PP - all

Przedsiębiorca wg ekonomii Smitha

organizator handlu i produkcji, daje pracę i dysponuje kapitałem

Przedsiębiorca wg Schumpetera

podmiot, który buduje swoją przewagę konkurencyjną na rynku poprzez wdrażanie innowacji w gospodarce jako pierwszy

Przedsiębiorczość

poszukiwanie tworzenie i wykorzystywanie szans (stevenson)

poszukiwanie nowych rozwiązań, sposobów podejmowania działań rynkowych (kirzner)

Przedsiębiorczość jako proces

proces identyfikacji i realizacji szans pojawiających się w otoczeniu, w którym nie ma miejsca na stagnację

Etapy procesu przedsiębiorczego

1. Identyfikacja szansy

2. Doprecyzowanie koncepcji biznesu

3. Oszacowanie zapotrzebowania na zasoby i pozyskanie zasobów

4. Wprowadzenie w życie koncepcji biznesu i

zarządzanie nowym przedsięwzięciem

5. Zarządzanie rozwojem przedsięwzięcia i

„zbieranie plonów"

Przedsiębiorca wg Druckera

ktoś, kto podejmuje się działania, w tym koordynuje prace ludzi nad usprawnieniami

Przedsiębiorca wg kc

osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, która nie jest osobą prawną, a której ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową

Model Timmonsa

zespół, szansa, zasoby,

Szansa

luka istniejąca na rynku w postaci niezaspokojonych potrzeb klientów, które mogą być odczuwane bądź nie. Obiektywna/ stworzona.

- Zaspokajanie potrzeb w inny (lub) lepszy sposób

- Równoległe zaspokajanie wielu potrzeb

- Odkrycie nowych potrzeb i ich zaspokojenie

Jak znaleźć szansę

Otwarty umysł

Wyjście na zewnątrz

Zadawanie pytań

Analiza okazji

Cechy szansy

Atrakcyjna

Trwała

Aktualna

Osadzona w produkcie lub wnosząca wartość

dodaną

Cechy pomysłu aby stał się szansą

Nowość

Użyteczność

Realność, wykonalność (technologia, kompetencje i preferencje zespołu, przeszkody)

Potencjał ekonomiczny (konkurenci, przewaga konkurencyjna, klienci, rynek)

Cechy luki aby stała się szansą

Wynika z niezaspokojonej potrzeby

Zasoby i metody na ich wykorzystanie (finanse, ludzie itp.)

Sposób osiągania korzyści (w tym ryzyko) - inwestycje, sprzedaż, marże, próg rentowności

Jak zweryfikować czy pomysł jest szansą?

Sieć kontaktów i wyjście poza nią

Posiadana wiedza

Wrażliwość na szanse

Aktywne poszukiwanie szans

Zespół

Pierwszy czynnik sukcesu - mniejsze ryzyko bankructwa

Wady i zalety posiadania wspólników - wiedza,

kontakty, fundusze, wsparcie vs. poglądy, system

wartości wspólnika, wiek, wykształcenie

Pierwsi pracownicy jako założyciele

Podobieństwa vs. przeciwieństwa, a może... role

grupowe (np. wg Belbina lub Jedlińskiego)

Kwestie: kwalifikacje, doświadczenie, motywacja,

zaangażowanie, kreatywność, samodzielność,

współpraca w grupie, adaptacja do zmian

Rodzaje zasobów

1. Fizyczne

2. Reputacja na rynku

3. Organizacyjne

4. Finansowe

5. Intelektualne i ludzkie

6. Technologiczne

Zasoby organizacyjne

Patenty

Procesy

Relacja z interesariuszami

Struktura organizacji

MVP

Minimum viable product - stworzenie wczesnej wersji nowego produktu nawet niedoskonałego, ponieważ ostatecznie dąży się do stworzenia najbardziej satysfakcjonującego produktu przy zużyciu jak najmniejszych zasobów pieniędzy, czasu i wysiłku

czerwony ocean

- konkurowanie w istniejacej przestrzeni rynkowej

- zwalczanie konkurencji

- wykorzystywanie istniejacego popytu

- koniecznosc znajdowania kompromisu miedzy wartoscia a kosztem

- wybieranie miedzy wyjatkowoscia a niskimi kosztami

niebieski ocean

- tworzenie wolnej przestrzeni rynkowej

- konkurencja przestaje byc istotna

- tworzenie i przechwytywanie nowego popytu

-przelamanie przymusu kompromisu miedzy wartoscia a kosztem

- dazenie do wyjatkowsosci i niskich kosztow

Mity przedsiębiorczości

• Przedsiębiorcą trzeba się urodzić

• Przedsiębiorcy są zupełnie niezależni

• Pozyskanie finansowania jest najważniejszym

czynnikiem sukcesu nowego przedsięwzięcia

• Istnieje profil idealnego przedsiębiorcy

• Innowacje powinny się opierać na najnowszych

technologiach i mieć charakter przełomowy

• Przedsiębiorcy to ludzie młodzi

• Przedsiębiorcy samotnie dążą do osiągnięcia

wytyczonych celów

• W przedsiębiorczości trzeba mieć szczęście

• Odniesienie sukcesu to trafienie na listę 100

najbogatszych Polaków

Metafory przedsiębiorczości

• Orkiestra

• Matrioszka

• Wańka-wstańka

• Gra w golfa

• Żongler (szansa-zasoby-zespół)

• Gra w szachy

• Dywanojeźdźca

Uwarunkowania kulturalne przedsiębiorczości

Zespół wartości, norm i zachowań

- Charakterystyczny dla społeczności

- Znajdujący odzwierciedlenie w wyobrażeniach o

gospodarce i interpretacjach zachodzących w

niej zjawisk

- Regulujący formę i skalę działań

podejmowanych przez członków społeczności.

Czynniki wpływające na kontekst przedsiębiorczy

• Czynniki historyczne

• Religia

• Teksty kultury - wytwór kultury i duży wpływ na nią

• System edukacyjny - „wartości, poglądy i postawy"

• Autorytety - wypowiedzi, postawy i działania i ich wpływ

na wartości

• Procesy globalizacyjne - obserwacja zagranicznych

wzorców

Instytucjonalne uwarunkowania przedsiębiorczości

System prawny

Praktyka urzędnicza i sądowa

IEF

wskaźnik wolności gospodarczej. Na potrzeby międzynarodowego raportu tworzonego przez „The Wall Street Journal" i Heritage Foundation obliczany jest wskaźnik wolności gospodarczej (Index of Economic Freedom), który obejmuje:

1) „Wolność biznesową (rozpoczynanie, prowadzenie i zamykanie działalności)

2) Politykę fiskalną

3) Politykę monetarną

4) Politykę handlową

5) Wolność inwestowania

6) Wolność finansową

7) Wolność rynku pracy

8) Strukturę wydatków rządowych

9) Wolność od korupcji

10) Prawo własności

Działalność gospodarcza

zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły

Przedsiębiorca w rozumieniu prawa

osoba fizyczna, prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej

Ekonomiczne uwarunkowania przedsiębiorczości

Wielkość popytu i podaży adekwatna do sytuacji rynkowej

Dostosowanie branży do realiów ekonomicznych na lokalnym rynku

Kursy walut - eksport/import + współpraca i dostawy zagraniczne

Wysokość stóp procentowych - wpływa na możliwości finansowania

Uwarunkowania prawne - „płace minimalne, pozapłacowe koszty pracy, składki ubezpieczeniowe itp." + specyfika branży i regionu

Konkurencyjność - wpływ na „kształtowanie się oferty, polityki cenowej i innowacyjnej"

nierejestrowana działalność gospodarcza

przychód nie może przekroczyć połowy minimalnego wynagrodzenia

ostatnich 60 miesięcy nie prowadziło się zarejestrowanej działalności gospodarczej

Rodzaj działalności - można wykonywać drobne usługi lub sprzedaż (np. rękodzieło, korepetycje, okazjonalna sprzedaż online), ale działalność wymagająca koncesji, zezwoleń czy wpisu do rejestru (np. apteka, transport, gastronomia z alkoholem) jest wykluczona

3F

Founders, Family, Friends

Aniołowie biznesu

•osoby prywatne;

•inwestują własne oszczędności;

•brak pokrewieństwa;

• inwestor nieformalny (często anonimowy);

•zazwyczaj przedsiębiorcy lub menadżerowie,

którzy odnieśli sukces;

•duża niepewność;

•oczekiwania wysokiej stopy zwrotu;

+ często specjalizacja branżowa ze wsparciem

merytorycznym i kontaktami (z których mogą

wynikać kolejne źródła finansowania),

+ pomoc w momentach kryzysowych; pomysły

o potencjale rynkowym;

-wpływ na decyzje w przedsiębiorstwie;

- ograniczone fundusze;

•zazwyczaj nie mają większości udziałów;

-mogą pojawić się próby przejęcia

przedsiębiorstwa;

-niewystarczająca znajomość drugiej strony

Fundusze Venture capital

•innowacyjne przedsiębiorstwa o dużym

potencjale;

•najczęściej okresowe (7-10 lat z możliwością

przedłużenia) umowne spółki prywatne

(zarządzający funduszem i inwestor

funduszu);

•„Osoby odpowiedzialne za zarządzanie

pozyskują kapitał, selekcjonują projekty

inwestycyjne, negocjują warunki

zaangażowania kapitałowego i strukturę

umowy, monitorują inwestycje i świadczą

usługi doradcze.";

•Inwestorzy to np. fundusze emerytalne, TU,

Przedsiębiorstwa, indywidualni inwestorzy;

•Ograniczony wpływ inwestorów na działania

funduszu;

•Obecnie tendencja do odchodzenia od

doradztwa i preferencja mniej ryzykownych

inwestycji

zawartość prezentacji inwestorskiej

nazwa, problem, rozwiązanie, model biznesowy, tajemnica sukcesu, marketing i sprzedaż, konkurencja, zespół zarządzający, prognozy finansowe, kluczowe wskaźniki, stan obecny, dotychczasowe osiągnięcia, harmonogram oraz wykorzystanie środków

Przedsiębiorczość korporacyjna

Zdolność do podejmowania nowych inicjatyw i elastycznego działania w ramach istniejących dużych organizacji

filary przedsiębiorczości korporacyjnej

•I - „rozwijanie i upowszechnianie wśród pracowników wizji przyszłości przedsiębiorstwa

•II - wspieranie innowacji

•III - budowanie projektu organizacji wspierającego innowacyjny klimat

IV - rozwijanie zespołów zajmujących się nowymi przedsięwzięciami"

filary org uczącej się

• Mistrzostwo osobiste

• Zespołowe uczenie się

• Wspólna wizja przyszłości

• Modele myślowe

• Myślenie systemowe

startup

przedsięwzięcie w początkowej fazie działania, którego inicjatorzy mają pomysł na biznes, ale nie mają jeszcze zdefiniowanego ostatecznego modelu biznesowego

Model biznesowy

stanowi przełożenie szansy na konkretny projekt organizacji i jej relacji z otoczeniem. Jest to więc projekt ogólnej koncepcji działania firmy, ogólna metoda na wykorzystywanie i pomnażanie zasobów w celu stworzenia wartościowej oferty dla klientów, która równocześnie zapewni firmie odpowiednie dochody

Model biznesowy vs. biznesplan

Model biznesowy:

Mniej formalny

Mniej precyzyjny / szczegółowy

Bardziej elastyczny

Bardziej skondensowany

Bardziej przejrzysty

Elementy modelu biznesowego

•Oferta

•Klient

•Infrastruktura

•Pozycja finansowa

Dobry model biznesowy

•Spójny (propozycje wartości, klienci, infrastruktura, finanse, działania)

•Wykonalny

•Powtarzalny i skalowalny (zwiększenie skali działań)

•Oparty na danych

Business Model canvas

1. Kluczowi partnerzy

2. Główne działania

3. Główne zasoby

4. Propozycja wartości

5. Relacje z klientami

6. Dotarcie do klienta - kanały

7. Klienci

8. Koszty

9. Przychody

Lean canvas

1. Problem

2. Segmenty klientów

3. Propozycja unikalnej wartości

4. Rozwiązanie

5. Kanały

6. Źródła przychodów

7. Struktura kosztów

8. KEy metrics

9. niesprawiedliwa przewaga

Innowacje

praktyczne wdrożenie twórczych idei bądź nowość mająca praktyczne zastosowanie

Proces innowacyjny

proces, w którym idee są przekształcane w konkretną ofertę lub rozwiązanie i wdrażane w praktyce

Innowacja a wynalazek

innowacja nadaje zasobom nowe zastosowanie/możliwości. Wiele wynalazków to innowacje, ale są nimi dopiero wówczas, gdy zostały wdrożone w praktyce. Nie każda innowacja jest też wynalazkiem.

Rodzaje innowacji

Produktowe - zmiany w produktach, które

już istnieją

Procesowe - zmiana w procesie produkcji

Pozycji lub marketingowe - zmiana kontekstu

prezentacji produktu (jego zastosowania)

Związane z paradygmatem działania lub

organizacyjne - zmiana sposobu działania

organizacji

Subinnowacja

udoskonalenie, które nie zmienia radykalnie dotychczasowego stanu rzeczy, czyli mieści się w obrębie dotychczasowej funkcji produkcji

Imitacje

naśladowanie konkurencji lub kopiowanie rozwiązań z innych rynków

Drobne udoskonalenia

małe zmiany(w procesie produkcji lub dodaniu nowych opcji)

Znaczne udoskonalenie

„przełomowe ulepszenie" produktu przy zachowaniu podstawowych funkcji produktu

Innowacja przełomowa

nowy produkt lub nowa metoda produkcji na nowym rynku lub w nowej strukturze działania

wewn źródła innowacji

Niezgodne realia ekonomiczne - wraz ze wzrostem cen

rośnie ilość podmiotów oferujących dane dobro

Niezgodność pomiędzy rzeczywistością a dotyczącymi jej

założeniami - przekonania przedsiębiorcy są niezgodne z

rzeczywistością, a ich eliminacja prowadzi do innowacji

Niezgodność pomiędzy postrzeganymi a rzeczywistymi

wartościami i oczekiwaniami klientów - dostrzeżenie tej

niezgodności pomaga w zaspokojeniu potrzeb klientów

Niezgodność w wewnętrznym rytmie lub logice procesów -

prowadzi do zmian, które usprawniają produkcję

• Potrzeba procesu (np. słabe ogniwo, usprawnienie procesu) -

orientacja na zadanie

• Zmiany w strukturze przemysłu lub rynku

zewn źródła innowacji

• Demografia

• Zmiany wartości, postaw lub postrzegania świata

• Nowa wiedza („supergwiazda przedsiębiorczości") -

innowacje trudne do wytworzenia, czasochłonne,

interdyscyplinarność dziedzin naukowych,

nieprzewidywalność

Zarządzanie innowacjami

Sterowanie procesem innowacyjnym, wspomaganie go tak, by wdrożenie zakończyło się sukcesem przy racjonalnym poziomie kosztów i satysfakcjonującym wyniku/poziomie korzyści

Model Stage-Gate

Faza koncepcji: w tym etapie projekt jest zdefiniowany i określone są jego cele, zakres i zasoby.

Faza rozwoju: w tym etapie projekt jest rozwijany, a koncepcja jest testowana i udoskonalana.

Faza testowania: w tym etapie projekt jest testowany w celu oceny jego skuteczności i przydatności.

Faza komercjalizacji: w tym etapie projekt jest wprowadzany na rynek i sprzedawany.

Faza eksploatacji: w tym etapie projekt jest eksploatowany i utrzymywany.

Model Lejka

1. ocena i prognoza możliwości

strategia (biznesowa, rynkowa, produktowa)

rynek: ocena i prognozy

2. ustalenie celów

3. zaplanowanie projektu

4. realizacja

5. wnioski/nowa wiedza po zakończeniu projektu

Dyfuzja innowacji

proces w wyniku, którego innowacja dociera (jest komunikowana) przez różne kanały i w różnym czasie do członków systemu społecznego

ele dyfuzji innowacji

- Innowacja (to co komunikujemy)

- Kanały komunikacji (jak dotrzeć do odbiorców?)

- Czas (jak długo trzeba przekazywać inf., aby

zainteresować odbiorców?)

- System społeczny (jakiemu ma być

zakomunikowana innowacja

Model dyfuzji rogersa

2,5 innowatorzy

13,5 wcześni naśladowcy

34 wczesna wiekszosc

34 pozna wiekszosc

16 maruderzy

Wielka Piatka

Otwartości na Doświadczenia, Sumienności, Ekstrawersji, Ugodowości i Neurotyczności

cechy przedsiebiorcze

Umiejscowienie poczucia kontroli - wewnętrzne u

przedsiębiorców

Skłonność do podejmowania ryzyka:

- brak dowodów, że większa u przedsiębiorców

- ryzyko u przedsiębiorcy: kontrolowane/skalkulowane

(wewnętrzne umiejscowienie kontroli)

- Korzystne/ większe możliwości/większy potencjał

szans (korelacja z mechanizmami poznawczymi)

Potrzeba niezależności

Otwartość na nowe doświadczenia

Determinacja

Kreatywność

Pasja - emanuje na pracowników i klientów

(wspólne wartości), wpływa na ambicje np. S.

Jobs; powiązane cechy: energiczność +

inspirowanie innych + charyzmatyczność

(przedsiębiorca jako przywódca)

Wytrwałość w dążeniu do celu - ryzykowne

przedsięwzięcia i wytrwała realizacja

Analiza sytuacji i działanie - konieczność,

aby „złapać" szansę i interweniować

błyskawicznie

cechy antyprzedsiebiorcze

Perfekcjonizm

Nadmierna twardość

Nadmierna miękkość

Impulsywność

Brak autorytetów

Nadmierne poleganie na „sile wyższej"

Niechęć do eliminacji własnych słabych stron

Kompetencje społeczne

- pomagają dostrzegać szanse i je

wykorzystywać

Pomagają wykorzystać wiedzę

Pomagają w wyborze modeli biznesowych

Pomagają stworzyć biznesplan

Określają sposoby zarządzania

Pomagają sprecyzować cele i plany rozwoju

przedsięwzięcia

Heurystyka dostępności

związana z tym co łatwiej dostępne w pamięci

Heurystyka zakotwiczenia

pierwsza info

Heurystyka reprezentatywności

ocena na podstawie kilku cech, ignorowanie statystyk

heurystyka zaangażowania/utopionych kosztów

brnięcie mimo niepowodzenia

heurystyka selektywna percepcja

wybór tego co odpowiada - w tym efekt potwierdzenia

heurystyka przesadny optymizm

zawyżenie szans na sukces

heurystyka iluzja kontroli

przekonanie o wyższej kontroli niż rzeczywista

heurystyka kontrfaktyczne myślenie

„co by było, gdyby..."

Przedsiębiorczość garażowa

oparta na innowacyjnym pomyśle i wielkim zaangażowaniu przedsiębiorców, którzy nie mając na wstępie dużych zasobów, dynamicznie rozwijają swoje przedsiębiorstwa

Przedsiębiorcy czerpiący z zasobów poprzedniego pracodawcy - informacje, wiedza, kontakty, poczucie własnej skuteczności

Dynamiczny wzrost a w efekcie gigantyczny rozmiar

Przedsiębiorczość intelektualna

proces przekształcania niematerialnej wiedzy i wytworów umysłu (jak wynalazki, dzieła) w materialne bogactwo i innowacje, opierający się na kreatywności, umiejętności zarządzania zmianami i wykorzystywaniu szans rynkowych, łączącym rozwój osobisty z celami biznesowymi i etycznymi, często w ramach istniejących organizacji (intraprzedsiębiorczość) lub nowych przedsięwzięć.

Przedsiębiorczość pasjonatów

łączenie głębokiego zamiłowania do czegoś (hobby, idea) z działaniem biznesowym, polegającym na przekształcaniu pasji w źródło dochodu i sukcesu

Przedsiębiorczość społeczna

łączenie działalności gospodarczej z misją społeczną, gdzie zyski i działania skupiają się na rozwiązywaniu konkretnych problemów społecznych (np. bezrobocie, wykluczenie) i tworzeniu pozytywnej zmiany, a nie na maksymalizacji zysku dla właścicieli

Przedsiębiorczość kobiet

kocham piwo

Przedsiębiorczość rodzinna

jak w nazwie

Przedsiębiorczość międzynarodowa

Poszukiwanie i wykorzystywanie szans na

rynku międzynarodowym

Nastawienie na eksport i ekspansję

międzynarodową

Przedsiębiorczość korporacyjna (intraprzedsiębiorczość)

przedsiębiorca nie jest właścicielem danego

przedsiębiorstwa, ale poszukuje i wykorzystuje

szanse na korzyść tego przedsiębiorstwa

Potrzeba poczucia bezpieczeństwa

Większe możliwości wynikające z większych

zasobów istniejącej już organizacji

Wdrożenie nowych pomysłów często wymaga

specjalistycznej wiedzy i odpowiedniego

zaplecza technicznego, o które łatwiej w już

istniejącym przedsiębiorstwie

Podejścia do etyki biznesu

Utylitarne - czy użyteczne (negatywny vs

pozytywny wpływ na ludzi)

uwzględniające przysługujące prawa gł.

Prawa człowieka, czyli m.in. Prawo do życia,

do autonomii, wolności, godności itp.

oparte na teorii sprawiedliwości

(sprawiedliwość - „równe, uczciwe i moralne

traktowanie wszystkich ludzi, szczególnie w

relacjach społecznych, ale także rodzinnych i

osobistych"

Społeczna odpowiedzialność biznesu

ESG

Environmental, Social, Governance

- odnosi się do działań firmy na rzecz ekologii, społecznej odpowiedzialności biznesu i ładu

korporacyjnego