LESSON 11

做客

(zuòkè) làm khách

• Ví dụ: 周末我想去朋友家做客。(Zhōumò wǒ xiǎng qù péngyou jiā zuòkè.) = Cuối tuần tôi muốn đến nhà bạn làm khách (đến chơi).

• Ngữ pháp: Động từ ly hợp.

Phân biệt: 做客 (Làm khách/Đến chơi) → 请客 (Mời khách/Bao ăn)

 越来越

(yuè lái yuè): càng ngày càng...

• Ví dụ: 天气越来越冷了。(Tiānqì yuè lái yuè lěng le.) = Thời tiết càng ngày càng lạnh rồi.

• Ngữ pháp: Chủ ngữ + 越来越 + Tính từ / Động từ tâm lý.

  • Lưu ý: Sau "yuè lái yuè" không dùng các phó từ chỉ mức độ như hěn, fēicháng (Không nói: 越来越很好).

打的

(dǎ dí): bắt taxi (khẩu ngữ)

• Ví dụ: 我们打的去吧。(Wǒmen dǎ dí qù ba.) = Chúng ta bắt taxi đi đi.

Ngữ pháp: Động từ. Từ này gốc mượn từ phương ngữ Quảng Đông/Hong Kong ("Taxi" -> "Dí shì"). Phổ thông trang trọng hơn dùng 打车 (dǎ chē) hoặc 坐出租车 (zuò chūzūchē).

 空

(kōng): trống, rỗng

• Lưu ý:

  • Đọc là kōng: Trống rỗng (Bầu trời - 天空, Phòng trống - 空房间).

  • Đọc là kòng: Rảnh rỗi (Có rảnh không - 有空吗).

Trong bài này: Dùng nghĩa "trống" (kōng) -> 空地 (bãi đất trống).

四合院

(sìhéyuàn): Tứ hợp viện

• Văn hóa: Loại nhà truyền thống của Bắc Kinh, có sân ở giữa và nhà bao quanh 4 phía.

 种

(zhòng): trồng

• Ví dụ: 院子里种着很多花。(Yuànzi li zhòng zhe hěn duō huā.) = Trong sân đang trồng rất nhiều hoa.

Ngữ pháp: Động từ. (Đọc là zhǒng nếu là danh từ "Chủng loại").

棵

(kē): cây (Lượng từ)

• Ví dụ: 一棵树 (yì kē shù) = Một cái cây.

• Ngữ pháp: Dùng cho thực vật.

枣

(zǎo): táo (táo ta/hồng táo)

• Lưu ý: Chữ Hán cậu viết là 栆 (bộ Viết), nhưng chữ chuẩn thường dùng là 枣 (bộ Đao ở dưới).

• Ví dụ: 枣树 (zǎoshù) = Cây táo.

结 (jiē)

 ra (quả), kết (trái)

• Ngữ pháp (Quan trọng):

  • Đọc là jiē: Khi nói về cây cối ra quả (结果 - Ra quả).

  • Đọc là jié: Khi nói về kết thúc/kết cấu (结束 - Kết thúc, 结构 - Kết cấu).

• Ví dụ: 这棵树结了很多果实。(Zhè kē shù jiē le hěn duō guǒshí.) = Cây này ra rất nhiều quả.

尝

(cháng): nếm, thưởng thức

• Ví dụ: 你尝尝这道菜。(Nǐ chángchang zhè dào cài.) = Bạn nếm thử món này xem.

• Ngữ pháp: Động từ. Thường dùng lặp lại: 尝一尝 hoặc 尝尝.

盖

 xây, dựng, đắp (chăn), đóng (nắp)Ví dụ: 盖房子 (gài fángzi) = Xây nhà; 盖被子 (gài bèizi) = Đắp chăn.

 住宅

(zhùzhái): nhà ở (văn viết/bất động sản)

• Ví dụ: 住宅区 (zhùzhái qū) = Khu nhà ở.

小区

(xiǎoqū): khu dân cư (chung cư khép kín)

• Ví dụ: 我住在那个小区。(Wǒ zhù zài nàge xiǎoqū.) = Tôi sống ở khu dân cư kia.

舍不得

(shěbùdé): không nỡ, luyến tiếc

• Ví dụ: 我舍不得离开父母。(Wǒ shěbùdé líkāi fùmǔ.) = Tôi không nỡ rời xa bố mẹ.

• Ngữ pháp: Động từ tâm lý.

  • 舍不得 + Động từ: Không nỡ làm gì.

舍不得 + Tiền/Vật chất: Tiếc của (không nỡ tiêu).

离开

(líkāi): rời khỏi, rời xa

• Ví dụ: 离不开 (lí bù kāi) = Không thể rời xa / Không thể sống thiếu.

 现代化

(xiàndàihuà): hiện đại hóa

• Ví dụ: 城市现代化 (Chéngshì xiàndàihuà) = Hiện đại hóa đô thị.

• Ngữ pháp: Hậu tố 化 (-ize) biến danh từ/tính từ thành động từ: 绿化 (Phủ xanh), 美化 (Làm đẹp).

随便

(suíbiàn): tùy ý, tùy tiện, tự nhiên

• Ví dụ:

  1. 大家随便坐。(Dàjiā suíbiàn zuò.) = Mọi người cứ ngồi tự nhiên. (Nghĩa tốt).

  2. 别随便说话。(Bié suíbiàn shuōhuà.) = Đừng có ăn nói tùy tiện (lung tung). (Nghĩa xấu).

• Ngữ pháp: Tính từ/Phó từ.

感想

(gǎnxiǎng): cảm tưởng

• Ví dụ: 谈谈你的感想。(Tántan nǐ de gǎnxiǎng.) = Nói về cảm tưởng của bạn chút đi.

体会

 (tǐhuì): hiểu biết, sự lĩnh hội, trải nghiệm

• Ví dụ: 我深深地体会到父母的辛苦。(Wǒ shēnshēn de tǐhuì dào fùmǔ de xīnkǔ.) = Tôi thấm thía sâu sắc nỗi vất vả của cha mẹ.

• Ngữ pháp: Động từ/Danh từ.

意见

 (yìjiàn): ý kiến (thường là góp ý phê bình hoặc bất đồng)

• Ví dụ: 我对这件事有意见。(Wǒ duì zhè jiàn shì yǒu yìjiàn.) = Tôi có ý kiến (không hài lòng) về việc này.

• Phân biệt: 建议 (Kiến nghị - Đưa ra giải pháp xây dựng).

提

(tí): nhấc, xách, đề xuất

• Lưu ý: Âm Hán Việt cậu ghi là tí là sai $\rightarrow$ Đúng phải là ĐỀ (trong Đề xuất, Đề cử).

• Ví dụ: 提建议 (tí jiànyì) = Đưa ra kiến nghị.

打扮

(dǎban): trang điểm, ăn diện

• Ví dụ: 她今天打扮得很漂亮。(Tā jīntiān dǎban de hěn piàoliang.) = Hôm nay cô ấy ăn diện rất đẹp.

• Ngữ pháp: Động từ.

礼物

(lǐwù): quà tặngVí dụ: 送礼物 (sòng lǐwù) = Tặng quà.

节日

(jiérì): ngày lễ, tết

• Lỗi sai: Trong danh sách cậu ghi Pinyin là jiémù (đây là pinyin của từ 节目 - Tiết mục/Chương trình).

• Đúng: Chữ Hán 节日 phải đọc là jiérì.

• Ví dụ: 节日快乐 (Jiérì kuàilè) = Chúc mừng ngày lễ.

春节

 (Chūnjié): Tết Âm lịch (Xuân tiết)

• Ví dụ: 过春节 (guò Chūnjié) = Ăn Tết / Đón Tết.

联欢会

 (liánhuānhuì): Tiệc liên hoan, buổi giao lưu văn nghệ

• Ví dụ: 开联欢会 (kāi liánhuānhuì) = Tổ chức tiệc liên hoan.

贴着

Dán / Đang dán

tiē zhe

Dán / Đang dán

Diànxiàn gān shàng tiēzhe “xún rén qǐshì”.

"Thông báo tìm người" được dán trên cột điện.

放着

Đặt / Để / Đang để

fàngzhe

衣服放着椅子上。

yīfu fàngzhe yǐzi shàng.

Quần áo để trên ghế.

摆着

Bày / Bày biện

bǎizhe

房间里摆着很多鲜花

Trong phòng đang bày rất nhiều hoa tươi.

挂着

Treo / Đang treo

guàzhe

他腰上挂着一把钥匙。

tā yāo shàng guàzhe yī bǎ yàoshi.

Anh ấy đeo một chùm chìa khóa ở thắt lưng.

睡着

Đang ngủ / Nằm ngủ

shuìzháo

奶奶睡着了，别惊动她。

Nǎinai shuìzháole, bié jīngdòng tā.

Bà ngủ rồi, đừng làm phiền bà.

种着

Trồng / Đang trồng

Zhǒngzhe

院子里种着七里香。

[yuànzi li zhòngzhe qīlǐxiāng.]

Trong sân trồng cây nguyệt quế.

停着

Đỗ / Đậu (xe)

Tíngzhe

院子外边停着一辆红色汽车

[yuànzi wàibian tíngzhe yī liàng hóngsè qìchē.]

Bên ngoài sân có đậu một chiếc xe màu đỏ.

写着

Viết / Ghi

双喜字

Chữ Song Hỷ

墙上贴着红双喜字。

[Qiáng shàng tiē zhe hóngshuāngxǐ zì.]

Trên tường dán chữ song hỉ đỏ.

瓶花

Bình hoa / Lọ hoa

这瓶花露水很便宜。【這瓶花露水很便宜。】

[zhè píng huālùshuǐ hěn piányi.]

Chai nước hoa này rất rẻ.

张地图

Tấm bản đồ

墙上挂着一张地图。

[qiáng shàng guàzhe yī zhāng dìtú.]

Trên tường treo một tấm bản đồ.

教室

Phòng học / Lớp học

她迈出了教室。

[tā mài chūle jiàoshì.]

Cô ấy đã bước ra khỏi phòng học.

墙

Tường / Bức tường

一堵墙

[yīdǔ qiáng]

Một bức tường

床

. giường; cái giường

他躺在床上看书。

tā tǎng zài chuángshàng kànshū.

Anh ta nằm trên giường đọc sách.

桌子

Bàn / Cái bàn

[ zhuōzi ]

书在桌子上

shū zài zhuōzi shang.

Sách ở trên bàn.