ITLSA1-22 Linux Manual and Hard vs Soft Links Flashcards

Texes 181 (Deaf and Hard of Hearing Exam)

Universal Holding Cabinet (UHC)/ colored trays

Latin wors from start: HARD

Ohio Temps test but it's all of the hard questions

HOLD and SET

Spelling Hard Words Deck 1 (2026)

Chemistry: Water Hardness, Rusting, and Pollution

hard to seem won

declending hard words

Chapitre 1 2. Platon Greek philosopher who believed the best society is ruled by wise and educated leaders (“philosopher-kings”). 3. Polis An independent Greek city-state with its own government and laws. 4. Aristote Greek philosopher who believed government should work for the common good and serve its citizens. 6. Aristocratie A government ruled by a small group of noble or privileged people. 7. Oligarchie A government controlled by a small group of powerful or wealthy people. 11. Bureaucratie A system where government decisions are carried out by officials and administrators. 12. Pouvoir exécutif The branch of government that enforces laws and runs the country day-to-day. 13. Parlement An elected group of representatives that makes laws. 14. Gouvernement autoritaire A government where one leader or small group holds most of the power and limits freedoms. 15. Pouvoir législatif The branch of government responsible for creating laws. 17. Pouvoir judiciaire The branch of government that interprets laws and operates the courts. 20. Nationalisme Strong pride in and loyalty to one’s nation, culture, and people. 21. Hobbes Believed people are naturally selfish and need a strong government to maintain order and security. 22. Locke Believed all people have natural rights (life, liberty, and property) that governments must protect. 23. Rousseau Believed political power comes from the people and governments should follow the “general will” of society. 25. Constitutionnalisme The principle that government power is limited by a constitution and laws. 26. Adam Smith Father of capitalism; believed free markets and competition create wealth and prosperity. 30. Marx Believed capitalism creates inequality because the rich control production; supported a classless society. 31. La bourgeoisie In Marxism, the wealthy class that owns businesses and the means of production. 37. Monarchie héréditaire A monarchy where power passes from one family member to another through inheritance. 38. Magna Carta A document signed in 1215 that limited the king’s power and established that everyone must follow the law. 40. Rapatrié The return of people, cultural objects, or remains to their country or homeland. 41. Représentation proportionnelle An electoral system where parties receive seats in proportion to the percentage of votes they earn. ⸻ Chapitre 1 (suite) 43. Coup d’État The sudden and often illegal removal of a government from power. 45. Totalitarisme A system where the government controls nearly every aspect of society, politics, and daily life. 48. Référendum A direct vote by citizens to accept or reject a law or political proposal. 49. Organisation non gouvernementale (ONG) An independent organization that works on social, humanitarian, or international issues without being controlled by a government. ⸻ Chapitre 2 1. Idéologie politique A set of beliefs and values about how government and society should function. 2. Libéralisme An ideology that values individual rights, freedom, democracy, and equality before the law. 3. Conservatisme An ideology that values tradition, stability, and gradual change rather than rapid reform. 4. Échiquier politique A spectrum used to compare political beliefs, usually from left to right. 5. Centriste A person whose political views are moderate and fall between the left and right. 7. Libertarianisme The belief that people should have maximum personal freedom and government should have very limited power. 11. Égalitariste A person who believes everyone should have equal rights, opportunities, and treatment. 12. Utilitarisme The idea that decisions should create the greatest happiness or benefit for the greatest number of people. 16. Syndicats Organizations that represent workers and protect their rights, wages, and working conditions. 17. Totalitarisme A political system where the state has complete control over society and citizens. 18. Anarchisme The belief that society can function without a government or centralized authority. 19. Communisme A system where property and resources are collectively owned and social classes no longer exist. 21. Socialisme An economic and political system where important industries are owned or controlled by society or the government to reduce inequality. 23. Syndicalisation The process of joining or creating a labour union. 24. Socialisme démocratique An ideology that supports democracy while using government policies to reduce economic inequality. 28. Adam Smith Believed economic freedom, competition, and free trade benefit society. 29. Capitalisme An economic system based on private ownership, profit, competition, and free markets. ⸻ Chapitre 2 (suite) 30. Mercantilisme The belief that a country becomes richer by controlling trade and exporting more than it imports. 31. Laisser-faire An economic idea that government should interfere as little as possible in the economy. 32. Fascisme An extreme authoritarian ideology that promotes nationalism, obedience to the state, and strong centralized power. 36. Libre-échange Trade between countries with few or no tariffs, taxes, or restrictions. 37. Privatisation The transfer of a government-owned business or service to private ownership. 41. Nationaliser To transfer a private company or industry into government ownership. 46. Féminisme A movement and ideology that seeks equal rights and opportunities for all genders. 47. Mouvement social A group of people working together to create social or political change. 51. Écologisme A movement and ideology focused on protecting the environment and promoting sustainability. 54. Justice sociale Chapitre 3 1. Désobéissance civile The peaceful and deliberate breaking of a law to protest something considered unjust. 2. Religion civile Shared beliefs, symbols, and values that unite a nation and create a sense of national identity. 3. Religion d’État A religion that is officially recognized and supported by a government. 4. Diaspora A group of people living outside their ancestral homeland while maintaining ties to their culture. 5. L’Holocauste The genocide of approximately six million Jews by Nazi Germany during World War II. 6. Djihad In Islam, a struggle or effort in the service of God; it can refer to a personal spiritual struggle or, in some cases, armed defense of the faith. 7. Théocratie A form of government where religious leaders rule and religious law guides the state. 8. Suffrage The right to vote in elections. 9. Siècle des Lumières An intellectual movement of the 17th and 18th centuries that emphasized reason, science, and individual rights. 10. La séparation de l’Église et de l’État The principle that government and religious institutions should remain independent from one another. 11. Dogme A principle or belief accepted as unquestionably true by a religion or ideology. 12. Fondamentalisme A movement that seeks a strict return to the original principles of a religion. 13. Démographie The study of populations, including their size, growth, and characteristics. 14. Sionisme A political movement supporting the creation and preservation of a Jewish homeland in Israel. The idea that society should be fair and provide equal rights, opportunities, and access to resources.

Noncarious Diseases of Teeth Hard Tissues

bio Genetics is the study of heredity and how traits are passed from parents to offspring. Gregor Mendel is known as the “Father of Genetics.” Why did Mendel use pea plants? * Easy to grow * Short generation time * Many visible traits * Can self-pollinate or cross-pollinate * Produce many offspring Examples of traits studied: * Flower colour * Seed shape * Plant height ⸻ VOCABULARY Gene * A segment of DNA that controls a trait. Allele * Different forms of the same gene. Example: P = purple flowers p = white flowers Dominant Allele * Expressed whenever it is present. * Represented by a capital letter. Example: P = purple Recessive Allele * Only expressed when two copies are present. * Represented by a lowercase letter. Example: p = white Genotype * Genetic makeup of an organism. Examples: PP Pp pp Phenotype * Physical appearance of an organism. Examples: Purple flower White flower Homozygous * Two identical alleles. Examples: PP pp Heterozygous * Two different alleles. Example: Pp Pure Breeding * Homozygous for a trait. Gamete * Sex cell (sperm or egg). ⸻ MENDEL’S LAWS Law of Dominance * A dominant allele masks a recessive allele. Example: Pp = Purple flower Law of Segregation * Alleles separate during gamete formation. * Each gamete receives only one allele. Example: Parent = Pp Gametes: P p Law of Independent Assortment * Different genes assort independently during meiosis. ⸻ MONOHYBRID CROSSES A monohybrid cross studies one trait. Example: P = Purple p = White Cross: Pp × Pp Punnett Square INCOMPLETE DOMINANCE Neither allele completely dominates. Example: Snapdragons RR = Red WW = White RW = Pink Cross: RW × RW Genotype Ratio: 1 RR : 2 RW : 1 WW Phenotype Ratio: 1 Red : 2 Pink : 1 White CODOMINANCE Both alleles are expressed equally. Example: AB Blood Type Genotype: IAIB Phenotype: AB MULTIPLE ALLELES More than two alleles exist in a population. Example: ABO Blood Group Alleles: IA IB i BLOOD TYPES Type A Genotypes: IAIA or IAi Type B Genotypes: IBIB or IBi Type AB Genotype: IAIB Type O Genotype: ii Can Type A and Type B Parents Have a Type O Child? Yes. If: Father = IAi Mother = IBi Possible Blood Types: AB A B O CELL CYCLE Purpose: * Growth * Repair * Replacement of cells Stages: G1 S G2 Mitosis Cytokinesis INTERPHASE G1 Phase Cell grows and carries out normal functions. S Phase DNA replication occurs. G2 Phase Cell prepares for division. MITOSIS Purpose: Growth and repair. Produces: 2 genetically identical diploid cells. PROPHASE Events: * Chromosomes condense * Nuclear membrane disappears * Nucleolus disappears * Spindle fibres form METAPHASE Events: * Chromosomes line up at the equator ANAPHASE Events: * Sister chromatids separate TELOPHASE Events: * Nuclear membranes reform * Chromosomes uncoil CYTOKINESIS Division of the cytoplasm. Animal Cells: Cleavage furrow forms. Plant Cells: Cell plate forms. CHROMOSOME STRUCTURE Chromosome consists of: * Two sister chromatids * One centromere DIPLOID VS HAPLOID Diploid (2n) * Two sets of chromosomes * Human body cells * 46 chromosomes Haploid (n) * One set of chromosomes * Human gametes * 23 chromosomes HOMOLOGOUS CHROMOSOMES Chromosome pairs that: * Carry the same genes * One comes from the mother * One comes from the father Humans have 23 homologous pairs. MEIOSIS Purpose: Produce gametes. Produces: 4 genetically unique haploid cells. MEIOSIS I Separates homologous chromosomes. CROSSING OVER Occurs during Prophase I. Definition: Exchange of DNA between homologous chromosomes. Importance: Creates genetic variation. RANDOM ASSORTMENT Occurs during Metaphase I. Definition: Homologous pairs line up randomly. Importance: Creates unique chromosome combinations. MEIOSIS II Separates sister chromatids. MITOSIS VS MEIOSIS Mitosis * 2 cells produced * Diploid * Genetically identical * Growth and repair Meiosis * 4 cells produced * Haploid * Genetically different * Produces gametes NONDISJUNCTION Failure of chromosomes to separate properly during meiosis. Can result in extra or missing chromosomes. DOWN SYNDROME Cause: Extra chromosome 21. Chromosome Number: 47 Usually caused by nondisjunction during meiosis. DNA DNA = Deoxyribonucleic Acid Shape: Double Helix Function: Stores genetic information. NUCLEOTIDE Three Components: * Phosphate Group * Deoxyribose Sugar * Nitrogenous Base NITROGENOUS BASES Adenine (A) Thymine (T) Cytosine (C) Guanine (G) COMPLEMENTARY BASE PAIRING A pairs with T C pairs with G DNA REPLICATION Purpose: Make identical copies of DNA. Location: Nucleus Result: Two identical DNA molecules. TRANSCRIPTION Purpose: Create mRNA from DNA. Location: Nucleus DNA → mRNA Remember: RNA uses Uracil (U) instead of Thymine (T). TRANSLATION Purpose: Make proteins. Location: Ribosome mRNA is read and amino acids are joined together to form a protein. MUTATIONS A mutation is a change in DNA sequence. Types: * Deletion * Duplication * Inversion * Translocation DELETION DNA segment removed. DUPLICATION DNA segment repeated. INVERSION DNA segment reversed. TRANSLOCATION DNA segment moves to another chromosome. SEX-LINKED TRAITS Traits located on sex chromosomes. Most are located on the X chromosome. RED-GREEN COLOUR BLINDNESS Inheritance: X-linked recessive. XC = Normal Vision Xc = Colour Blind Male: XcY Colour blind boys inherit the allele from their mother because fathers pass a Y chromosome to their sons. TAY-SACHS DISEASE Cause: Missing enzyme that breaks down lipids in nerve cells. Inheritance: Autosomal recessive. Treatment: No cure currently available. SICKLE CELL ANEMIA Cause: Mutation in hemoglobin gene. Effects: * Sickle-shaped red blood cells * Reduced oxygen transport * Blocked blood vessels Inheritance: Autosomal recessive. HUNTINGTON’S DISEASE Cause: Dominant mutation. Effects: * Nervous system degeneration * Loss of motor control * Cognitive decline Inheritance: Autosomal dominant. KARYOTYPE A photograph of chromosomes arranged in pairs. Used to: * Determine sex * Detect chromosome abnormalities * Diagnose genetic disorders PEDIGREE A family tree used to track inheritance patterns. Symbols: Square = Male Circle = Female Shaded = Has trait CLONING Producing genetically identical organisms. Uses: * Research * Agriculture * Medicine * Conservation GENETIC COUNSELLING Provides information about: * Inherited disorders * Family risk * Testing options AMNIOCENTESIS Prenatal test in which amniotic fluid is sampled and fetal cells are analyzed. Can detect: * Genetic disorders * Chromosomal disorders GMOs Genetically Modified Organisms. Definition: Organisms whose DNA has been altered through biotechnology. Advantages: * Increased crop yield * Disease resistance * Pest resistance Disadvantages: * Ethical concerns * Environmental concerns DNA REPLICATION → TRANSCRIPTION → TRANSLATION DNA (Nucleus) ↓ Replication DNA Copy DNA ↓ Transcription mRNA mRNA ↓ Translation Protein Final Product: Protein RESPIRATORY SYSTEM Function: * Brings oxygen into the body * Removes carbon dioxide * Works with the circulatory system to supply cells with oxygen Why do organisms require oxygen and produce carbon dioxide? Oxygen is required for cellular respiration. Cellular Respiration: Glucose + Oxygen → Energy (ATP) + Carbon Dioxide + Water Cells use oxygen to release energy from food. Carbon dioxide is produced as a waste product and must be removed. ⸻ PATHWAY OF AIR Nasal Cavity ↓ Pharynx ↓ Larynx ↓ Trachea ↓ Bronchi ↓ Bronchioles ↓ Alveoli ⸻ NASAL CAVITY Functions: * Warms air * Moistens air * Filters air Nasal Hairs: * Trap large particles Mucus: * Traps dust and microorganisms Blood Capillaries: * Warm incoming air ⸻ PHARYNX Common passageway for: * Air * Food Also called the throat. ⸻ UVULA Functions: * Prevents food from entering nasal cavity * Helps with speech ⸻ EPIGLOTTIS Functions: * Covers trachea during swallowing * Prevents choking ⸻ LARYNX Also called the voice box. Contains vocal cords. ⸻ TRACHEA Also called the windpipe. Contains cartilage rings that prevent collapse. Lined with: * Cilia * Mucus ⸻ CILIA Tiny hair-like structures. Function: * Sweep mucus upward toward throat ⸻ BRONCHI Two branches of the trachea leading to lungs. Right Bronchus → Right Lung Left Bronchus → Left Lung ⸻ BRONCHIOLES Smaller branches inside lungs. Lead to alveoli. ⸻ ALVEOLI Tiny air sacs. Site of gas exchange. Adaptations: * Thin walls * Moist surface * Large surface area * Rich blood supply Gas Exchange: Oxygen moves: Alveoli → Blood Carbon Dioxide moves: Blood → Alveoli By diffusion. ⸻ BREATHING MECHANICS Two main muscles: 1. Diaphragm 2. Intercostal Muscles ⸻ INHALATION (INSPIRATION) Diaphragm: * Contracts * Moves downward Intercostal Muscles: * Contract * Lift ribs upward Result: * Chest cavity volume increases * Pressure decreases * Air enters lungs ⸻ EXHALATION (EXPIRATION) Diaphragm: * Relaxes * Moves upward Intercostal Muscles: * Relax Result: * Chest cavity volume decreases * Pressure increases * Air leaves lungs ⸻ MEDULLA OBLONGATA Located in the brainstem. Function: * Controls breathing rate Responds to: * Carbon dioxide levels More CO₂: * Faster breathing Less CO₂: * Slower breathing ⸻ LUNG VOLUMES Tidal Volume * Normal amount of air breathed in and out Inspiratory Reserve Volume * Extra air inhaled after normal breath Expiratory Reserve Volume * Extra air exhaled after normal breath Residual Volume * Air remaining in lungs after maximum exhalation Vital Capacity * Maximum amount of air exhaled after deepest breath Total Lung Capacity * Total amount of air lungs can hold ⸻ CIRCULATORY SYSTEM Functions: * Transport oxygen * Transport nutrients * Remove wastes * Maintain homeostasis * Transport hormones Humans have a CLOSED circulatory system. Blood remains inside vessels. ⸻ BLOOD VESSELS ARTERIES Function: * Carry blood away from heart Characteristics: * Thick walls * High pressure * Small lumen * No valves Usually oxygen-rich Exception: Pulmonary artery ⸻ VEINS Function: * Carry blood toward heart Characteristics: * Thin walls * Low pressure * Large lumen * Valves present Usually oxygen-poor Exception: Pulmonary vein ⸻ CAPILLARIES Smallest blood vessels. Functions: * Gas exchange * Nutrient exchange * Waste exchange Walls are one cell thick. ⸻ HEART STRUCTURE Blood Flow: Body ↓ Vena Cava ↓ Right Atrium ↓ Right Ventricle ↓ Pulmonary Artery ↓ Lungs ↓ Pulmonary Vein ↓ Left Atrium ↓ Left Ventricle ↓ Aorta ↓ Body ⸻ HEART CHAMBERS Right Atrium * Receives deoxygenated blood Right Ventricle * Pumps blood to lungs Left Atrium * Receives oxygenated blood Left Ventricle * Pumps blood to body ⸻ SEPTUM Wall separating left and right sides of heart. Prevents mixing of blood. ⸻ HEART VALVES Function: * Prevent backflow of blood Types: Atrioventricular (AV) Valves Pulmonary Semilunar Valve Aortic Semilunar Valve ⸻ SA NODE Sinoatrial Node Known as: * Natural pacemaker Initiates heartbeat. ⸻ AV NODE Atrioventricular Node Receives signal from SA node. Delays impulse slightly. Allows ventricles to fill before contraction. ⸻ BLOOD Components: 1. Plasma 2. Red Blood Cells 3. White Blood Cells 4. Platelets ⸻ PLASMA Liquid component of blood. Functions: * Transport nutrients * Transport hormones * Transport wastes ⸻ RED BLOOD CELLS (ERYTHROCYTES) Function: * Carry oxygen Contain: * Hemoglobin ⸻ HEMOGLOBIN Protein in red blood cells. Function: * Binds oxygen Allows oxygen transport. ⸻ WHITE BLOOD CELLS (LEUKOCYTES) Function: * Fight infection * Defend body Part of immune system. ⸻ PLATELETS Function: * Blood clotting Prevent blood loss. ⸻ BLOOD PRESSURE Force of blood against artery walls. Measured using: Sphygmomanometer Example: 120/80 120 = Systolic Pressure 80 = Diastolic Pressure ⸻ SYSTOLIC PRESSURE Pressure when heart contracts. ⸻ DIASTOLIC PRESSURE Pressure when heart relaxes. ⸻ HYPERTENSION High blood pressure. Can increase risk of: * Stroke * Heart attack * Kidney disease ⸻ STROKE VOLUME Amount of blood pumped per heartbeat. ⸻ CARDIAC OUTPUT Amount of blood pumped per minute. Formula: Cardiac Output = Heart Rate × Stroke Volume ⸻ ECG Electrocardiogram Measures electrical activity of heart. Used to detect: * Irregular heartbeat * Heart damage ⸻ PULMONARY CIRCULATION Heart → Lungs → Heart Purpose: * Oxygenate blood ⸻ SYSTEMIC CIRCULATION Heart → Body → Heart Purpose: * Deliver oxygen to tissues ⸻ HOMEOSTASIS DURING EXERCISE Body responds by: * Increasing heart rate * Increasing breathing rate * Increasing cardiac output * Redirecting blood to muscles * Sweating to cool body Purpose: Maintain stable internal conditions. ⸻ DIGESTIVE SYSTEM Functions: * Break down food * Absorb nutrients * Eliminate waste ⸻ DIGESTIVE TRACT Mouth ↓ Pharynx ↓ Esophagus ↓ Stomach ↓ Small Intestine ↓ Large Intestine ↓ Rectum ↓ Anus ⸻ MECHANICAL DIGESTION Physical breakdown of food. Examples: * Chewing * Churning ⸻ CHEMICAL DIGESTION Chemical breakdown of food using enzymes. Examples: * Amylase * Pepsin ⸻ SALIVA Functions: 1. Moistens food 2. Contains amylase Amylase begins carbohydrate digestion. ⸻ TONGUE Functions: 1. Forms bolus 2. Pushes food for swallowing ⸻ ESOPHAGUS Moves food to stomach. Uses: Peristalsis ⸻ PERISTALSIS Wave-like muscular contractions. Move food through digestive tract. ⸻ STOMACH Functions: * Stores food * Mixes food * Begins protein digestion Produces: * HCl * Pepsin * Mucus ⸻ HCl Hydrochloric Acid Functions: * Kills bacteria * Activates pepsin ⸻ PEPSIN Function: * Digests proteins ⸻ MUCUS Function: * Protects stomach lining ⸻ CHYME Semi-liquid food mixture leaving stomach. ⸻ HEARTBURN Cause: Stomach acid enters esophagus. Usually caused by weakened cardiac sphincter. ⸻ SMALL INTESTINE Main site of: * Digestion * Absorption Adaptations: * Long length * Folds * Villi * Microvilli Large surface area increases absorption. ⸻ DUODENUM First section. Functions: * Receives bile * Receives pancreatic enzymes * Most chemical digestion ⸻ JEJUNUM Main nutrient absorption. ⸻ ILEUM Final nutrient absorption. ⸻ VILLI Finger-like projections. Function: Increase surface area. ⸻ LIVER Functions: * Produces bile * Processes nutrients * Detoxifies blood ⸻ GALL BLADDER Functions: * Stores bile * Releases bile into small intestine ⸻ PANCREAS Functions: * Produces digestive enzymes * Produces bicarbonate ⸻ BILE Function: Emulsifies fats. Breaks large fat droplets into smaller droplets. Makes fat digestion easier. ⸻ DIGESTION OF CARBOHYDRATES Mouth: * Amylase begins digestion Small Intestine: * Pancreatic amylase continues digestion End Product: Glucose ⸻ DIGESTION OF PROTEINS Stomach: * Pepsin begins digestion Small Intestine: * Trypsin continues digestion End Product: Amino Acids ⸻ DIGESTION OF LIPIDS Small Intestine: * Bile emulsifies fats * Lipase digests fats End Product: Fatty Acids + Glycerol ⸻ EVOLUTION Evolution: Change in populations over time. Individuals do NOT evolve. Populations evolve. ⸻ DARWIN Proposed: Natural Selection Book: On the Origin of Species ⸻ WALLACE Independently developed theory of natural selection. ⸻ LAMARCK Proposed: Inheritance of acquired characteristics Example: Giraffes stretch necks and pass longer necks to offspring. This theory is incorrect. ⸻ NATURAL SELECTION Requirements: 1. Variation 2. Overproduction 3. Competition 4. Differential Survival 5. Reproduction Result: Adaptation ⸻ ADAPTATION Inherited characteristic that increases survival and reproduction. ⸻ SELECTIVE ADVANTAGE A characteristic that improves survival or reproduction. Example: Antibiotic resistance ⸻ SELECTIVE PRESSURE Environmental factor that influences survival. Examples: * Predators * Disease * Climate * Competition ⸻ VARIATION Differences among individuals in a population. Sources: * Mutation * Crossing Over * Random Assortment ⸻ MUTATION Ultimate source of new alleles. Creates genetic variation. ⸻ FOSSIL Preserved remains or traces of organisms. ⸻ FOSSIL RECORD Collection of fossils showing evolutionary history. Provides evidence for evolution. ⸻ RADIOACTIVE DATING Uses radioactive isotopes to determine fossil age. ⸻ UNIFORMITARIANISM Proposed by Lyell. Earth changes gradually over long periods of time. ⸻ CATASTROPHISM Proposed by Cuvier. Earth shaped by sudden catastrophic events. ⸻ BIOGEOGRAPHY Study of species distribution around Earth. Provides evidence for evolution. ⸻ EMBRYOLOGY Study of embryos. Similar embryos suggest common ancestry. ⸻ HOMOLOGOUS STRUCTURES Same evolutionary origin. Different functions. Example: Human arm Whale flipper Bat wing Evidence of common ancestry. ⸻ ANALOGOUS STRUCTURES Different origins. Same function. Example: Bird wing Insect wing Not evidence of close ancestry. ⸻ VESTIGIAL STRUCTURES Structures with little or no function. Examples: * Human appendix * Whale pelvis Evidence of evolution. ⸻ MIMICRY One species resembles another. Example: Syrphid fly resembles wasp. Provides protection. ⸻ ARTIFICIAL SELECTION Humans select traits. Examples: * Dog breeding * Crop breeding ⸻ DIRECTIONAL SELECTION One extreme phenotype favored. Graph shifts in one direction. ⸻ STABILIZING SELECTION Average phenotype favored. Extremes selected against. ⸻ DISRUPTIVE SELECTION Both extremes favored. Middle selected against. ⸻ GENETIC DRIFT Random change in allele frequencies. Most significant in small populations. ⸻ FOUNDER EFFECT Small group starts new population. Different allele frequencies from original population. ⸻ BOTTLENECK EFFECT Population drastically reduced. Loss of genetic variation. ⸻ GENE FLOW Movement of alleles between populations. Occurs through migration. ⸻ NON-RANDOM MATING Individuals choose specific mates. Can reduce variation. ⸻ SPECIES A group of organisms that can interbreed in nature and produce fertile offspring. ⸻ SPECIATION Formation of new species. ⸻ ALLOPATRIC SPECIATION Requires: Geographic isolation Example: Mountain separates populations. ⸻ SYMPATRIC SPECIATION Occurs without geographic isolation. ⸻ PRE-ZYGOTIC ISOLATION Prevents fertilization. Examples: * Different mating seasons * Different mating songs * Different habitats ⸻ POST-ZYGOTIC ISOLATION Occurs after fertilization. Example: Sterile hybrids Example: Mule DIVERSITY Prokaryotes vs Eukaryotes PROKARYOTES * No nucleus * No membrane-bound organelles * Circular DNA * Smaller * Examples: Eubacteria, Archaebacteria EUKARYOTES * Nucleus present * Membrane-bound organelles * Linear chromosomes * Larger * Examples: Protists, Fungi, Plants, Animals Three Differences: 1. Nucleus vs no nucleus 2. Organelles vs no organelles 3. Larger vs smaller ⸻ Taxonomy Kingdom Phylum Class Order Family Genus Species Mnemonic: King Philip Came Over For Good Soup ⸻ Binomial Nomenclature Genus + Species Example: Homo sapiens Rules: * Genus capitalized * Species lowercase * Italicized Purpose: * Universal naming system * Avoids confusion * Shows relationships ⸻ Dichotomous Key Used to identify organisms using paired choices. Example: 1a Has wings → Step 2 1b No wings → Step 3 ⸻ Six Kingdoms 1. Archaebacteria 2. Eubacteria 3. Protista 4. Fungi 5. Plantae 6. Animalia ⸻ VIRUSES Virus Structure: * DNA or RNA * Capsid * Attachment proteins * Sometimes envelope Why Viruses Are Not Living: * Not made of cells * Cannot reproduce independently * No metabolism * Need host cell ⸻ DNA Virus vs RNA Virus DNA Virus: * Contains DNA * More stable RNA Virus: * Contains RNA * Mutates faster ⸻ Lytic Cycle Attachment ↓ Penetration ↓ Replication ↓ Assembly ↓ Lysis Host cell bursts. ⸻ Lysogenic Cycle Attachment ↓ Penetration ↓ Integration into host DNA ↓ Host reproduces ↓ Virus DNA copied Cell survives initially. ⸻ ARCHAEBACTERIA Characteristics: * Prokaryotic * Unicellular * Extreme environments Three Groups: Methanogens * Produce methane Halophiles * Salt-loving Thermoacidophiles * Hot acidic environments ⸻ EUBACTERIA Characteristics: * Prokaryotic * Peptidoglycan cell wall * Binary fission Examples: * E. coli * Streptococcus ⸻ Binary Fission DNA Replication ↓ Cell Growth ↓ Cell Division ↓ Two Identical Cells ⸻ Conjugation DNA transfer through pilus. Importance: * Genetic variation * Antibiotic resistance ⸻ Antibiotic Resistance Mutation ↓ Antibiotic kills susceptible bacteria ↓ Resistant bacteria survive ↓ Resistant bacteria reproduce Natural Selection ⸻ PROTISTS Characteristics: * Eukaryotic * Mostly unicellular * Aquatic Three Groups: Animal-like * Amoeba * Paramecium Plant-like * Algae * Euglena Fungus-like * Slime molds ⸻ Amoeba * Uses pseudopods * Phagocytosis ⸻ Algae * Photosynthetic * Oxygen producer ⸻ Euglena * Chloroplasts * Flagellum * Photosynthesis * Can also feed heterotrophically ⸻ Malaria Cause: Plasmodium Kingdom: Protista ⸻ FUNGI Characteristics: * Eukaryotic * Heterotrophic * Chitin cell walls * Reproduce with spores Examples: * Mushrooms * Mold * Yeast ⸻ External Digestion Release enzymes ↓ Digest food outside body ↓ Absorb nutrients ⸻ Fungi vs Plants FUNGI * Heterotrophic * Chitin * No chloroplasts PLANTS * Autotrophic * Cellulose * Chloroplasts ⸻ PLANTS Biodiversity vs Monoculture BIODIVERSITY * Many species * Stable ecosystem * Disease resistance MONOCULTURE * One crop species * Low diversity * Disease risk ⸻ Bryophytes Definition: Nonvascular plants Examples: * Mosses * Liverworts Characteristics: * No xylem * No phloem * Need water for reproduction ⸻ Vascular Plants Contain: * Xylem * Phloem ⸻ Xylem Function: Water and minerals Direction: Roots → Leaves ⸻ Phloem Function: Sugars Direction: Throughout plant ⸻ Alternation of Generations Sporophyte (2n) ↓ meiosis Spores (n) ↓ Gametophyte (n) ↓ Gametes ↓ fertilization Zygote (2n) ↓ Sporophyte ⸻ Moss Life Cycle Spores ↓ Gametophyte ↓ Egg + Sperm ↓ Zygote ↓ Sporophyte ↓ Capsule ↓ Spores Know: * Capsule * Sporophyte * Gametophyte * Spores ⸻ Fern Life Cycle Fern ↓ Sori ↓ Spores ↓ Prothallus ↓ Gametes ↓ Fertilization ↓ Young Fern Know: * Frond * Sori * Sporangia * Prothallus ⸻ Gymnosperms Characteristics: * Naked seeds * Cones * Wind pollination * Evergreen Examples: * Pine * Spruce * Fir ⸻ Angiosperms Characteristics: * Flowers * Fruit * Seeds enclosed Examples: * Apple tree * Rose * Maple ⸻ Flower Structure Anther * Produces pollen Pollen Grain * Male gamete Stigma * Receives pollen Style * Connects stigma and ovary Ovary * Contains ovules Ovule * Female gamete Petals * Attract pollinators ⸻ Plant Tissues Meristematic * Growth Dermal * Protection Ground * Photosynthesis * Storage Vascular * Transport ⸻ Leaf Structure Blade * Main leaf surface Petiole * Connects leaf to stem Cuticle * Reduces water loss Palisade Mesophyll * Photosynthesis Spongy Mesophyll * Gas exchange Veins * Xylem + Phloem ⸻ Stomata Openings in leaves. Functions: * Gas exchange * Water loss ⸻ Guard Cells Control opening and closing of stomata. ⸻ Transpiration Water loss from leaves. Functions: * Pulls water upward * Cools plant * Moves minerals ⸻ Simple vs Compound Leaves Simple: * One blade Compound: * Multiple leaflets ⸻ Monocots vs Dicots MONOCOTS * 1 cotyledon * Parallel veins * Fibrous roots * Flower parts in 3s Examples: Corn Grass DICOTS * 2 cotyledons * Net veins * Taproot * Flower parts in 4s or 5s Examples: Bean Maple ⸻ Seeds Contain: * Embryo * Stored food * Seed coat Functions: * Protection * Survival * Dispersal ⸻ Seed Dispersal Wind * Dandelion Water * Coconut Animals * Burrs Explosive * Touch-me-not ⸻ Fruit vs Vegetable Fruit: * Comes from ovary * Contains seeds Examples: Tomato Apple Pepper Vegetable: * Root, stem, leaf, or flower Examples: Carrot Celery Broccoli ⸻ Factors Affecting Plant Growth 1. Light 2. Water 3. Carbon dioxide 4. Temperature 5. Soil nutrients 6. Oxygen 7. Soil pH 8. Space 9. Pollinators 10. Disease and pests

engels unit 5 HARD

Wat zijn de drie functies van staatsrecht? Constitueren: ambten instellen. Attribueren: bevoegdheden toekennen. Reguleren: grenzen stellen aan bevoegdheidsuitoefening. Wat is de juiste volgorde: constitueren, attribueren, reguleren? 1 constitueren, 2 attribueren, 3 reguleren. Eerst ambt, dan bevoegdheid, dan grens. Waarom moet staatsrecht bepalen welk ambt welke bevoegdheid heeft? Om machtsconcentratie en machtsmisbruik te voorkomen; zonder bevoegdheidsverdeling kan één groep wetgeven, besturen en rechtspreken. Welke drie elementen maken volgens het volkenrecht een staat? Bevolking/groep personen, grondgebied, effectief en daadwerkelijk onafhankelijk gezag. Is erkenning nodig om staatskarakter te hebben? Nee. Erkenning is declaratoir: staten spreken bereidheid uit betrekkingen aan te gaan; staatskarakter hangt af van de feitelijke criteria. Wat betekent volkenrechtelijke soevereiniteit? Zelfstandigheid en onafhankelijkheid tegenover andere staten; de staat oefent macht uit zonder inmenging en is rechtssubject in het volkenrecht. Valt het ontstaan van een staat samen met het ontstaan van een nieuwe overheid? Nee. Een staatsgreep of nieuw constitutioneel bestel betekent niet automatisch een nieuwe staat zolang bevolking, grondgebied en effectief gezag blijven. Welke drie manieren van ontstaan/tenietgaan van staten noemt de stof? Opsplitsing, samenvoeging/opgaan in één staat, en theoretisch ontstaan op voorheen staatsloos territoir met bevolking. Wie erkent staten? Andere staten. Het volkenrecht wijst geen centraal internationaal orgaan of vaste procedure aan. Welke criteria spelen bij erkenning van staten? Harde eis: feitelijke staatskenmerken. Daarnaast politieke criteria zoals democratie, minderhedenrechten, grondrechten en niet-gewelddadige grenswijziging. Wat is soevereine immuniteit? Een vreemde staat kan voor overheidshandelingen niet zomaar door de rechter van een andere staat worden beoordeeld, tenzij die staat rechtsmacht aanvaardt. Kan een ambt tot meerdere overheidsverbanden behoren? Ja. De Koning is bijvoorbeeld ambt binnen Nederland en binnen het Koninkrijk. Vertegenwoordigt een ambt publiekrechtelijk het overheidsverband? Nee, publiekrechtelijk handelt het ambt zelf. Privaatrechtelijk kan vertegenwoordiging van het overheidsverband wel spelen. Waar berust volgens Kortmann soevereiniteit in Nederland? Niet bij één orgaan, maar bij het overheidsverband: Koninkrijk voor Koninkrijksaangelegenheden en centrale verbanden van de landen voor eigen aangelegenheden. Waarom zijn klassieke grondrechten rechtsstatelijk? Zij beschermen vrijheidssferen van burgers tegen de overheid en temperen overheidsmacht. Waarom zijn sociale grondrechten volgens Kortmann een vreemd element in de rechtsstaatgedachte? Zij vragen juist overheidsinterventie, terwijl de rechtsstaat klassieke beperking/tempering van overheidsmacht benadrukt. Wanneer passen sociale grondrechten wel in de rechtsstaatgedachte? Als zij de positie van burgers tegenover de overheid versterken en bijdragen aan hun vrijheidssfeer. Wat is een organiek besluit in materiële zin? Een besluit met primaire constituerende functie: het stelt ambten in of richt staatsrechtelijke organisatie in, ongeacht vorm of grondwettelijke opdracht. Is elke wet op grondwettelijke opdracht een organiek besluit in materiële zin? Nee. Alleen als de wet een primaire constituerende functie heeft. Waarom is Kortmann terughoudend met ongeschreven staatsrecht rond regering en parlement? Het geschreven staatsrecht is een open systeem; te veel ongeschreven regels zouden het systeem dichtzetten en bestendigheid/coherentie aantasten. Wat is een convention? Een vaste praktijk of vast gedragspatroon. Welke conventions zijn positief staatsrecht volgens Kortmann? Vooral de vertrouwensregel en de regel dat een kabinet het parlement niet twee keer mag ontbinden over hetzelfde conflict. Kan jurisprudentie bron van constitutioneel recht zijn? Ja. Vooral bij normen tussen ambten en burgers, met inachtneming van het toetsingsverbod. Wat betekent het limitatieve karakter van constitueren en attribueren? Alleen ambten en bevoegdheden die tot de constitutie zijn te herleiden kunnen rechtens bestaan. Kan ongeschreven recht bevoegdheden creëren? Nee. Ongeschreven recht kan geen bevoegdheidsgrondslag zijn, maar kan wel bevoegdheidsuitoefening normeren. Wat is het legaliteitsbeginsel? Overheidsbevoegdheden en belastend overheidsoptreden moeten een wettelijke/constitutionele grondslag hebben. Kent Nederlands constitutioneel recht één specifieke legitimiteitsgrondslag? Nee. Er is geen unieke soevereiniteitsideologie; legitimiteit blijkt uit verspreide constructies zoals kiesrecht, grondrechten, rechtspraak en openbaarheid. Wat zijn drie kenmerken van Nederlandse machtenscheiding volgens Kortmann? Drie zelfstandige ambtencomplexen; scheiding is niet absoluut; checks and balances beperken macht. Wat is constitutionalisme? Organisatie van de overheid met machtenspreiding over verschillende ambten/verbanden; tegenover absolutisme. Welke drie staatsvormen worden onderscheiden? Gecentraliseerde eenheidsstaat, gedecentraliseerde eenheidsstaat, federale staat. Sluit federalisering decentralisatie uit? Nee. Deelstaten binnen een federatie kunnen zelf gedecentraliseerd zijn. Noem drie confederale EU-elementen. Verdragsgrondslag, recht van secessie/uittreding, besluitvorming met unanimiteit of gekwalificeerde meerderheid. Noem drie federale EU-elementen. Rechtspersoonlijkheid EU, supranationale/exclusieve bevoegdheden, rechterlijk toezicht/voorrang EU-recht/binding burgers. Wat is een wet in formele zin? Een besluit dat tot stand komt door regering en Staten-Generaal gezamenlijk volgens art. 81 Gw. Wat is een wet in materiële zin? Een algemene, externe regel; hoeft niet van de formele wetgever te komen. Kan de formele wetgever elke inhoud aan een wet geven? In beginsel ruim, maar begrensd door grondrechten, bevoegdheden van andere ambten en ongeschreven rechtsbeginselen. Wat is attributie? Originaire toekenning/schepping van een bevoegdheid aan een ambt. Wat is delegatie? Overdracht van een bestaande geattribueerde bevoegdheid aan een ander ambt, onder eigen verantwoordelijkheid van de delegataris. Wat is mandaat? Bevoegdheid wordt namens de mandans uitgeoefend; de mandans behoudt de bevoegdheid en verantwoordelijkheid. Wat is privatieve werking bij delegatie? De delegans kan de gedelegeerde bevoegdheid niet meer zelf uitoefenen zolang delegatie geldt. Wanneer is delegatie van regelgevende bevoegdheid grondwettelijk toegestaan? Bij formuleringen als “bij of krachtens de wet” of termen als “regels/regelen” die delegatie mogelijk maken. Is art. 81 Gw attributie of delegatie? Attributie: wetgevende bevoegdheid aan regering en Staten-Generaal gezamenlijk. Waarom is constitutioneel recht primair recht? Het regelt totstandkoming, gelding en handhaving van andere rechtsnormen en wijziging van regels over regelvorming. Heeft constitutioneel recht volgens Kortmann als zodanig een legitimerende functie? Nee, maar de inhoud kan feitelijke aanvaarding van overheidsgezag versterken. Wat is géén rechtsstaatuitvloeisel bij Kortmann: sociale bestaansvoorwaarden of geen terugwerkende kracht? Het voorzien in materiële voorwaarden voor menswaardig bestaan is bij Kortmann geen klassiek rechtsstaatuitvloeisel. Noem vier kenmerken van Nederlands constitutioneel recht. Weinig ideologisch; monarchale terminologie/ministeriële verantwoordelijkheid; open systeem; geen centrale constitutionele rechter. Waarom kan de Staatsregeling 1798 de eerste Nederlandse Grondwet worden genoemd? Omdat zij de eenheidsstaat Nederland vestigde en als basiswet van die eenheidsstaat fungeerde. Waarom kan de Grondwet 1814 de eerste Nederlandse Grondwet worden genoemd? Omdat zij de eerste Grondwet na onafhankelijkheid van Frankrijk was en hoofdlijnen nog herkenbaar zijn. Wat kenmerkt de Grondwetsherziening van 1983? Bekorting en systematisering; nieuw hoofdstuk grondrechten; sociale grondrechten; wijzigingen rechtspraak; doodstrafverbod. Is het Koninkrijk der Nederlanden volkenrechtelijk een staat? Ja, aan de volkenrechtelijke criteria kan worden voldaan, maar staatsrechtelijk is het een eigensoortige associatie/samenwerkingsverband. Wat is de basisregeling van het Koninkrijk? Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden én deels de Nederlandse Grondwet via art. 5 Statuut. Wat staat hiërarchisch hoger: Statuut of Nederlandse Grondwet? Voor zover niet Koninkrijksconstitutioneel: het Statuut staat hoger; de Grondwet moet het Statuut in acht nemen. Mag de rechter de Grondwet toetsen aan het Statuut? Volgens de Hoge Raad is toetsing van formele wet inclusief Grondwet aan het Statuut uitgesloten. Noem belangrijke Koninkrijksaangelegenheden. Defensie/onafhankelijkheid, buitenlandse betrekkingen, Nederlanderschap, ridderorden/vlag/wapen, scheepsnationaliteit/veiligheid, toelating/uitzetting Nederlanders, uitlevering, waarborging mensenrechten/rechtszekerheid/deugdelijk bestuur. Wanneer is rijksregeling vereist? Als het een Koninkrijksaangelegenheid betreft én de regeling ook in Aruba, Curaçao of Sint Maarten zal gelden. Welke technieken heeft de rechter bij verdragsrecht? Verdragsbepaling toepassen en strijdig nationaal recht buiten toepassing laten; verdragsconforme interpretatie; schadevergoeding/onrechtmatige daad bij niet-naleving. Wat betekent “een ieder verbindende bepaling”? Een verdragsbepaling die de rechter kan toepassen zonder beleidskeuzes te maken die aan wetgever of bestuur zijn voorbehouden. Wat doet de Europese Commissie globaal? Initiatief tot regelgeving, toezicht op naleving, dagelijks bestuur, bevoegdheden zoals mededinging, lidstaten voor Hof dagen. Wat doet het Europees Parlement globaal? Mede-wetgeving en controle op de Commissie. Wat doet het Hof van Justitie van de EU? Oordeelt over niet-naleving EU-recht en beantwoordt prejudiciële vragen voor uniforme toepassing. Wat is een EU-verordening? Algemene strekking, verbindend in al haar onderdelen en rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Wat is een EU-richtlijn? Verbindend voor het te bereiken resultaat; lidstaten kiezen vorm en middelen van uitvoering. Zijn aanbevelingen en adviezen verbindend? Nee, maar rechters kunnen er wel rekening mee houden bij interpretatie. Waarom reikt conformeringsplicht aan EU-recht verder dan gewoon internationaal recht? EU-recht werkt volgens Hof-jurisprudentie autonoom door; strijdig nationaal recht blijft van rechtswege buiten toepassing, ongeacht monisme/dualisme. Wat is het verschil tussen gecentraliseerde en gedecentraliseerde eenheidsstaat? In de gecentraliseerde staat liggen bevoegdheden bij centrale organen; in de gedecentraliseerde staat oefenen decentrale verbanden eigen bevoegdheden uit. Wat is autonomie bij decentrale overheden? Eigen regeling en bestuur van eigen huishouding binnen wettelijke grenzen. Wat is medebewind? Decentrale organen voeren taken uit die door hoger recht/centrale wetgever aan hen zijn opgedragen. Wat is het hoofdverschil autonomie vs medebewind voor verantwoordelijkheid? Bij autonomie meer eigen beleidsruimte; bij medebewind uitvoering van hogere regeling en vaak meer toezicht/verantwoordingsplicht. Welke vormen van bestuurlijk toezicht kent Nederland? Preventief toezicht zoals goedkeuring en repressief toezicht zoals schorsing/vernietiging. Wat is kenmerkend voor verhouding centraal-decentraal in een gedecentraliseerde eenheidsstaat? Decentrale vrijheid bestaat, maar binnen door centrale wetgever gestelde grenzen en onder mogelijk toezicht. Welke betekenissen kan “Koning” in de Grondwet hebben? De persoon van de koning, de regering/Koning als regeringsambt, of soms koninklijke macht met ministeriële verantwoordelijkheid. Wat betekent ministeriële verantwoordelijkheid voor de koning? De koning is onschendbaar; ministers zijn politiek verantwoordelijk voor koninklijk handelen en uitlatingen. Mag de koning privébelangen van het koninklijk huis politiek doordrukken? Nee. Invloed van de koning staat onder ministeriële verantwoordelijkheid; ministers moeten algemeen belang en verantwoordelijkheid bewaken. Wat gebeurt als geen troonopvolger is aan te wijzen? De Grondwet kent procedures zoals benoeming van een opvolger bij wet, afhankelijk van de situatie. Zijn reglementen van orde van Kamers staatsrechtelijk bindend? Ja, intern bindend voor de Kamerorganisatie; zij regelen procedure en orde van het parlementaire ambt. Wat is de ratio van openbaarheid van Kamervergaderingen? Democratische controle, transparantie en publieke verantwoording van volksvertegenwoordiging. Wat is quorum? Het minimumaantal leden dat aanwezig moet zijn om geldig te kunnen beraadslagen/besluiten volgens de regels. Is partijlidmaatschap vereist om een Kamerzetel te krijgen? Nee. Zetels komen juridisch toe aan gekozen personen, niet aan partijen. Waarom zijn voorkeurstemmen relevant? Zij kunnen bepalen welke kandidaten op een lijst daadwerkelijk een zetel krijgen. Is contraseign relevant voor geldigheid van besluiten van de Koning? Ja. Besluiten van de Koning vereisen ministeriële medeondertekening voor geldigheid. Is contraseign de enige basis van ministeriële verantwoordelijkheid? Nee. Politieke verantwoordelijkheid voor de koning is ruimer dan alleen medeondertekende besluiten. Welke twee parlementaire rechten liggen besloten in art. 68 Gw? Vragenrecht/inlichtingenrecht en interpellatieachtige informatiecontrole; Kamerleden kunnen inlichtingen verlangen tenzij strijdig met belang van de staat. Waarom kiest een Kamerlid bij belangrijk politiek conflict eerder interpellatie dan gewone vragen? Interpellatie leidt tot plenair debat en directe politieke confrontatie; gewone vragen zijn beperkter. Wat is het enquêterecht? Parlementair onderzoek met vergaande bevoegdheden om informatie te verkrijgen, ook van burgers/ambtenaren. Heeft het enquêterecht alleen controlefunctie? Nee. Ook waarheidsvinding, informatievergaring, agendering en soms politieke verantwoording. Wanneer vraagt de regering advies aan de Raad van State over wetsvoorstellen? In de voorbereidende fase vóór indiening bij de Tweede Kamer. Kan de regering advies van de Raad van State negeren? Ja, het advies is zwaarwegend maar niet bindend. Wie is verantwoordelijk voor een koninklijke boodschap bij wetsvoorstel? De betrokken minister(s), zichtbaar via contraseign/ministeriële verantwoordelijkheid rond het voorstel. Welke typen noodtoestand kent de Coördinatiewet uitzonderingstoestanden? Beperkte noodtoestand en algemene noodtoestand; verschil zit vooral in reikwijdte/intensiteit van noodbevoegdheden. Valt een concreet besluit van een zbo onder politieke ministeriële verantwoordelijkheid? Beperkt. Minister is meestal verantwoordelijk voor systeem/toezicht/benoeming, niet volledig voor elk zelfstandig concreet besluit. Wat zijn zelfstandige bestuursorganen? Bestuursorganen die niet hiërarchisch ondergeschikt zijn aan een minister maar publieke taken uitoefenen. Waarom bestaan zbo’s? Voor onafhankelijke, deskundige of op afstand geplaatste taakuitoefening, vaak om politieke beïnvloeding te beperken. Wat is het verschil tussen politieke en juridische verantwoordelijkheid? Politiek: verantwoording aan parlement. Juridisch: rechtmatigheid/toetsing door rechter of wettelijke aansprakelijkheid. Wat is art. 120 Gw? Toetsingsverbod: rechter treedt niet in beoordeling van grondwettigheid van wetten in formele zin en verdragen. Wat is formele toetsing? Toetsing of een wet volgens juiste procedure/vorm tot stand kwam. Wat is materiële toetsing? Toetsing van de inhoud van een wet aan hogere normen zoals Grondwet of rechtsbeginselen. Wat besliste het Harmonisatiewet-arrest in hoofdlijn? De rechter mag wetten in formele zin niet toetsen aan de Grondwet en ook niet aan fundamentele rechtsbeginselen om art. 120 Gw te omzeilen. Welke colleges behoren tot de rechterlijke macht volgens de Grondwet? In elk geval rechtbanken, gerechtshoven en Hoge Raad; sommige bestuursrechters behoren niet automatisch tot rechterlijke macht. Hoe is rechterlijke onafhankelijkheid grondwettelijk gewaarborgd? Onder meer benoeming voor het leven, ontslag/schorsing alleen in bij wet bepaalde gevallen en door rechterlijke instantie. Waarom voldeed Kroonberoep niet aan art. 6 EVRM? Omdat geschilbeslechting uiteindelijk bij bestuur/Kroon lag en dus onvoldoende onafhankelijk/onpartijdig was. Wat is de burgerlijke rechter als lacunerechter? De burgerlijke rechter biedt rechtsbescherming waar geen voldoende bestuursrechtelijke rechtsgang openstaat. Waarom is lacunerechter een elastische bevoegdheid? De rol krimpt of groeit afhankelijk van de beschikbaarheid van gespecialiseerde bestuursrechtelijke rechtsbescherming. Mag de rechter de wetgever bevelen formele wetgeving tot stand te brengen? In beginsel nee; dat raakt de staatsrechtelijke positie van de wetgever. Welke technieken heeft de Nederlandse rechter om Unierecht te effectueren? Nationaal recht buiten toepassing laten, richtlijnconforme/Unieconforme interpretatie, prejudiciële vragen stellen en effectieve rechtsbescherming bieden. Wat is constitutionele toetsing in Nederlandse verhoudingen? Beoordeling van wetgeving aan constitutionele normen; voor formele wetten aan Grondwet is dit door art. 120 Gw verboden. Uit welk gedachtegoed komen klassieke grondrechten vooral voort? Liberaal-rechtstatelijk gedachtegoed, naast historische/christelijke wortels. Waarom ontstonden klassieke grondrechten? Als bescherming tegen machtsconcentratie bij overheid/vorst en ter garantie van individuele vrijheid. Wat is het verschil klassieke en sociale grondrechten? Klassieke grondrechten zijn vaak subjectieve vrijheidsrechten tegen overheid; sociale grondrechten zijn vooral opdrachten/zorgplichten voor overheid. Waarom is klassiek vs sociaal niet altijd scherp? Klassieke rechten kunnen positieve verplichtingen vragen; sociale rechten kunnen vrijheid van burgers versterken. Welke zes typen grondrechten onderscheidt Kortmann naar functie? Basis-/bodemnormen, klassieke vrijheidsrechten, gelijkheidsnormen, politieke participatierechten, sociale grondrechten, procedurele waarborgen. Wat zijn basis- en bodemnormen? Ongeclausuleerde normen die de fysieke/psychische kern van de mens beschermen tegen aantasting. Wat zijn politieke participatierechten? Rechten die deelname aan democratische besluitvorming mogelijk maken, zoals kiesrecht. Wat is horizontale werking van grondrechten? Werking van grondrechten in verhoudingen tussen burgers/particulieren onderling, direct of indirect. Wat betekent glijdende schaal bij horizontale werking? Er zijn meerdere intensiteiten: van inspiratie/interpretatie tot directe toepassing tussen private partijen. Wat is een algemene beperking van grondrechten? Een beperking die niet specifiek op het grondrecht is gericht, maar het recht feitelijk wel raakt. Wat is een bijzondere beperking van grondrechten? Een beperking die specifiek het grondrecht beperkt en moet passen binnen de beperkingsclausule van dat grondrecht. Wie mag art. 3 Gw beperken? Alleen de formele wetgever, omdat art. 3 Gw bepaalt dat alle Nederlanders op gelijke voet in openbare dienst benoembaar zijn “volgens de wet”.

Evaluate the view that Congress Effectively hold the President to Account.

Statistics and mechanics hard PPQS

Lorenz + Harlow

FER Hard Verbs

hard power is more effective than soft power