Artikel 5 - Mulder - Common versus specific factors in psychotherapy: opening the black box

hoe het bewijs rond gemeenschappelijke en specifieke factoren wordt geïnterpreteerd, wordt bepaald door enkele zaken (2)

• machtsstrijd

• concurrerende paradigma’s

zaken die het veld niet vooruit helpen (2)

• blijven benadrukken dat gemeenschappelijke factoren het belangrijkste zijn

• blijven grote vergelijkingsstudies tussen therapieën uitvoeren

  • wnt vinden meestal gelijkaardige effecten

waardoor vervaagt de tegenstelling tussen beide paradigma’s? (2)

• specifieke factorentheoretici erkennen het belang van gemeenschappelijke factoren

• gemeenschappelijke factorentheoretici formuleren strikte definities van ‘echte’ psychotherapie

• = de tegenstelling vervaagt

naar wat moeten we het onderzoek uitbreiden volgens de auteurs Mulder? (4)

• E-therapieën

• transdiagnostische behandelingen

• componentstudies

• inzichten uit de neurobiologie

• doel: beter begrijpen welke processen psychotherapie echt effectief maken

kernbevindingen uit de psychotherapieliteratuur vanwaar de auteur vertrekt (2)

• absolute effectiviteit van psychotherapie

  • therapie is beter dan geen therapie

• relatieve effectiviteit

  • specifieke psychotherapieën verschillen niet in effectiviteit

  • hypothese: vnl gemeensch factoren verantw vr verandering

  • maar: mulder stelt deze hypothese in vraag: zijn gemeensch echt de enige/belangrijkste verklaring?

kenmerken van de huidige onderzoekspraktijk

• overvloed aan oz nr behandelingsuitkomsten en weinig naar de onderliggende mechanismen v verandering

• CBT domineert het veld

• enige evidentie dat positieve effecten van CBT afnemen op lange termijn

• onvoldoende kennis over hoe, voor wie & onder welke omstandigheden therapieën werken

• dit zorgt voor een kloof tussen onderzoekers & praktiserende therapeuten

• onzekerheid blijft bestaan over de vraag of verandering voortkomt uit specifieke of uit gemeenschappelijke factoren

Waarom domineert CBT het veld?

Is gestandaardiseerd en goed onderzocht

historisch debat tussen 2 denkwijzen

• behaviorisme → medisch model, specifieke factoren

• humanisme → contextueel model, gemeenschappelijke factoren

kenmerken medisch en contextueel model

medisch model

• gericht op specifieke factoren

• doel is symptoomreductie

• positivistisch

contextueel model

• gemeensch factoren

• verbetering algemeen welzijn

• constructivistisch

deze versch benadering maken een eenduidige benadering moeilijk

beperkingen van het bestaande evidence-based practice onderzoek (6)

• externe validiteit

  • resultaten moeilijk te generaliseren

• onderzoek bias

  • onderzoek w uitgevoerd met belangen vr positieve resultaten

• publicatiebias

  • enkel pos resultaten gepubliceerd => overschatten effecten

• beperkte uitkomstmaten

  • meten enkel symptoomreductie en geen LT-effecten

• therapeutische trouw

  • voorspelt betere resultaten maar geen bewijs hiervoor

• hoge kosten

  • daardoor geen grootschalige studies

valse dichotomie?

onderscheid tss beide paradigma’s is kunstmatig, wnt overlappen in werkelijkheid

aangezien beide stromingen elkaars belang erkennen en beide binnen een evidence-based benadering passen

redenen dat in werkelijkheid beide paradigma’s overlappen (4)

• specifieke factorentheoretici erkennen het belang van gemeenschappelijke factoren

• gemeenschappelijke factorentheoretici erkennen dat sommige specifieke factoren effectiever zijn bij bepaalde stoornissen

• beide benaderingen sluiten goed aan bij EBP

• aandacht verschuift naar transdiagnostisch behandelen

transdiagnostisch behandelen

• therapieën die zich richten op gemeenschappelijke onderliggende pathologische processen

• ipv op afzonderlijke symptomen/diagnoses

• gebruiken uniforme protocollen: toepasbaar bij meerdere stoornissen

• positieve evidentie

wat is de conclusie van mulder

huidig debat heeft te weinig empirische onderbouwing en vnl het cbt-onderzoek stelt de verkeerde vragen

algemene aanbevelingen van Mulder (3)

• strengere kwaliteitscontrole in opleiding & praktijk

• breder perspectief: niet enkel focussen op gemeenschappelijke factoren, maar ook op specifieke factoren

• meer aandacht voor mechanismen hoe iets werkt

concrete richtlijnen van Mulder (4)

• transdiagnostische behandelingen

• psychotherapeutische componentenstudies

• E-therapieën

• nood aan diepgaand klinisch onderzoek

psychotherapeutische componentenstudies

onderzoeken welke specifieke ingrediënten bijdragen aan positieve uitkomsten

vormen psychotherapeutische componentenstudies (2)

• additieve onderzoeken

• ontmantelingsonderzoeken

additieve psychotherapeutische componentenstudies

voegen 1 element toe om te zien of het extra effect heeft

ontmantelings psychotherapeutische componentenstudies

vergelijken volledige therapieën met varianten waarin 1 element is verwijderd

E-therapieën

• online therapieën

• werken voor sommige stoornissen beter dan face-to-face-behandelingen

• maken componentenonderzoek makkelijker

  • onderdelen kunnen makkelijker toegevoegd/weggelaten worden

• ook hier is therapeutische relatie belangrijk (in lichtere vorm)

Waar is er nood aan en wat is het?

Translationele wetenschap

= psychotherapieondezoek moet geïntegreerd w in bredere theorie

= bruggen slaan tss oz en klinische praktijk

= er moet meer focus komen op procesonderzoek naast uitkomstonderzoek

procesonderzoek

hoe werkt therapie?

uitkomstonderzoek

werkt therapie?

Wat is het gevolg van een gebrek aan procesonderzoek?

Dodo bird verdicht blijft in standgehouden worden

zaken waar de continue opleiding van therapeuten aandacht moet aan besteden volgens Mulder (2)

• algemene vaardigheden

• specifieke technieken

Waarom zijn er grote steekproeven nodig en wat is het gevolg?

Omdat therapieën vaak gelijkaardige uitkomsten hebben en we zo de verschillen betrouwbaar kunnen aantonen

Gevolg: verder onderzoek is complex en kostbaar

Wat zijn de beperkingen van de wetenschappelijke evidentie?

• zwakke correlaties

• weinig inzicht in procesmechanismen

• onderzoekspopulaties zijn vaak niet representatief