Kaarten: Hoofdstuk 3 - basisprincipes van leren | Quizlet

Leren wordt beschouwd als een ... proces waarbij veranderingen in gedrag of kennis plaatsvinden, aangepast aan de omgeving.

adaptief proces

Operant gedrag =

intentioneel gedrag met oog op gunstige verandering, gebaseerd op eerdere positieve ervaringen

Essentie van operant leerproces

associatie tussen intentioneel gedrag en gedragsgevolgen

Operant leerproces resulteert vaak in ...

handeling

Operant gedrag kan beschreven staan als gedrag dat onder ... staat, dat vaak maar niet altijd bestaat uit ... en dat ... wordt gesteld om ... te krijgen

wilscontrole, handelingen, intentioneel, aangenaam effect

Operante conditionering =

S-R-leren, S is prikkel, R is reactie

S-R-leren = ...

operante conditionering

Definitie operante conditionering

leren van verbanden tussen gedrag en effecten ervan

leren van verbanden tussen gedrag en effecten ervan =

operante conditionering

R-Sr-leren: Sr staat voor ...

stimulus reinforcer, gedragsgevolg

Op basis van prikkels die gevaar of genot voorspellen, leert de mens iets te doen (= ...) om het onaangename zoveel mogelijk te verminderen/voorkomen, of om het aangename op te zoeken (= ...)

R, Sr

Het leggen van verbanden en het voorspellen of weer oproepen van opgeslagen geheugeninformatie =

cognitieve processen

Geef de componenten van een operant leerproces

uitlokkende prikkels, operante gedrag, gedragsgevolgen

Uitlokkende prikkels =

komen voor gedrag, definiëren de context waarin gedrag gewenste uitkomst heeft

De verbinding tussen specifiek gedrag en gedragsresultaat is enkel ... in een gegeven context

operationeel

Discriminatieve prikkel =

signaal dat specifiek gedragsgevolg aankondigt, lokken gedrag uit

Synoniem discriminatieve prikkel

uitlokkende prikkel

Stimuluscontrole =

sterk verband tussen uitlokkende prikkel en optreden van specifiek gedrag

Synoniem operant gedrag

instrumenteel gedrag

Waarom term 'instrumenteel gedrag'?

gedrag is instrument om omgeving te controleren

Geautomatiseerd gedrag =

automatische gedragingen waarbij doel niet duidelijk waarneembaar

automatische gedragingen waarbij doel niet duidelijk waarneembaar =

geautomatiseerd gedrag

Covert operant gedrag =

niet waarneembaar, intern

Geef 2 voorbeelden voor covert operant gedrag

nadenken, interne dialoog

nadenken, interne dialoog zijn ... gedrag

covert operant

niet waarneembaar, intern gedrag =

covert operant gedrag

Vermijdingsgedrag =

operant gedrag om ongewenste situatie te vermijden

Ontsnappingsgedrag =

operant gedrag om te ontsnappen uit ongewenste situatie

vermijdingsgedrag kunnen we nog verder opdelen:

actief vermijdingsgedrag, passief vermijdingsgedrag

Op welke manieren kan probleemgedrag worden uitgelegd?

teveel inadequaat gedrag, tekort van geschikt gedrag

Hoe kunnen we verklaren dat verkeerd gedrag dat een beperkte positieve uitkomst heeft wel telkens opnieuw gesteld wordt?

verwachting van gedragsgevolg kan al stimuleren tot gedrag

Hoe schrijven we vermijdingsgedrag in symbolen?

°S-

Hoe schrijven we ontsnappingsgedrag in symbolen?

-S-

bekrachtigen =

aangename gevolgen van gedrag

bestraffen =

onaangename gevolgen van gedrag

positieve bekrachtiging =

gedrag om specifieke aangename effecten te bekomen

negatieve bekrachtiging =

specifiek gedrag om onaangename effecten te eindigen of voorkomen

benoningswaarde =

mate waarin aangenaam gevolg als aangenaam wordt beleeft en bekrachtigend werkt

mate waarin aangenaam gevolg als aangenaam wordt beleeft en bekrachtigend werkt =

beloningswaarde

Hoe schrijven we positieve bekrachtiging in symbolen? Hierbij treedt er een aangename prikkel of situatie op.

+S+

Hoe schrijven we negatieve bekrachtiging door wegname van onaangename prikkel in symbolen?

-S-

Hoe schrijven we negatieve bekrachtiging door vermijding van prikkel in symbolen?

°S-

Hoe schrijven we positieve bestraffing in symbolen? Hierbij treedt een onaangename situatie of prikkel op.

+S-

Hoe schrijven we negatieve bestraffing door verdwijnen van aangename prikkel in symbolen?

-S+

Hoe schrijven we negatieve bestraffing door uitblijven van aangename prikkel in symbolen?

°S+

Respondent leren =

emoties of fysiologische reacties bij prikkel die deze reactie normaal niet uitlokt

Hoe is respondent leren ook wel gekend?

Pavlov

Over welke soorten prikkels spreken we bij respondent leren?

neutrale prikkel, betekenisvolle prikkel

Betekenisvolle prikkel =

emotioneel betekenisvol, bij iedereen ongeveer gelijkaardige betekenis

Wanneer reageert een persoon bij het waarnemen van een neutrale prikkel?

als verband is gelegd tussen neutrale en betekenisvolle prikkel

We delen betekenisvolle prikkels (respondant leren) nog verder op.

fysieke pijn- en genotsprikkels, mentale pijn- en genotsprikkels

Indien neutrale prikkels betekenisvol zijn geworden, heeft ... zich voorgedaan.

respondant leerproces

Wat is het nadeel van respondant leren?

kan onnodige, overmatige spanning ontstaan, hulpeloosheid

geef een overeenkomst tussen operant en respondant leren

verlopen beiden cognitief en beschrijven totstandkoming van associaties

Geconditioneerde stimulus =

neutrale stimulus is betekenisvol geworden

Welke kenmerken zijn er bij prikkels bij respondent leren?

stimuluskenmerken, eigen responskenmerken

Welke relaties bestaan er tussen een prikkel en betekenis?

verwachting, verwijzing

Geef synoniem voor verwachtingsleren

sequentieel leren

Geef synoniem voor sequentieel leren

verwachtingsleren

Sequentieel of verwachtingsleren =

verwachten dat geconditioneerde prikkel zal optreden

Anticipatorische vrees =

verwachtingsangst, angst die optreedt door verwachting van probleem

Referentiële conditionering =

neutrale en betekenisvolle prikken worden geassocieerd zonder verwachting van probleem

resultaat van betekeniskoppeling aan een prikkel is altijd ...

emotie

Op welke manieren manifesteren emoties zich?

fysiologisch, gedrag, verbaal

Hoe manifesteren emoties zich als gedrag?

toenadering of vermijding

Geef de componenten van het gedragschema:

uitlokkende/voorheen neutrale prikkel -> betekenis -> emoties/fysiologische responsen -> operant gedrag -> gedragsgevolgen

voorheen neutrale prikkel prikkel/situatie is geassocieerd geraakt met een betekenisvolle prikkel of situatie en lokt sindsdien een aantal fysiologische reacties en/of emoties uit. Deze route (situatie-betekenis-emotie) beschrijft het ...

respondente leerproces

De prikkel/situatie is ook de context geworden waarbinnen een welbepaalde handeling geassocieerd wordt met specifieke gedragsgevolgen. Deze tweede route (uitlokkende prikkel-gedrag-gevolgen) beschrijft het ...

operante leerproces

Welk operant gedrag gesteld wordt, is afhankelijk van ...

betekenis die aan prikkels wordt toegekend en welke emotionele respons optreedt

Op welke manieren kunnen we associatief leren?

eigen ervaring, modelleren, informatief leren, imaginair leren

Het gezellig samen eten met vrienden is bij de persoon met een milde slikstoornis enkele malen gepaard gegaan met genante toestanden van verslikken. Eten met vrienden is nu een gevreesde situatie geworden.

Dit is een voorbeeld van ...

associatief leren - eigen ervaring

Modelleren =

observatie van anderen leidt tot vergelijkbare leereffecten

Geef synoniemen voor modelleren

observationeel leren, plaatsvervangend leren, sociaal leren, imitatieleren, voorbeeldleren

Een logopediste screent vijfjarige kleuters en detecteert tot haar verbazing een ongewoon hoog percentage aan lispelende kinderen in eenzelfde klas. Tot ze de kleuterjuf hierover aanspreekt en ontdekt dat deze ook enkele klanken interdentaal articuleert... De kleuters zijn zich van geen kwaad bewust (wat helaas ook geldt voor de leerkracht) en hebben de spraakklankproductie van de juf mooi overgenomen.

Is een voorbeeld van ...

modelleren

Informatief leren = leren via instructie =

associatieve verbanden leren uit gesproken/geschreven informatie

Zo kan een stotterend kind dat totnogtoe nooit een punt maakte van het eigen stottergedrag daar plots schaamte voor ontwikkelen na het lezen van enkele stottermoppen in een tijdschrift (respondent).

OF

Een kind kan inadequaat op zijn heesheid leren te reageren door gebruik te maken van fluisterspraak, omdat hij dit advies heeft gekregen van zijn ouders (operant).

Zijn voorbeelden van ...

informatief leren, leren via instructie

Imaginair leren =

associaties in eigen fantasie

Waarom zou observeren efficiënter werken dan rechtstreeks leren?

mensen kunnen leren zonder zelf fouten te moeten ervaren

Waarop legt de sociaal-cognitieve theorie de nadruk?

complexe wisselwerking tussen omgevingsinvloeden en interne cognitieve processen

Wat heeft een centrale plaats in de sociale leertheorie?

cognitieve processen

Welke klassen van cognitie onderscheiden we?

kennis over gedrag-gevolgrelatie, overtuiging eigen doeltreffendheid, persoonlijke normen

Welke soorten verwachtingen kunnen we beschrijven bij operant leren?

resultaatsverwachting, doeltreffendheidsverwachting

Resultaatsverwachting =

inschatting dat gedrag tot gewenste uitkomst zal leiden

Bij positieve resultaatsverwachting zal gedrag enkel gesteld worden als persoon overtuigd is dat hij het gedrag ook echt kán stellen =

self-efficacy

Doeltreffendheidsverwachting =

overtuiging dat je een specifiek gedrag kan uitvoeren, self-efficacy

... beïnvloeden de intentie om gedrag te vertonen (of het gedrag dus gebeurt), terwijl ... invloed heeft op de daadwerkelijke uitvoering van het gedrag.

resultaatsverwachting, doeltreffendheidsverwachting

Self-efficacy =

geloof in eigen kunnen van welbepaalde handeling of taak

Van welke zaken is self-efficacy afhankelijk?

succeservaring bij zichzelf, succeservaring bij ander, verbale aanmoediging, arousel

Wat is een belangrijke voorwaarde opdat een succeservaring leidt tot een toenemende self-efficacy?

duidelijkheid over doel en vooruitgang

Wat zijn voorwaarden opdat de self-efficacy zal verbeteren bij het zien van succeservaring bij anderen?

verwantheid model en observator, coping model

Een model dat aanvankelijk zelf ook wat bang is, fouten maakt, op zoek gaat naar oplossingen, fouten herstelt, volhoudt, doorgaat met oefenen en uiteindelijk succes ervaart

coping model

Tegenovergestelde van coping model =

mastery model

Wat is een 'gevaar' bij verbale aanmoediging om self-efficacy te verhogen?

als op aanmoediging een mislukking volgt zal geloofwaardigheid dalen

Geef de voorwaarden voor modelleren?

aandacht, motivatie, geheugen, zelf uitvoeren

zelfregulering =

proces waarin individu zichzelf beloont bij bereiken van doelen en straft bij niet-bereiken van doelen

proces waarin individu zichzelf beloont bij bereiken van doelen en straft bij niet-bereiken van doelen =

zelfregulering

Welke processen spelen een belangrijke rol bij zelfregulering?

zelfobservatie, zelfbeoordeling, bijsturing

TTM =

transtheoretisch model van gedragsverandering

Waarop richt TTM zich?

motivatie voor gedragsverandering en hoe mensen strategieën bewust of onbewust toepassen

Geef een toepassing voor TTM

stoppen met roken