Emoimo - kolokwium 1 | Quizlet

popęd

stan napięcia wynikający z braku czegoś (np. głód, pragnienie, brak snu).

Motywuje do działania, ale nie są wywołane przez konkretną zmianę w środowisku i nie zawsze wiążą się z oceną sytuacji.

emocje vs popęd

Emocje mogą towarzyszyć popędom (np. ktoś głodny może być „naładowany" złością), ale to nie to samo co popęd

postawa

trwała ocena kogoś lub czegoś (np. lubię / nie lubię kawy)

emocje vs postawa

Emocje są krótkotrwałe i wywołane konkretnym zdarzeniem, natomiast postawy są trwalsze i ukształtowane przez doświadczenie.

Emocje mogą wpływać na postawy (np. pozytywne emocje wobec produktu wzmagają sympatię)

cechy osobowości

stałe wzorce myśli, uczuć i zachowań

emocje vs osobowość

Emocje są tymczasowe i pojawiają się jako reakcje na sytuacje, natomiast cechy osobowości nie zmieniają się znacząco w różnych sytuacjach.

Osobowość może wpływać na to jak często lub jak intensywnie ktoś doświadcza emocji, ale to nadal różne poziomy psychologiczne

Nastrój

to ogólny stan uczuciowy, który:

• trwa dłużej (godziny/dni),

• nie ma wyraźnej przyczyny,

• zwykle nie wiąże się z wyraźnymi zmianami zachowania (np. mimika)

emocje vs nastrój

Emocje są krótkie, specyficzne i wywołane konkretnym zdarzeniem oraz często mają charakterystyczne reakcje w mimice, tonie głosu czy zachowaniu.

Nastrój może ułatwiać pojawienie się emocji o podobnej wartości afektywnej.

Intensywne i powtarzające się emocje mogą czasem przekształcić się w nastrój.

zaburzenia afektywne

(np. depresja) to długotrwałe zaburzenia nastroju trwające tygodnie lub miesiące.

emocje vs zaburzenia nastroju

Emocje są krótkie — trwają zwykle sekundy lub minuty.

Powtarzanie się epizodów emocjonalnych (przypominanie, opowiadanie komuś)

Z każdym kolejnym razem emocje się pojawiają, ale są słabsze niż przy poprzednim epizodzie

4 komponenty emocji

• fizjologiczny

• poznawczy

• doświadczeniowy

• behawioralny

Teoria Jamesa-Langego

bodziec —> reakcja fizjologiczna —> emocja

Obaj opierali się na teorii Darwina.

Co wiemy teraz?

• Pobudzenie nie gwarantuje powstania emocji

• Zmiany fizjologiczne nie muszą poprzedzać powstania emocji

• Podobne rodzaje pobudzenia = różne rodzaje emocji

• Pobudzenie nie jest konieczne do powstania emocji

MIMICZNE SPRZĘŻENIE

ZWROTNE

• Wyraz mimiczny twarzy wpływa na aktualnie przeżywaną emocję (późniejsze badania dawały różne wyniki)

• nie wpływa na osoby w spektrum autyzmu

• Hipoteza sprzężenia zwrotnego nie jest fałszywa, ale jej efekt jest umiarkowany lub mały.

• Kontekst społeczny, świadomość manipulacji, typ zadania - mają znaczenie

• Sprzężenie wpływa na interpretację świata społecznego

*Paraliż mięśni będący efektem wstrzyknięcia botoksu wpływa na przetwarzanie bodźców emocjonalnych

mimika twarzy może modulować emocje, ale zwykle nie jest ich główną przyczyną — działa raczej jako wzmacniacz w odpowiednim kontekście

Power posing

Zmiany psychologiczne: poczucie bycia silnym i posiadania władzy

• Zmiany hormonalne: wzrost poziomu testosteronu, spadek kortyzolu

• Zmiany behawioralne: zwiększona tendencja do podejmowania ryzyka

*opisane w książce Amy Cuddy

• Replikacje

1. Ranehill i in., 2015 - potwierdza efekty psychologiczne, ale nie hormonalne i behawioralne

2. Jonas i in., 2017 - wyniki podobne

3. Credé, 2019 - ale gdzie jest grupa kontrolna!?

4. • Elkjær et al., 2020 - meta analiza: efekty opierają się na negatywnym wpływie zamkniętej postawy, a nie pozytywnym - otwartej

Postawa ciała ma znaczenie dla subiektywnego poczucia posiadania siły i władzy, ale ważniejsze wydaje się unikanie postawy świadczącej o braku siły niż sztuczne demonstrowanie mocy.

Istnieje niewielki efekt subiektywny, ale nie biologiczna „transformacja mocy”

TEORIA CANNONA-BARDA

—> reakcja fizjologiczna

bodziec

—> emocja

Jest wiele dowodów na to, że zmiany fizjologiczne mogą wpływać na emocje. A więc nie

są to zawsze całkowicie niezależne procesy.

TEORIA SCHACHTERA-SINGERA

bodziec —> reakcja fizjologiczna —> interpretacja —> emocja

• Tylko częściowo zreplikowano efekt

— nie posiadające wyraźnego źródła pobudzenie fizjologiczne wyzwala raczej negatywne niż pozytywne emocje, bez względu na otoczenie społeczne.

• Czasem emocje są odczuwane zanim człowiek o nich pomyśli.

• Istnieją różnice między odczuciami fizjologicznymi związanymi z różnymi emocjami

EKSPERYMENT NA MOŚCIE

Ludzie mogą błędnie przypisywać źródło swojego pobudzenia i interpretować to jako specyficzną emocję.

Karol Darwin “Wyraz uczuć u człowieka i zwierząt”

Wszyscy przedstawiciele danego gatunku ujawniają te same reakcje i ekspresję emocji,

co świadczy o tym, że są one wrodzone

PAUL EKMAN - TEORIA UNIWERSALNYCH EMOCJi

Istnieje 6 emocji podstawowych (radość, smutek, strach, gniew, zaskoczenie i obrzydzenie). Każda z nich:

• jest wrodzona

• ma specyficzny wzorzec w ciele

• łączy się z charakterystyczną mimiką twarzy

• Gdy pojawi się bodziec → emocja uruchamia się automatycznie

• Emocje są uniwersalne

• Ekspresje emocji podstawowych są niezależne od grupy etnicznej, fenotypu, statusu społecznego, wieku człowieka, itp

WEDŁUG EKMANA:

Bodziec = zagrożenie

• Automatycznie uruchamia się program „strach”

• Serce przyspiesza, mięśnie się napinają, oczy się rozszerzają

• Każdy człowiek na świecie reaguje podobnie

• Strach jest biologiczny i uniwersalny

LISA FELDMAN BARRETT - TEORIA KONSTRUOWANIA EMOCJI

• Nie ma biologicznie odrębnych „modułów” emocji

• Mózg:

1. przewiduje, co się dzieje

2. interpretuje sygnały z ciała

3. używa pojęć i doświadczenia

• Emocja to najlepsza hipoteza mózgu, a nie reakcja

• Emocje są składane przez mózg na bieżąco

• Emocje są konstruktem kulturowym i każdy z nas inaczej je odczuwa i okazuje. Istnieje wiele emocji, których nie odczuwamy w naszej kulturze, ponieważ nie znamy ich koncepcji.

• Tę samą emocję można przeżywać na wiele sposobów

• Nie ma specyficznych części mózgu (obwodów, układów), które są charakterystyczne dla konkretnych emocji

WEDŁUG FELDMAN- BARRETT:

Mózg pyta „Czy to zagrożenie?” „Czy znam tę sytuację?”

Jeśli:

wcześniej zostałaś pogryziona → mózg przewiduje zagrożenie → konstruuje „strach”

wychowałaś się z psami → mózg może skonstruować „zainteresowanie” albo „radość”

• Ten sam bodziec ≠ ta sama emocja

• Emocja zależy od doświadczenia, kontekstu i znaczenia

LĘK PRZED WYSTĄPIENIEM

Ekman

• Wystąpienie = zagrożenie społeczne

• Uruchamia się emocja „strach”

• Serce bije szybciej → bo to strach

Feldman-Barrett

• Serce bije szybciej → to jeszcze nie jest emocja

• Mózg musi zdecydować: „To strach?” „To ekscytacja?”

• Ta sama fizjologia + różne interpretacje = różne emocje

• „Umieram ze stresu” vs „Ale mam adrenalinę!

KŁÓTNIA Z BLISKĄ OSOBĄ

Ekman
• Ktoś cię krytykuje
• Automatycznie uruchamia się „złość”
• Złość ma swój program (napięcie, mimika, głos)

Feldman-Barrett
• Ciało się pobudza (napięcie, tętno)
• Mózg interpretuje: „Czy to atak?” „Czy to zagrożenie
relacji?”
• Może powstać: złość, wstyd, smutek, poczucie winy -
zależnie od znaczenia sytuacji

CO Z MIMIKĄ?

Ekman

• Twarze pokazują emocje

• Można je „odczytać”

Barrett

• Twarze nie pokazują emocji tylko:

1. • Intencje

2. • Kontekst

3. • Regulacje społeczną

• Ten sam grymas ≠ ta sama emocja

LISA FELDMAN BARRETT - różnice w wyrażaniu emocji

• Mimika nie jest ilustracją konkretnej emocji.

• Różnorodność jest normą

• Ta sama emocja może być wyrażana na różne sposoby

• Bardziej odgadujemy niż odczytujemy emocje innych ludzi

UWAG

• Ilość dostępnych w środowisku informacji przekracza możliwości percepcyjne ludzkiego umysłu.

• Musimy wybrać te spośród nich, które są nam potrzebne i przydatne.

• Uwaga pozwala skupić się na tych informacjach, które są dla nas ważne.

.

William James

• „Doświadczam tego, na co zwracam uwagę”

• Emocje kierują uwagą

• świadomie i nie/przed świadomie

Procesy top-down

• Cele i motywacja wpływają na procesy uwagowe.

• Uwaga pomaga przetwarzać informacje o bodźcach, które są dla nas znaczące

Procesy bottom-up

• Uwaga jest automatycznie przyciągana przez właściwości bodźca (ruch, kolor)

• albo przez bodźce o istotnym znaczeniu biologicznym (ważne dla przetrwania):

• niebezpieczeństwo

• rozmnażanie się

• inne „nagrody"

wpływ emocji na działanie

• Dzięki wpływowi emocji, uwaga pozwala na skupienie się wyłącznie na tych wydarzeniach i obiektach, które są dla nas ważne.

• Optymiści zachowują swoje spojrzenie na świat dzięki zniekształceniom polegającym

na skupieniu uwagi na pozytywach, a nie negatywach.

wpływ emocji na wyszukiwanie obiektów

• Obiekty o znaczeniu emocjonalnym są szybciej wyszukiwane.

• Jeśli obiekty - dystraktory mają znaczenie emocjonalne, wyszukiwanie targetu trwa

dłużej.

• Treści emocjonalne automatycznie przyciągają uwagę, co ułatwia i przyspiesza ich spostrzeganie.

• Narzędzia pozwalające na precyzyjne obrazowanie pracy mózgu pokazują, że uwaga

jest błyskawicznie kierowana w kierunku bodźców emocjonalnych.

• Facylitacja przetwarzania bodźców emocjonalnych może zależeć od dostępności

zasobów uwagowych

PERCEPTUAL BLINK

• Emocjonalne bodźce nie tylko kierują uwagą, ale także absorbują ją tak, że wpływa to na wykonanie kolejnych zadań.

• Emocjonalny bodziec absorbuje uwagę i powoduje czasową „ślepotę” na bodziec

następujący

RÓŻNICE INDYWIDUALNE

Motywacyjna i emocjonalna wartość bodźców jest zróżnicowana indywidualnie.

• Głodni zwracają uwagę na bodźce związane z pokarmem (i lepiej je pamietają).

• Starsi dorośli (ale nie młodsi) w złym nastroju częściej zwracają uwagę na przyjemne bodźce (niż nieprzyjemne) co podnosi ich nastrój

• Lęk kieruje uwagę na potencjalne zagrożenia i sprzyja negatywnym interpretacjom

bodźców wieloznacznych

• Osoby cierpiące na fobię szybciej zauważają obiekty wywołujące ich lęk.

• Osoby o cechach psychopatycznych są bardziej odporne na emocjonalne dystraktory.

• Psychopatia = mniejsza wrażliwość na treści emocjonalne

Jak opisać relacje między emocjami a uwagą?

Relacje między emocjami a uwagą są dynamiczne, zmieniają się w czasie i są zależne od kontekstu

Zgodność emocji - Gordon Bower

• Emocje są jednymi z elementów sieci jednostek informacyjnych jaką tworzy nasz

umysł.

• Każda emocja łączy się z jakimiś obrazami, pojęciami, określeniami czy interpretacjami.

• Doświadczenie emocji aktywizuje powiązane z nią wspomnienia, obrazy i pojęcia.

• Historia o dwóch tenisistach: weseli pamiętają wygrywającego Andre, smutni -

przegrywającego Jacka. (wcześniej doświadczali pozytywnych lub negatywnych emocji, oceniali kto był głównym bohaterem)

Nastrój ułatwia przypominanie sobie wydarzeń zgodnych z aktualnym nastrojem.

Ograniczenia teorii:

• Efekt zgodności emocji jest silniejszy dla pozytywnych niż dla negatywnych emocji.

• Czasem lepiej pamiętana jest informacja niespójna z nastrojem.

ZGODNOŚĆ EMOCJI ZE SPOSTRZEGANIEM

• Bieżący nastrój i odczucia przyczyniają się do selektywnego postrzegania obiektów i wydarzeń z nimi zgodnych.

• Przedmioty i wydarzenia, które mają tę samą tonację emocjonalną co stan afektywny człowieka są postrzegane z większą skutecznością niż bodźce neutralne lub emocjonalnie niezgodne.

• Szybciej spostrzegamy to, co jest zgodne z naszym nastrojem

1. • radośni szybciej rozpoznają słowa radosne

2. • smutni szybciej rozpoznają słowa smutne

3. • efekty nie przenoszą się na słowa niepowiązane ze specyficznymi emocjami

1. • złość zwiększa prawdopodobieństwo, że przedmioty neutralne zostaną błędnie zidentyfikowane jako broń.

2. • ale nie zwiększa prawdopodobieństwa, że broń zostanie uznana za przedmiot neutralny.

3. • Efekt ma źródło we wskazówkach zagrożenia wyzwolonego złością.

Emocje —> perswazja

• Zbieżność emocji odbiorcy z emocjami przekazu zwiększa siłę perswazji.

— Smutni zmieniają swoją postawę jeśli przekaz odwołuje się do smutku, rozzłoszczeni - jeśli do złości.

• Emocje mogą upewniać ludzi we własnych przekonaniach

— Osoby radosne mają większe przekonanie o słuszności swoich poglądów niż osoby smutne

William James o wpływie emocji na pamięć:

„Doświadczenie może być tak silne emocjonalnie, że niemal zostawia bliznę na

tkance mózgu”

FLASHBULB MEMORIES

• Wspomnienie zapisane w pamięci jak zdjęcie

— Miejsce, ludzie wokół, jak się czułaś_eś, co się zdarzyło potem

.

• Wyraźne nie znaczy trafne.

— Słaba lub nieistotna korelacja między przekonaniem ludzi o trafności wspomnienia a jego rzeczywistą trafnością.

• Pobudzenie podnosi subiektywne poczucie pamiętania, niekoniecznie - trafność

odpamiętywania.

• Pobudzenie podnosi prawdopodobieństwo pamiętania pewnych elementów zdarzenia

ZEZNANIA ŚWIADKÓW

• Lepiej przypominamy sobie wydarzenia, które były dla nas emocjonalnie intensywne.

• Ale poczucie pewności nie oznacza, że wspomnienie jest trafne.

• Celowe lub przypadkowe zaindukowanie wspomnienia traumatycznego wydarzenia

jest możliwe

Pamięć o emocjach

• Przypominanie jest raczej twórczą rekonstrukcją niż odtwarzaniem.

• Proces ten podlega silnym wpływom emocji

.

> Studenci, którzy dobrze zdali egzamin, pamiętali swój lęk przed nim jako mniejszy.

> Studenci, którym poszło źle na egzaminie, pamiętali swój poziom lęku przed egzaminem jako większy

• Informacja zdobyta po wydarzeniu wpływa na pamiętanie emocji.

.

• Bieżące emocje zniekształcają wspomnienia emocji z przeszłości

— Pamięć intensywności żałoby zależy od aktualnej siły tego uczucia.

— Jeśli związek się poprawił, ludzie pamietają swoje wczesne uczucia do partnera jako silniejsze od rzeczywiście wtedy odczuwanych, ci których namiętność osłabła, przypominają sobie bardziej negatywne uczucia niż te których rzeczywiście doświadczali.

Wpływ emocji na myślenie

• Nastrój wpływa na sposób przetwarzania informacji

• POZYTYWNY NASTRÓJ

— przetwarzanie heurystyczne, peryferyczne, automatyczne

— myślenie twórcze

— szerokie pole uwagi

— stereotypizacja i schematy

— fałszywe wspomnienia

— top-down

.

NEGATYWNY NASTRÓJ

— przetwarzanie systematyczne, refleksyjne

— wąskie pole uwagi

— bottom-up:

Smutny nastrój prowadzi do odrzucenia słabych argumentów i przyjęcia mocnych

AFEKT JAKO INFORMACJA - GERALD CLORE

• Najważniejszym aspektem emocji (afektu) jest informacja jaką z sobą niesie.

• Emocje informują nas o tym, co się dzieje z nami i wokół nas.

• Uczucia są wskaźnikami nieświadomych ocen uznających coś za dobre lub złe, ważne lub nieważne.

.

WIOSNA 1983

• Badani nieświadomi wpływu pogody na ocenę, w efekcie uznawali się za bardziej

(słońce) lub mniej (deszcz) zadowolonych z życia.

• Pogoda nie miała wpływu na ocenę satysfakcji z życia, kiedy uczestnicy uświadamiali sobie, że może mieć wpływ.

.

EKSPERYMENT NA MOŚCIE

Ludzie mogą błędnie przypisywać źródło swojego pobudzenia i interpretować to jako

specyficzną emocję.

Afekt jako informacja - badania

• Poziom negatywnego afektu był podobny w warunku kiedy bodziec wywołujący lęk był spostrzegany świadomie i nieświadomie, ale…

• ocena neutralnego bodźca następującego potem była różna - badani nieświadomi źródła afektu oceniali go niżej.

.

• Studenci oceniali badanie eksperymentalne przynoszące wyniki niezgodne z ich światopoglądem jako gorsze, jeśli nie uświadamiali sobie, że dyskomfort który czują wynika z niedogodności pomieszczenia, w którym przebywają.

• Replikacja z napojem zawierającym kofeinę potwierdziła efekt.

.

• Sędziowie przysięgli, którzy przed procesem uświadomili sobie swoje negatywne emocje związane z tą rolą, byli bardziej skłonni do wydawania wyroku uniewinniającego.

• Bo przypisywali swoje negatywne emocje własnej postawie, a nie zachowaniom

oskarżonych

Co się dzieje gdy nie znamy źródła afektu?

• Jeśli nie znamy źródła negatywnego afektu, przypisujemy go temu, o czym w danym

momencie myślimy.

• Jeśli znamy źródło nastroju - ten efekt nie zachodzi.

PRZYPISANIE EMOCJI DO OBIEKTU OCENY

• Smutek - kiedy zaszły niepożądane wydarzenia

• Lęk - kiedy spodziewamy się niepożądanych wydarzeń

• Gniew - kiedy z czyjejś winy zaszły niepożądane wydarzenia

SPECYFICZNE EMOCJE

• Smutek podnosi ocenę prawdopodobieństwa wystąpienia losowych

negatywnych wydarzeń.

• Złość podnosi ocenę prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych wydarzeń

spowodowanych przez człowieka

.

* Wpływ konkretnych emocji na ocenę zależy od podobieństwa pomiędzy ich specyfiką a specyfiką obiektu (wydarzenia) ocenianego.

Wpływ emocji wstrętu na wydawane oceny

• Ambiwalentne zachowania oceniane są jako niemoralne, jeśli ludzie poczują wcześniej obrzydliwy zapach, przypomną sobie wywołujące wstręt wydarzenie albo zobaczą obrzydliwe sceny filmowe.

• Mycie rąk sprzyja wydawaniu łagodniejszych sądów

Do czego prowadzą smutek i lęk?

• prowadzą do unikania ryzyka

• podnoszą poczucie ryzyka zamachu terrorystycznego

• zwracają uwagę na bezpieczeństwo konsumenckie

.

• Lęk prowadzi do przeceniania wysokości (balkonu) i stromości pagórka

• Smutek podnosi ocenę stromości pagórka - jeśli smutna osoba stoi u jego podnóża

TEORIA OCEN POZNAWCZYCH - Richard Lazarus

Emocje powstają w wyniku subiektywnej oceny (appraisal) znaczenia zdarzenia w

odniesieniu do celów, potrzeb, wartości i dobrostanu jednostki.

To nie samo wydarzenie wywołuje emocję, lecz sposób, w jaki zostaje ono zinterpretowane i jego znaczenie dla jednostki.

Emocja według Lazarusa:

Emocja nie jest:

- prostą reakcją fizjologiczną

- automatycznym efektem bodźca

lecz wynikiem dynamicznego procesu ewaluacyjnego

Ocena pierwotna i ocena wtórna:

Ocena pierwotna:

Czy sytuacja jest:

• istotna dla moich celów?

• korzystna czy zagrażająca?

• wyzwaniem czy stratą?

.

Ocena wtórna:

• Czy mam zasoby, by sobie poradzić?

• Kto jest odpowiedzialny?

• Czy mogę coś zmienić?

MODEL PROCESÓW SKŁADOWYCH - Klaus Scherer

CZTERY ETAPY OCENY:

1. OCENA ZNACZENIA (Czy to mnie dotyczy?)

Nowość —> czy to nowe? nieoczekiwane? —> przyciąga uwagę

walencja —> czy to przyjemne czy nieprzyjemne? —> kierunek relacji

znaczenie dla celów —> czy to wpływa na moje cele? —> intensywność emocji

.

2. OCENA IMPLIKACJI (Co to dla mnie oznacza?)

   Przyczyna/sprawstwo - kto/co spowodował zdarzenie?

   Prawdopodobieństwo - czy to pewne czy niepewne?

   Zgodność z celem - czy sprzyja czy blokuje moje cele?

   Pilność - jak szybko muszę zareagować?.

.

3. OCENA WŁASNEGO POTENCJAŁU (Czy mogę coś z tym zrobić?)

   Kontrola - czy mam wpływ na wynik?

   Moc - czy mam zasoby

   Regulacja - czy mogę się dostosować emocjonalnie?

.

4. OCENA NORMATYWNA (Czy to jest zgodne z moimi wartościami i normami społecznymi?)

   Standardy wewnętrzne: moralność, wartości, zasady

   Standardy zewnętrzne: normy kulturowe, tożsamość społeczna

CAŁY PROCES

Dokonywanie ocen - różnice indywidualne

Oceny zależą od:

• osobistych celów

• doświadczeń

• kultury

• temperamentu

• aktualnego stanu fizjologicznego

*To samo zdarzenie może wywoływać różne emocje u różnych osób.

Lazarus vs Scherer

Zalety i ograniczenia teorii

EMOCJONALNA ROZDZIELCZOŚĆ

Im lepiej rozróżniamy emocje, im więcej ich znamy, tym trafniej odnajdujemy ich przyczyny i przewidujemy skutki (FELDMAN BARRETT)

LUDZIE, KTÓRZY DOBRZE ZNAJĄ I ROZRÓŻNIAJĄ EMOCJE:

• rzadziej chodzą do lekarza, używają mniej leków, rzadziej przebywają w szpitalu

• rzadziej nadużywają alkoholu w sytuacjach stresujących

• lepiej się uczą

• lepiej radzą sobie w sytuacjach społecznych

• rzadziej reagują agresją na krzywdę

• O 30% skuteczniej regulują swoje emocje

W TERAPII:

Posiadanie i używanie szczegółowych opisów emocji jest skuteczną metodą walki ze

strachem

ZWIĘKSZANIE ROZDZIELCZOŚCI EMOCJONALNEJ:

Poszerzanie słownika emocjonalnego:

• czytanie

• oglądanie filmów

• rozmowy

• nauka obcego języka

*Yale Center for Emotional Intelligence: Mood meter – nastrojomierz

REGULACJA EMOCJI

James Gross - Proces, poprzez który wpływamy na to jakich emocji doświadczamy, w jaki sposób i kiedy ich doświadczamy oraz jak je wyrażamy.

Rodzaj emocji + wzmocnienie/osłabienie

PROCESUALNY MODEL REGULACJI EMOCJI

REINTERPRETACJA POZNAWCZA VS TŁUMIENIE

Reinterpretacja poznawcza:

• osłabienie negatywnych emocji

• wzrost pozytywnych emocji

• zadowolenie z życia i relacji

.

Tłumienie

• osłabienie pozytywnych emocji

• mniejsze zadowolenie z życia i relacji

• depresja, choroby somatyczne, demencja

Wczesna regulacja

• każda emocja jest informacją, której warto się przyjrzeć

• skuteczne regulowanie emocji opiera się na dobrej znajomości emocji

• Im wcześniejsza regulacja emocji (sytuacja), tym większa szansa na sukces

ELASTYCZNOŚĆ REGULACYJNA

• Nie istnieje jedna optymalna strategia regulacji emocji. Adaptacyjność polega na dopasowaniu strategii do sytuacji

• Przy bardzo silnych emocjach ludzie częściej wybierają strategie dystansujące (np. dystrakcję), natomiast przy słabszych - strategie angażujące poznawczo (np. reinterpretacja).

• Skuteczność strategii zależy także od rodzaju emocji (np. strach vs wstręt) oraz kontekstu sytuacyjnego.

PRZEKONANIA O EMOCJACH

• To co ludzie myślą o emocjach wpływa na sposób ich regulowania

• Osoby, które myślą, ze emocje są kontrolowalne i użyteczne, częściej stosują strategie adaptacyjne

INTELIGENCJA EMOCJONALNA - MODELE MIESZANE

• Daniel Goleman

• Rueven Bar-On

• K. V. Petrides

• Adrian Furnham

INTELIGENCJA EMOCJONALNA - MODEL ZDOLNOŚCI

• Peter Salovey

• John Mayer

INTELIGENCJA EMOCJONALNA

IE nie jest pozytywną cechą charakteru, motywacją do działań prospołecznych, konglomeratem właściwości akceptowanych społecznie, lecz grupą zdolności

PERCEPCJA EMOCJI

• spostrzeganie i rozpoznawanie emocji własnych oraz uczuć i nastrojów innych ludzi

• mimika, głos, ruchy ciała, reakcje fizjologiczne, słowa, wytwory

ROZUMIENIE EMOCJI

• znajomość źródeł emocji, ich złożoności, dynamiki oraz skutków

• umiejętność rozróżniania i nazywania emocji

ASYMILACJA EMOCJI

• zdolność wykorzystywania emocji w procesach efektywnego rozwiązywania problemów, podejmowania decyzji i tworzenia

REGULOWANIE EMOCJI

• zdolność regulowania własnych i cudzych emocji

POMIAR IE

• Samoopis - czy dobrze rozpoznajesz emocje innych ludzi?

• peer-ratings- czy X dobrze rozpoznaje Twoje emocje?

• testy zdolności - Jaką emocję rozpoznajesz?

Kto jest bardziej lubiany: osoby narcystyczne czy inteligentne emocjonalnie?

Na początku znajomości popularne są osoby o rysach narcystycznych,… z czasem ich popularność maleje, a coraz bardziej lubiani są ludzie inteligentni emocjonalnie.

Czy IE jest poszukiwaną cechą partnera/partnerki?

• IE nie jest predyktorem żadnych specjalnych oczekiwań wobec idealnego partnera

• IE nie wpływa na ocenę obecnego partnera (cechy sprawcze, wspólnotowe, atrakcyjność)

• Rzeczywisty poziom IE w parze jest skorelowany (ale korelacja nie wysoka)

*im wyższą samoocenę ludzie mieli tym wyższe mieli oczekiwania

PERCEPCJA EMOCJI W BLISKIM ZWIĄZKU

• Szczęśliwi małżonkowie są bardziej wrażliwi na sygnały emocjonalne wysyłane przez partnerów, nieszczęśliwi - częściej błędnie interpretują emocje partnera

• Mężczyźni zadowoleni ze swojego małżeństwa lepiej odczytują emocje obcej osoby.

• Sprawcy przemocy domowej przypisują kobietom więcej wrogości i krytycyzmu.

IE A KONFLIKT

• Pary o niskiej IE są bardziej konfliktowe.

• W sytuacjach konfliktów małżeńskich związanych z poczuciem winy i wstydu, osoby, które dobrze rozumieją własne uczucia łatwiej wybaczają.

IE A STRATEGIE ROZWIĄZYWANIA KONFLIKTÓW W ZWIĄZKACH

• wyższa IE kobiet - bardziej konstruktywne

strategie rozwiązywania konfliktu

• IE mężczyzn - brak związku

.

Z perspektywy partnera:

• wyższa IE mężczyzny łączy się z bardziej konstruktywnymi strategiami rozwiązywania

konfliktów.

• IE kobiety nie ma wpływu na strategie jakie stosuje

IE A ZADOWOLENIE ZE ZWIĄZKU

• Efekt aktora: wpływ cech osoby na jej własny wynik

• Efekt partnera: wpływ cech osoby na wynik partnera

• Trait IE mierzona samopisem

.

Strategie regulowania emocji partnera:

• Pomaganie w przyjęciu innej perspektywy (cognitive reframing)

• Empatyczne słuchanie (receptive listening)

• Docenianie partnera (valueing)

.

• Wyższa IE aktora - wyższe zadowolenie ze związku tej osoby (efekt aktora)

• Wyższa IE aktora - wyższe zadowolenie ze związku partnera (efekt partnera)

IE—> DOCENIANIE PARTNERA—> WYŻSZE ZDOWOLENIE Z RELACJI

*Mediacja wyjaśnia bieżące zadowolenie, ale nie wyjaśnia zmian zadowolenia w czasie, a więc IE oraz docenianie wpływają na aktualne funkcjonowanie, ale nie na długoterminowy rozwój

IE A ZADOWOLENIE ZE ZWIĄZKU - PŁEĆ

Docenianie

- brak różnic płci, istotne efekty dla aktora i partnera

Słuchanie

- mężczyźni o wyższej IE częściej słuchali, ale przynosiło to efekt ich partnerkom (wyższe zadowolenie), nie im.

- kobiety słuchające partnerów były bardziej zadowolone ze związków i ich partnerzy również byli bardziej zadowoleni

Reinterpretacja

- kiedy mężczyzna stosuje reinterpretację, partnerka jest bardziej zadowolona ze związku, ale on nie

- brak efektu wśród kobiet

Uwaga! - IE mężczyzn łączyła się ze spadkiem zadowolenia ze związku ich partnerek z czasem

IDEALIZACJA

• Osoby o wyższej IE reagowały na poczucie bycia idealizowanym idealizacją partnera

ATRAKCYJNE ALTERNATYWY

• Inteligentne emocjonalnie kobiety doświadczające dewaluacji przez

partnera - jeżeli posiadały zasoby - oceniały nieznajomych mężczyzn jako

bardziej atrakcyjnych.

• brak efektu dla mężczyzn.

ATRAKCYJNE ALTERNATYWY

• Inteligentne emocjonalnie kobiety doświadczające dewaluacji przez partnera - jeżeli posiadały zasoby - chciały spotkać się z bardziej atrakcyjnym nieznajomym.

• brak efektu dla mężczyzn

IE A ZADOWOLENIE ZE ZWIĄZKU

• IE badana samoopisem koreluje z satysfakcją ze związku (metaanaliza r = 0,32)

• IE badana testem nie wiąże się systematycznie z poziomem satysfakcji ze związku.

IE - PODSUMOWANIE

• jest narzędziem, którego można używać do różnych celów

• w standardowych sytuacjach IE nie odgrywa decydującej roli

• im trudniejsze, mniej typowe zadanie, im bardziej konfliktowa sytuacja, tym większy wpływ ma IE

RÓŻNICE CZY STEREOTYPY?

• Kobiety są bardziej emocjonalne od mężczyzn

1. odczuwają silniejsze emocje

2. częściej wyrażają emocje

3. trafniej wyrażają emocje niewerbalnie

.

• Kobietom częściej przypisywana jest radość, wstyd, zaskoczenie, smutek, lęk, poczucie winy,

• Mężczyznom: złość, pogarda, duma

.

Czy różnice oddają rzeczywistość, czy ludzie posługują się stereotypami oceniając emocjonalność kobiet i mężczyzn?

SAMOOPIS - OGÓLNE DOŚWIADCZENIE EMOCJI

• Kobiety częściej oceniają siebie jako bardziej ekspresywne emocjonalnie niż

mężczyźni

• Kobiety zgłaszają większość intensywność ekspresji emocji, ale niekoniecznie

częstotliwość.

• Kobiety częściej deklarują „zarażanie się” emocjami od innych.

• Wyjątki: kontekst zawodowy - na stanowiskach kierowniczych mężczyźni deklarują większą ekspresywność niż kobiety liderki.

SAMOOPIS- SPECYFICZNE EMOCJE

• Kobiety częściej zgłaszają pozytywne emocje, takie jak radość, miłość, ciepło i

poczucie dobrostanu, a także empatię i współczucie (choć różnice maleją z

wiekiem)

• Kobiety częściej zgłaszają negatywne emocje, takie jak obrzydzenie, smutek, lęk,

wstyd i poczucie winy.

• Mężczyźni częściej zgłaszają emocje takie jak pogarda, samotność, pewność siebie

i ekscytacja, choć wyniki te bywają niespójne