouwelijke

conformeren (zich...aan)

zich aanpassen aan; zich schikken naar

confronteren (met)

in aanraking brengen met

connecties

vriendschappelijke betrekkingen

consensus

algemene gelijkheid van opvatting

conservatief

behoudend

consequentie

(noodzakelijk) gevolg; logische gevolgtrekking

consolideren

vasthouden

constitutie

lichamelijke gesteldheid

contemporain

hedendaags; uit deze tijd

contramine

dwars

controverse

(intellectuele) strijd

conventie

vast gebruik

conventioneel

volgens de gewoonte

coöperatie

op samenwerking gebaseerd

correlatie

samenhang

corruptie

omkoopbaarheid

coulant

soepel

crème de la crème

allerfijnst

criteria

normen (eisen)

cruciaal

doorslaggevend, essentieel

cynisme

levenshouding waarbij men afwijzend staat tegenover idealisme; niet gelooft in het goede van de mens

debat

(aan regels gebonden) discussie

decadent

ontaard

decadentie

culturele inzinking speciaal met betrekking tot moraal, kunst, wetenschap

deconfessionallisering

ontkerkelijking

dedain

minachting

defensief

verdediging

degenereren

ontaarden, afzakken

demagoog

volksmisleider

denigrerend

minachtend

derailleren

ontsporen

derving

het missen

despoot

alleenheerser, tiran

destructief

afbrekende (verziekende)

devies

leus

diffuus

uiteenlopend; onregelmatig; vaag

dilemma

lastige keuze tussen twee (onaangename) zaken

discutabel

aanvechtbaar

dispensatie

vrijstelling

dissident

andersdenkende