L-INFO: AI + Tekst

Wat is the Internet Archive? Door wie werd het uitgevonden?

1996: Brewster Kahle -> universal access to all knowledge

2006: Open Library, webpagina vr elke boek ooit gepubliceerd, gekoppeld aan gratis digitale versie/link naar waar kopen/vinden

Wat is Creative Commons? Wat is hun doel? Hoe?

2002

Sommige makers kiezen ervoor om minder aanspraak te maken op auteursrechten, m bedoeling verspreiding v werk te bevorderen.

Vereniging m doel juridische en technische infrastructuur te ontwikkelen en te ondersteunen die creativiteit, uitwisseling en innovatie bevordert. 

• X winst, reactie tegen copyright hervorming. 

• Eenvoudige + gratis oplossing vr makers die werk via internet willen delen. 

Symbolen + licenties

Wat is Open Access? Welke 2 benaderingen zijn er?

Sinds ‘90: + protest tegen publicatiemodel v wetenschappelijke wereld (+ voortdurend stijgende prijzen v wetenschappelijke tijdschriften)

OZresultaten kosteloos openstellen 

(! steeds vermelden)

-> Open Publiceren

• Onmiddellijk in OA gepubliceerd

• Soms auteur zelf betalen

• Auteurskosten winstgevend/kostendekkend

-> Open Archiveren

• Digitale kopie in repository (gratis publiekelijk beschikbaar)

• Vaak vertraging/=/= versie

• Gratis vr auteurs

• Vb. Lirias

Wat is the Open Library of Humanities?

2013, Martin Paul Eve + Caroline Edwards

• Non-profit platform

• Wetenschappelijke tijdschriften in Open Access gepubliceerd

• ‘Collectieve financiering’: =/= universiteitsbibliotheken financieren publicatiekosten via steunend lidmaatschap => open publicatie zonder kosten vr auteurs

Welke wetenschappelijke sites zijn er?

Portaalsite

MOOC

Wiki

Weblog

Vlog

Sociaalnetwerksites

Screencast

Kennisclips

Podcast

Wie was “the biggest conman in academic science”?

Diederik Stapel

• Onderzoeksgegevens vervalst (2011 tot licht)

• Manipuleerde resultaten om spectaculaire conclusies te trekken

• Presenteerde resultaten v studies die X waren gebeurt

• => ontslagen

Wie was Aaron Swartz?

• RSS, Creative Commons + Reddit

• Internetactivist, -> max verspreiding v info + kennis

• 6 jan 2011 gearresteerd omd JSTOR artikels downloadde m doel gratis verspreiden

• + strenge straf -> zelfmoord gepleegd

Hernando Colon

• 1e helft 16e E; persoonlijke bib (rijkdom, reisde rond Europa op zoek nr boeken; concentratie op gedrukte boeken > handgeschreven)

• Doel: universele bibliotheek creëren

Wie was vader van de bibliografie?

Conrad Gessner

Bibliotheca Universalis (1545)

• Boek over boeken: bedoeld als exhaustieve cataloog v alle beschikbare boeken in Grieks, Latijns, Hebreeuws m oplijsting v auteur, titel + korte beschrijving
  

Pandectae (1548) = gevolg

• Thematische index (dus ook inhoud opzoeken)

Konden beide gebruikt worden als universele bibliotheekcatalogus

Wie publiceerde de eerste wetenschappelijke tijdschrift?

Henry Oldenburg 

secretaris v Royal Society

Samenvattingen v presentaties in druk verspreiding => nog grotere publiek (= tijdschrift Philosophical Transactions, 1665)

Wat zei Gabriel Naudé?

• Classificatiesysteem om boeken in te delen volgens thema (nodig om naam ‘bibliotheek’ te krijgen, volgens hem)

• Bibliotheken m opengesteld worden vr bredere publiek

Wat deed Charles Ammi Cutter?

• Cutter Expansive Classification: alfa-numeriek systeem dat afkorting v naam v/d auteur combineert m unieke call nummers

• Genre: schrijft over toekomst v bibliotheken + infoverspreiding, voorspellingen, deels humoristisch + ernstig

Waarom is Melvin Dewey zo bekend?

• Dewey Decimal System: classificatiesysteem

• Elk boek = nummer; thematisch op rek -> toegepast dr elk type bib, wereldwijd gebruikt

Wie was vader van de informatiewetenschap / documentatie?

Paul Otelet

Universeel Bibliografisch Repertorium: alle publicaties ter wereld, ongeacht het onderwerp, de publicatiedatum of -plaats of de bewaarplaats, op bibliografische fiches vast te leggen (steekkaarten)

Universele Decimale Classificatie (bouwt verder op Dewey DC), beter geschikt om culturele verscheidenheid v wereld te vatten

• Begin 20e E: universele documentatie => Universeel Documentatie Repertorium (alle mog kennis uit =/= infobronnen => steekkaarten + via inhoudelijke linken verbinden)

=> gebruikers konden per post vraag stellen over gelijk welk onderwerp (<=> Google Search) in Mundaneum

Wat deed Fremont Rider?

• Te veel aan papieren informatiedragers

• Microcards, voor + achterkant (voor: catalooginfo, achter: microtekst)

• Zo k bibliotheken veel grotere collecties uitbouwen, - ruimte nodig

• Kortstondig succes in jaren 50, VS

Wat deed Vannevar Bush?

• Bib beter organiseren m hulp v nieuwe tech

• The Inscrutable past (1933): perspectief uit toekomst op bibs v toen

• Punt: informatiebeheer + verspreiding m aangepakt worden om wetenschappelijk OZ beter te dienen

• WOII: inzetten wetenschap vr militaire doeleinden => + steun na WOII vr wet OZ
  

• Proces m worden geautomatiseerd => memex (memory extender): 

Ontelbare boeken + infobronnen opgeslagen; snel + flexibel; soort werktafel m beeldscherm; info verbonden dr associatie ipv indexering

Wie waren de grondleggers voor de computer? Waarom?

Charles Babbage: Analytical Engine: berekeningen mechanisering

Ada Lovelace: Analytical Engine toepassen vr X mathematische operaties

Wat zei Edmund Berkeley?

Giant Brains/Machines That Think (1949): vroeg voorbeeld v wetenschapspopularisering; schetst toekomst waar gewone gebruiker ook kl computers thuis (kinderen helpen m huiswerk)

Wat deed Ted Nelson?

Hypertext (Project Xanadu, 1960): archief v alle kennis in wereld, associatief geordend (links tuss teksten + materiaal obv woorden + begrippen)

Hypertext: word/begrip dat direct gelinkt is dmv hyperlink aan andere teks

Wie was de uitvinder van de World Wide Web? Hoe?

Time Berners-Lee

• X commercialiseren, gratis aan iedereen beschikbaar gesteld

• Combinatie internet + concept hyperlink (associatief verbonden)

• ARPANET (1969): 4 computers in netwerk verbonden; later internet (INTernational NETwork)

• Streven infoverspreiding tuss onderzoekers verbonden aan CERN te optimaliseren (toegang tot info, raadplegen wanneer het best uitkomt)

• Computers tegelijkertijd ++ beschikbaar vr gewone gebruikers (personal computers)

Wie was John George Kemeny?

• Grondlegger BASIC programmeertaal => gebruik v computers populariseren

• Immense groei bibliotheekcollecties

• Automatisering + mechanisering verwelkomen => bewaren + terugvinden, ook gebruiksgemak verbeterd (m X verplaatsen om te lezen)

• Boeken -> centrale bib; reading units in universiteiten = verbonden, zo virtueel boeken raadplegen

• Man and the Computer (1972): elk huishouden zal computerterminal hebben, m gebruik dr alle gezinsleden

Waarom is Don Swanson een belangrijk figuur?

• Dialogues with a catalog (1964): toekomstvisie: hoe bibs zullen werken m toepassing tech innovaties (materiaal vinden via console m keyboard + scherm, delen v boeken op scherm bekijken, magazijnaanvragen plaatsen)

• Ook ‘previous use’

Wat was de theorie van Frederick Lancaster?

• Opdracht: max gebruik maken v tech mogelijkheden in bib (rol bib binnen nieuwe maatschappij herdenken)

• Elektronische dragers v boeken + tijdschriften

Wat heeft Michael Hart gedaan voor het internet?

• Project Gutenberg (1971): allereerste digitale bibliotheek

• Doel: info maximaal democratiseren (zoveel e-books mogelijk beschikbaar stellen vr zoveel mensen mogelijk)

• Nu: online bib m ++ gratis e-books (dr vrijwilligers aangevuld + onderhouden)

• = inspiratie v Internet Archive + Google Books + Open Access

Wie populariseerde/vercommercialiseerde het wetenschappelijk publiceren?

• Opportuniteit: ++ winst maken

• Pergamon Press: ++ succesvol (+ aandacht vr wetenschap tijdens Koude Oorlog; exclusieve rechten op vertaling v Russische wetenschappers; gebrek aan scrupules: artificieel kostprijzen opdrijven)

=> Nu: budgettaire crisis (wetenschappelijke bibliotheken k - en - aankopen + dus X toegang verschaffen tot alle gewenste publicaties)

Onderzoekspaper

• Objectief, helder + neutraal

• Onderzoek omschrijven voor mede-experten

• Rond probleemstelling

• Vaak resultaat van opdracht (<=> artikel)

Argumentatiepaper: focus op goed opgebouwde + beredeneerde argumentatie

Discussiepaper: interpretatie van resultaten

Academische artikel

• Overtuiging/zekerheid bij bewering
  Hedging + boosting

• Mede-experten inlichten

• Abstract

Abstract

• Korte samenvatting van een onderzoek

• Objectief, vaste structuur

• Inleiding, doelstelling, onderwerp, methode, resultaten, conclusie + discussie

Academische essay

• Wetenschappelijke tekst met literaire ambities

• Beargumenteerde mening over een thema/onderzoek
  => =/= visies / overtuigingen (! origineel)

• X vaste opbouw, - formeel, objectief en neutraal

Academische recensie

• Opiniërend, beredeneerde mening over een academische publicatie

• Inhoud onderzoek + commentaar (samenvatting + oordeel)

• Auteur = expert

• Wetenschappelijk en subjectief

Recensieartikel / Reviewartikel

• Stand van zaken rond een thema

• Auteur met gezag groepeert weren over een thema + bespreekt ze

• Samenvatting, synthese + suggesties

• Mening, lezer aanspreken, korte zinnen, subjectief

Verslag

• Objectief verslag (feiten/ervaringen) van een onderzoek

• + Academici stimuleren tot verder onderzoek

• Eigen handelen + proces nagaan

• Objectief + neutraal, vaktaal, maar toch persoonlijk

Monografie

• Boek over 1 thema, 1+ auteurs

• Auteur = expert, voor mede-experten

• Academische uitgeverij

Encyclopedie

• Naslagwerk, overzicht van kennis adhv woorden/lemma’s

• Algemeen ←> specifiek

• ‘90: + online
  (Wiki’s: X experten, - controle)

Populairwetenschappelijke artikel

• Niet-experten inlichten over onderzoek

• Nadruk op resultaten/toepasbaarheid; start met opmerkelijke resultaat

• Minder detail

• (plaatsen in maatschappelijke kader, relevantie aantonen)

Persbericht

• Journalisten inlichten => basis nieuwsbericht

• Regelmatig maatschappelijke relevantie aankaarten

• ! Kritisch zijn, extra opzoekwerk (journalisten willen vaak aandacht trekken)

• Inleiding: wie, wat, waar, wanneer

Nieuwsbericht / Nieuwsartikel

• Inzicht over de actualiteit rond een thema

Nieuwsbericht: lezers feitelijk + neutraal inlichten
Nieuwsartikel: lezer aantrekken, feitelijk + langer

• 1e zin = bondig weergave

• ! Relevantie + meest belangrijke feiten

Journalistieke essay

• Persoonlijke beschrijving, eigen perspectief

• Vaak nav, ter herinnering van een gebeurtenis

• Boodschap helder overbrengen, info in een verrassend licht plaatsen

• X bronverwijzingen

Journalistieke recensie

• Auteur = onafhankelijk + kritisch, vertrouwd met onderwerp

• Beargumenteerde mening, duidelijk argument met voorbeelden

• Geeft een score

• Inleiding: korte samenvatting

Column

• Kort, persoonlijk, vaak kritisch (eigenzinnig + humoristisch)

• Regelmatig in krant, vaste auteur

Opiniestuk

• Mening, reageren in het publieke debat of een reactie uitlokken, publiek overtuigen/beïnvloeden

• Soms =/= auteurs met 1 mening

• Persoonlijk, subjectief en gekleurd

Reportage

• Nieuws dicht bij lezer brengen

• Uitgebreid

• Impact, feiten + vaak persoonlijke getuigenissen

Wat is het verschil tussen een academische en populairwetenschappelijke artikel?

Ac:

• Publiek = mede-experten

Pw:

• Publiek = niet-experten

• - gedetailleerd, nadruk op resultaten

Wat is het verschil tussen een academische en journalistieke essay?

Ac:

• beargumenteerde mening; verschillende visies geven

J:

• X bronverwijzingen, eigen perspectief geven

Wat is het verschil tussen een journalistieke en academische recensie?

Ac:

• over academische publicatie, auteur = expert

J:

• auteur = vertrouw met onderwerp

verschil: onderwerp

Wat is het verschil tussen een academische recensie en een recensie/reviewartikel?

Recensie:

• mening over publicatie

Recensieartikel:

• stand van zaken rond een thema, =/= werken

Wat is het verschil tussen nieuwsbericht/nieuwsartikel en een reportage?

Nieuwsbericht/artikel

• inzicht over actualiteit rond een thema; relevantie + belangrijkste feiten

Reportage

• impact, dicht bij lezers, persoonlijke getuigenissen