Nederlands: academische woorden schat (taal@hogeronderwijs H2)

amoreel

zonder idee over goed of kwaad

anarchie

wanorde

appendix

aanhangsle vd blindedarm, aanhangsel in of bij een boek

ambigu

dubbelzinnig

ambivalent

tegenstrijdig

antecedent

woord dat naar een ander woord verwijst/voorafgaand feit

antipathie

afkeer

binair

uit 2 componenten bestaand

bilateraal

aan 2 zijden

bibliografie

boekbeschrijving, lijst met geraadpleegde werken

congruent

overeenstemmend

genereren

doen ontstaan, opwekken

degenereren

minderwaardig worden

extrapoleren

obv gegevens een ruimere uitspraak doen, uitbreiden

induceren

uit bijzondere verschijnselen een algemene regel afleiden

interdisciplinair

als iets verschillende vakgebieden betreft

introspectie

het nadenken over je eigen gevoelens en gedrag

megalomanie

grootheidswaanzin

metataal

taal over taal

nonsensicaal

onzinnig

pandemie

epidemie op wereldwijde schaal

persistent

volhoudend, blijvend

postuum

na de dood

regeneratie

het zich vernieuwen of herstellen van iets wat verloren ging

retroperspectief

terugblikkend op het verleden

demagogie

misleiden van het volk

antropoloog

iemand die de wetenschap van de mens en zijn natuurlijke eigenschappen bestudeert

astronomie

sterrenkunde

moreel

gegrond op het innerlijk gevoel van goed en kwaad, hoe het hoort volgens je gevoel

formeel

volgens de norm of de regels/vormelijk deftig

informeel

niet volgens de regels, niet-deftig

progressief

vooruitstrevend

regressief

het teruggaan tot een vroeger stadium

relevant

van belang, van betekenis

irrelevant

van geen belang, van geen betekenis

verbaal

woordelijk, mondeling

non-verbaal

niet dmv taal

rationeel

doordacht, gebaseerd op het verstand

irrationeel

in strijd met de rede en het verstand, niet doordacht

functioneel

doelgericht, praktisch

disfunctioneel

niet normaal of goed werkend

inflatie

situatie van een aanhoudende stijging vh algemene prijsniveau

delfatie

veralgemeende prijsdaling

simultaan

gelijktijdig

amorf

vormeloos

flexibel

soepel

innovatief

vernieuwend

temporeel

tijdelijk

rendabel

winstgevend

variabel

veranderlijk

empirisch

proefondervindelijk

genetisch

erfelijk/genetisch manipuleren: door menselijk ingrijpen veranderen van de samenstelling vh erfelijk materiaal

controverse

ideologische strijd, strijdvraag

controversieel

tot een twistpunt leidend

homogeen

gelijkmatig van samenstelling

associatief

als je onbewust de ene gedachte met de andere verbindt

module

bepaalde hoeveelheid leerstof, een gedeelte ve computersysteem

modulair

adjectief van module

synthese

samenstelling, verbinding van afzonderlijke elementen tot een nieuw geheel

synthetisch

kunstmatig gemaakt

substantie

stof waaruit een voorwerp bestaat, materie

substantieel

fundamenteel, essentieel

absorberen

opzuigen

accumuleren

opeenstapelen

alterneren

afwisselen

realiseren

verwezenlijken

circuleren

rondgaan

complementeren

aanvullen

optimaliseren

iets in de meest gunstige omstandigheden brengen

reflecteren

weerspiegelen, nadenken

selecteren

(uit)kiezen

simuleren

doen alsof

consensus

overeenstemming van gevoelens, algemene gelijkheid van opvatting

emissie

uitstoot

frequentie

aantal malen dat een verschijnsel zich voordoet

transformatie

verandering

paradox

tegenstelling

restricties

beperkingen

stagnatie

het stoppen vd groei

recessie

economische terugval

marginaliteit

rand vd samenleving

causaal

oorzakelijk

basaal

fundamenteel, behorend tot de basis

diffuus

niet goed zichtbaar, niet herkenbaar

discontinu

niet doorlopend, onderbroken

incidenteel

toevallig

integraal

alles omvattend

lumineus

schitterend

lucratief

winstgevend

onorthodox

ongebruikelijk, niet volgens de regels

unaniem

eensluidend, iedereen is het eens

hydrocultuur

het kweken van planten in water

hydro-elektriciteit

elektriciteit opgewekt met behulp van waterkracht

discografie

overzicht van pplaten/CD’s van artiest

biografie

beschrijving van iemands leven

demografie

statistische beschrijving van volkeren in sociaal en politiek opzicht

demagogie (demagoog)

volksmisleiding

monoliet

monument of bouwdeel dat uit één stuk steen gehouwen is

monotheïsme

geloof aan, verering van één god

monocultuur

landbouw met slechts één, gespecialiseerd product