anatomie functies hersengebieden

dorsaal

rugzijde / boven(kant)

ventraal

buikzijde / onder (kant)

anterieur

voor(kant)

posterieur

achter(kant)

mediaal

midden / naar het midden toe

lateraal

naar de zijkant toe

cerebrum

de vier kwabben en de insula

frontaalkwab

aan de voorkant, voornamelijk denken, bewegen, plannen en persoonlijkheid. achterin zit de motorische schors.

partiëtaalkwab

achter de frontaalkwab, tastzin en het waarnemen van ruimtelijke relaties, dus zintuigen. voorin zit de sensorische schors

occitipaalkwab

achterin, voornamelijk visuele cortex

temporaalkwab

onderin, auditieve cortex, verwerken van geluid en taal

insula

diep in het brein, vooral bewustzijn, emoties en zelfperceptie. waliging en pijn.

telencephalon

het cerebrum, basale kernen, amygdala en hippocampus.

dienencephalon

thalamus

thalamus

ontvangt informatie van alle zintuigen en geleidt de informatie naar de juiste verwerkingsbanen in de hersenen. Centrale verwerkingsschip.

mesencephalon

- Vier heuvelenplaat
- Super colliculus: visueel direct reflex
- Inferior colliculus

metencephalon

cerrebellum en pons

pons

brug tussen grote en kleine hersenen

myencephalon

verlengde merg

hersenstam

verlengde merg, pons, mesencephalon, stopt waar de thalamus begint.

basale kernen

een groep structuren diep in de hersenen die een cruciale rol spelen bij het reguleren van beweging, evenwicht, houding en oogbewegingen, maar ook bij functies als aandacht, geheugen en emotie

• Putamen
  - Caudatus
  - Globus Pallidus (intern en extern)
  (- Substantia Nigra)

hippocampus

in het limbisch systeem, zeepaardvorm, achter de amygdala, belangrijk bij leren en langdurige herinneringen.

amygdala

in het limbisch systeem, voor de hypocampus, rol bij herineringen en emoties (vooral onrust en angst) en motivatie.

hersenvliezen

• dura mater

• arachroidea mater

• pia mater

pia mater

zachtste en binnenste hersenvlies rondom de hersenen en het ruggenmerg, scheidt de hersenen van de hersenvloeistof.

dura mater 

sterk en hard hersenvlies. zit aan de binnenkant van de schedel tegen het anchroidea mater. 

Arachnoidea mater

spinnenwebvlies, tussen de dura en de pia mater.

waar zit hersenvloeistof bij de hersenvliezen.

tussen de pia mater en de arachnoidea mater. daartussen kunnen de hersenen redelijk vrij bewegen. 

falx cerebri

sikkelvormige vouw van de dura mate die de twee hersenhelften van elkaar scheidt.

medulla oblongata

verlengde merg, een deel van de hersenstam dat zich bevindt tussen de hersenen en het ruggenmerg. Het reguleert vitale autonome functies zoals ademhaling, hartslag en bloeddruk, en is betrokken bij reflexen zoals hoesten, slikken en braken.

cerrebellum

kleine hersenen, essentieel voor coördinatie van bewegingen, evenwicht en houding. 

sulcus centralis

diepe groeve in de hersenen tussen de frontaalkwab en de pariëtaalkwab.

gyrus postcentralis

primaire somato-sensibele schors

gyrus precentralis

primaire motoische schors

fissura lateralis

laterale sulcus, diepe groeve die de frontaalkwab en de pariëtaalkwab scheidt van de temporaalkwab. de insula ligt onder deze groeve. 

Fissura longitudinalis

diepe groeve die de twee hersenhelften scheidt.

Gyrus cinguli

ligt diep in de fissura longtidunalis, maar boven het corpus callosum. gebied maakt deel uit van het limbisch systeem en speelt een rol bij emoties, motivatie en verwerking van beloningen en straffen. 

Sulcus parieto-occipitalis

groeve tussen de pariëtaalkwab en de occipitaalkwab.

Sulcus calcarinus

diepe groep aan de binnenkant van de hersenen in de occipitaalkwab, in dit gebied bevindt zit de visuele cortex. 

Primaire visuele schors

bevindt zich in de occipitaalkwab en ontvangt visuele informatie.

centrumvan Broca

deel van de hersenschors in de frontaalkwab dat een cruciale rol speelt bij de productie van taal. articulatie en vorming van spraak. 

centrum van Wernicke

gebied in de temporaalkwab cruciaal voor het begrijpen van gesproken en geschreven taal.

laterale ventrikels

twee grote, C-vormige holtes in het midden van de hersenen die hersenvocht produceren en bevatten. Ze zijn de grootste delen van het ventrikelstelsel en staan via openingen in verbinding met het derde ventrikel. Elk van de laterale ventrikels heeft drie uitlopers of 'hoorns' die zich uitstrekken in de frontale, temporale en occipitale hersenkwabben

Derde ventrikel

holte met hersenvocht, tussen de twee thalami in het diencephalon.

aquaduct

verbinding tussen het derde en het vierde ventrikel. bevindt zich in de middenhersenen in het mesencephalon.

vierde ventrikel

holte met hersenvocht. aan de voorkant ligt de pons, aan de achterkant het cerrebellum

centrale kanaal

ruggenmergskanaal, gevult met hersenvocht. vanaf het verlengde merg tot het einde van het ruggenmerg. 

plexus choroideus

een netwerk van bloedvaten en cellen in de hersenventrikels dat het hersenvocht produceert, beschermt en voedt

corpus callosum

hoofdverbinding tussen de twee grote hersenhelften, waarmee ze infomatie uitwisselen.

nucleus caudatus

vormt met het putamen het striatum, ligt lateraal van het laterale ventrikel

putamen

samen met caudatus het striatum, lateraal van de globus palidus en van de caudatus. 

striatum

neucleus caudatus en putamen samen. essentieel voor motorische controle.

hypothalamus

onder de thalamus, controleert en coordineert de hormonen via de hypofyse. 

hypofyse

een hormoon producerende klier en stuurt hormoonproducerende klieren aan.

Corpora Mammilaria

onderdeel van het limbisch systeem, ze ontvangen informatie van de temporaalkwab en dragen bij aan geheugen en vermogen om te oriënteren in de omgeving. 

fornix

verbindt de hippocampus met de Corpora Mammilaria. boogvormig onderdeel van het limbisch systeem. verantwoordelijk voor emotie, geheugen, genot en motivatie.

vierheuvelenplaat

vier uitstulpingen bovenop de hersenstam. deel van het mesencephalon.

Colliculus superior en colliculus inferior

bovenste en onderste heuvel van de vierheuvelenplaat. supeior is betrokken bij verwerken van visuele infomatie en oog- en hoofdbwegingen. inferior is betrokken bij verwerken van auditieve informatie. 

substantia nigra

hersengebied in het mesencephalon, produceert dopamine voor soepele en gecoordineerde bewegingen.

capsula interna

witte stof banen, vebindt de cortex met de thalamus en de hersenstam en andersom. bevindt zich in het midden van beide hersenhelften, onder de schors en tussen de basale kernen. het scheidt het nucleus caudatus en de thalamus van het putamen en de globus palidus. 

corona radiata

waaiervormige laag witte stof in de hersenen die bestaat uit opstijgende en afdalende axonen, en dient als een belangrijk verbindingsgebied tussen de hersenschors en de rest van de hersenen

pyramidebaan

axonen van het centraal motorisch neuron

bulbus olfactorius

klein deel aan de voorkant van het bein voor informatie van reuk.

tractus olfactorius

reukbaan/vezelbaan vanuit de bulbus olfactorius naar de reukdriehoek

nervus opticus

oogzenuw, die visuele informatie van het netvlies naar de hersenen transporteert om te kunnen zien (tweede hersenzenuw).

Chiasma optica

deel in de hersenen onder de hypothalamus, boven de hypofyse, waar de oogzenuwen elkaar kuisen, hierdoor kan visuele informatie van beide ogen door beide hersenhelften worden verwerkt.

nervus trigeminus

vijfde hersenzenuw verantwoordelijk voor gevoel in je gezicht, mond en hoofd en aansturing van de kauwspieren. de zenuw splitst zich in die takken.

afferenten

gebieden die naar een specifiek gebied toe projecteren

efferenten

gebieden waar een specifiek gebied naartoe projecteerd.

periaqueductal grey

grijze stof in het mesencephalon, zit om het aquaduct heen, is cruciaal voor overlevingsgedrag, pijnmodulatie, defensief gedrag en autonomische controle