COLLEGE 5

Waarom moeilijk totale regeldruk bepalen?

• X data v private regeldruk

• welke regels precies?

klachten over externe kosten v overregulering

• voorwaarden aan productieproces verhoogt lasten

• legislatieve interventie in eco verstoort markt

• teveel wetgeving → onzekerheid & rem eco

klachten over interne kosten v overregulering

• bestuurlijk apparaat: meer procedure kosten ambtenaren, complexere besluitvorming

• gerechtelijk apparaat: toenemende lasten voor magistraten & rechtsonzekerheid

• parlement: verschuiving v macht naar UM

algemene kritiek op overregulering

• volume: te veel regels

• kwaliteit: inconsistent, slechte formulering

• gebruik: te strikte toepassing

vormen v deregulering (3)

• kwaliteitsverbetering

• reguleren met maat

• ontmantelen v rechtsnormen

visie op positie van R (2)

minimalistische: passieve registratie v al bestande normen

• codificatie functie

Maximalistische: actief middel voor mp verandering

• modificatie middel

vormen van juridisch-rationeel denken (2)

formeel rationeel

materieel-rationeel

formeel rationeel (Weber)

• log deductie vd toepasbare regels

• X rekening houden met externe waarden

• autonomie => dam tegen overheidsinterventie

• voorspelbaar, consistent: (+) voor kapitalisme

• Supreme: mensen gehoorzamen

materieel-rationeel

• aandacht voor maatschappelijke inhoud → kijken naar sociale effecten v wetten

• externe besluitvorming m pol doelen

• individuen & samenleving sturen m R

• juridisering v sociale relaties

kritiek instrumentalisme (3)

• overschatting v instrumentele capaciteit v RR

• veronderstelling dat RR automatisch gedrag beheersend doel bereikt

• verwaarlozing v aanvaardingsprobleem: RR alleen effectief als sociale consensus over is

Waarom werkt kwaliteitsverbetering niet ?

onderschatting v juridische- technische moeilijkheid

Waarom werkt regelen met maat niet ?

te weinig info voor de kosten-en baten analyse

Waarom werkt herijking v wetgeving niet ?

registreren v sociale werkelijkheid is te moeilijk en afh v consensus

Waarom werkt selectieve ontmanteling niet ?

ontmantelen v bedrijfsongunstige normen kan alleen na pol confrontatie

(!) Wat z zwaktes v dereguleringsplan ? (2)

• ontworpen vanuit bedrijfseco of juridisch-technisch perspectief => X rekening gehouden m mp belanggroepen

• simplistische kijk op overheidsapparaten => overschatting v bereidbaarheid om deregulering uit te voeren

kritiek op Wetgever: in politiek

• welvaartstaat: Wg instrument v overheid

←→ jaren 80: in pol dereguleringsoffensief

=> verlichting regeldruk & zoektocht alternatieve Wg

kritiek Wetgever: in het Recht

gebrek aan juridische kwaliteit v Wg => vage normen als resultaat v consensuspol

• niet waarmaken v soc grondrechten

• traagheid

• handhavingsproblemen

kritiek Wetgever: in andere disciplines

• bestuurskunde: verticaal sturingsconcept → overheid = centraal stuurinstantie

• eco: marktverstorende effecten

kritiek Wetgever: door zichzelf

inzicht wetgevingsproblematiek is veelzijdiger dan regelbestand

kritiek: kwantiteit kwaliteit begint te beïnvloeden

rollen v overheid (3)

• wetgever

• dienstverlener

• markt toezichthouder

theorieën over wetgevingspraktijk

• synoptische beleidsfase

• agendabouw

• bureaupolitiek (Rosenthal)

• rationaliteitmodellen (Snellen)

rationaliteitmodellen (3)

overheidsbeleid obv 4 denksystemen m elk eigen logica en autonomie

• politiek

• recht

• eco

• wetenschap

aan elk gekopeld worden in overheidsbeleid

moeilijk argumenten afwegen v verschillende rationaliteiten

waarom Wg zo compelx is

rationaliteitmodel: politiek

• W: mog vo mini om zich te profileren

=> gepasseerde W = succes

• moet passen in partijprogramma en EU

+ haast want maar 4j tijd

rationaliteitsmodel: recht

• W moet passen bestaande rechtssysteem

• voldoen aan eisen v rechtsbeginselen

• kwaliteit toets: passen in juridisch kader

=> wetgevingsindicaties wijzen pol op juridische rationaliteit

rationaliteitsmodel: eco

• financiering nieuw beleid ten kosten v bestaande

• deregulering en besef v kosten v nieuwe wetgeving

rationaliteitsmodel: wetenschap

nieuwe innovatie vraagt voor nieuwe wetgeving

proces v privat problem → public issue

1. onvrede over mp kwestie, aandacht zoeken

2. bouwen organisatie of vereniging rond kwestie, zoeken belanghebbende → collectivering & verbreding

3. eisen stellen aan overheid = wending tot pol partijen

4. opgenomen in partij programma → indienen v Wetsontwerp

synoptische beleidsfase

bestuurdersperspectief (top-down): beschrijving v buitenkant vd productie v Wetten

• zoals wetgeving hoort te zijn/verlopen

Agendabouw

vanuit samenleving (bottom-up): Ontdekken wetmatigheden in hoe problemen zich ontw en pol erkenning krijgen

Wetten = uitkomst v pol proces

bureaupolitiek (Rosenthal)

Wetgeving = uitkomst v strijd tussen verschillende werkonderdelen vd overheid

door versch departementen → versch deelbeleid

inhoud vd wet = eindproduct v krachtverhoudingen in het interdepermentale krachtenveld en bureaupolitieke strijd

strijd al motor v beleid

nadeel v bureaupolitiek?

naar binnen gekeerde overheid, niet bezig m mp problemen

verschil politiek als beroep en als roeping ?

roeping:

• verkozen politici

• om 4j

• beleidskeuze maken

• openbare uitoefening

beroep:

• ambtenaren

• vaste beroep

• voorbereiden en uitvoeren

• gesloten op burelen

Wat is onderhandelend wetgeven ?

• v bevel → naar onderhandelingen obv gelijkwaardigheid & autonomie

• ontstaan informele rechtsstaat

• politiek: participeren & interactief bestuur

• verandering rol v wet:

  • totstandkoming zichtbaar maken

  • onderhandeling m belanghebbende

• besturen adhv horizontale werking (door contacten aangaan m mp organisaties)

Gevolgen v onderhandelend bestuur

• wederzijdse afh bij oplossen problemen

+:

• ambtenaren = onmisbaar

• meer draagvlak

• wederzijdse voordelige resultaten

- :

• democratische legitimiteit is niet sterk

• X helder verantwoordingspatroon

• gevaar regelgeving door insiders

0 :

• binding v politici aan resultaten