Woordenschat politiek 2

Begroting

Een schatting van de inkomsten en uitgaven van de overheid om te bepalen hoeveel geld beschikbaar is en hoeveel nodig is voor de uitvoering van plannen.

Belastingen

Geld dat door de overheid wordt geïnd van burgers en bedrijven om haar taken uit te voeren, zoals onderwijs, openbaar vervoer en jeugdsteun.

Bevoegdheid

Het recht of de plicht om bepaalde handelingen uit te voeren, vooral in de politiek waar besturen over zaken gaat waar een bestuur mag beslissen.

Blanco stem

Een stem bij verkiezingen waarbij de kiezer geen specifieke partij of kandidaat kiest, wat niet meetelt bij de zetelverdeling.

Coalitie

Een samenwerking tussen twee of meer politieke partijen om een meerderheid te vormen en een regering te vormen na verkiezingen.

Commissie

Een groep volksvertegenwoordigers in een parlement die gespecialiseerd zijn in specifieke onderwerpen en deze behandelen.

Decreet

Een Vlaamse wet die door het Vlaams Parlement wordt aangenomen en waar iedereen in Vlaanderen zich aan moet houden.

Parlementaire democratie

Een systeem waarbij het volk vertegenwoordigers kiest die beslissingen nemen over het bestuur van het land, met scheiding van machten en gelijke rechten.

Federale staat

Een staat, zoals België, die bestaat uit verschillende deelstaten met elk hun eigen bevoegdheden en regeringen.

Fractie

Een groep volksvertegenwoordigers in een parlement van dezelfde politieke partij die samenwerken en een fractievoorzitter hebben.

Geldig stemmen

Het correct uitbrengen van een stem bij verkiezingen door te stemmen voor een lijst, kandidaten binnen dezelfde lijst of zowel de lijst als kandidaten binnen dezelfde lijst.

Ongeldig stemmen

Het onjuist uitbrengen van een stem bij verkiezingen door bijvoorbeeld voor verschillende lijsten te stemmen, wat niet meetelt bij de zetelverdeling.

Gemeenschap

Een deel van een federale staat met eigen bevoegdheden en regering, zoals de Vlaamse, Franse en Duitstalige Gemeenschap in België.

Gewest

Een deel van een federale staat met eigen bevoegdheden en regering, zoals het Vlaams Gewest, Waals Gewest en Brussels Hoofdstedelijk Gewest in België.

Kandidatenlijst

Een lijst met kandidaten die door politieke partijen wordt samengesteld voor verkiezingen, waar kiezers op kunnen stemmen.

Kiesdrempel

Het minimumpercentage van geldige stemmen dat een politieke partij moet behalen om zetels te krijgen in het parlement na verkiezingen.

Kiezer

Een persoon met het recht om te stemmen bij verkiezingen, afhankelijk van leeftijd, nationaliteit en woonplaats.

Lijstduwer

De persoon op de laatste plaats van een kandidatenlijst bij verkiezingen, vaak met een bekende naam die de partij steunt maar niet verkozen wil worden.

Lijststem

Een stem bij verkiezingen waarbij de kiezer akkoord gaat met de volgorde van kandidaten op de lijst door het bolletje bovenaan in te kleuren.

Voorkeurstem

Een stem die wordt uitgebracht op een specifieke kandidaat op een verkiezingslijst.

Lijsttrekker

De persoon bovenaan een verkiezingslijst met veel ervaring en bekendheid die veel stemmen voor de partij kan halen.

Meerderheid

De helft plus 1 van de stemmen die nodig is om een voorstel goed te keuren in een parlementaire democratie.

Oppositie

Partijen die geen deel uitmaken van de coalitie en kritisch zijn over de voorstellen van de regerende partijen.

Oproepingsbrief

Een kaart die kiezers enkele weken voor de verkiezingen ontvangen en die hen oproept om te stemmen.

Vlaams Parlement

De wetgevende macht van Vlaanderen met taken zoals het controleren van de Vlaamse regering en het stemmen van decreten.

Federale Regering

De uitvoerende macht van België bestaande uit ministers en staatssecretarissen die wetten uitvoeren en beleidsdomeinen beheren.

Politieke partij

Een groep mensen met vergelijkbare politieke opvattingen die een kandidatenlijst samenstellen en proberen verkozen te worden.

Partijprogramma

De ideeën, principes en standpunten van een politieke partij over hoe de samenleving moet worden gevormd en bestuurd.

Stembiljet

Het formulier waarop de kiezer zijn keuze maakt tijdens de verkiezingen, ofwel op papier of elektronisch.

Stembureau

De locatie waar kiezers op de dag van de verkiezingen hun stem uitbrengen, met stemhokjes voor geheime stemming.

Opkomstplicht

De verplichting om op de verkiezingsdag naar het stembureau te gaan, maar de keuze om geldig, blanco of ongeldig te stemmen.

Verkiezingen

Het proces waarbij het volk vertegenwoordigers kiest die namens hen zullen handelen in een parlementaire democratie.

Volksvertegenwoordiger

Personen die verkozen worden door het volk om namens hen te handelen in het parlement.

Voorkeurstem

Een stem die wordt uitgebracht op een specifieke kandidaat in plaats van op de hele lijst, waardoor je de volgorde van de lijst negeert.

Zetelverdeling

Het proces na verkiezingen waarbij wordt berekend hoeveel zetels elke partij in het parlement krijgt op basis van behaalde resultaten.

Verkiezingscampagne

Periode voor de verkiezingen waarin politieke partijen en kandidaten hun ideeën en plannen delen om kiezers te overtuigen.

Plenaire vergadering

Een voltallige vergadering van alle volksvertegenwoordigers in het parlement om te debatteren en beslissingen te nemen.

Legislatuur

De termijn waarvoor een parlement verkozen wordt, van de ene verkiezing tot de volgende.

Kieskring

Een gebied waaruit volksvertegenwoordigers verkozen worden, verdeeld op basis van bevolkingsaantallen.

Volmacht

De mogelijkheid om iemand anders in jouw naam te laten stemmen tijdens verkiezingen, indien je zelf niet aanwezig kunt zijn.