College 5: visuele waarneming

Neuropsychologie

visuele informatie komt binnen

• In V1 specifieke organisatie, er is verplaatsing naar de visuele cortex

• retionotopie = hele omgeving ligt op eigen plek in cortex.

• Rechter visuele veld op linkerkant cortex en andersom, kruising.

• Centraal zicht ligt meer aan de laterale kant, perifeer zicht meer mediaal. Boven en beneden ook omgekeerd.

corticaal blind

helemaal niks meer zien

homonieme hemianopsie

veroorzaakt door beschadiging in V1 (eenzijdig CVA) of verstoring van visuele baan. Blind halfveld, helft van je visuele veld is uitgevallen. Visuele velden zijn verdeeld over beide ogen, rechter visuele veld komt dus vanuit beide ogen in linker cortex.

scotoom

deel beschadigd, deel visueel veld missen (een blinde vlek)

frontal eye fields

oog bewegingen

suprachiasmatic nucleus

dagelijkse ritmes (slaap, eten, etc.)

pretectum

verandering in pupil grootte als reactie op licht

pineal gland

lange termijn circadian ritmes

superior colliculus

oriëntatie van het hoofd

accessory optic nucleus

oogbeweging om te compenseren voor hoofdbeweging

visuel cortex

perceptie van patronen, diepte en kleuren

blindsight

mensen claimen blind te zijn maar er zijn toch vormen van waarnemingen

action blindsight

mensen die storing in V1 hebben, corticaal blind, maar heeft wel gevoeligheid van informatie voor reguleren bewegingen. Locatie bewegende objecten herkennen, boven de gokkans gepresteerd. Kunnen obstakels ontwijken, bewuste perceptie niet intact.

visuele specialisten voor kleur en beweging

• V5 (MT): perceptie beweging en richting (bewegingsperceptie)

• V4: meer gevoelig voor kleur en vorm

achromatopsie

• laesie V4

• kleine groep mensen

• geen kleuren zien

• relatief goede object herkenning (ook wel verstoorde vormperceptie)

• last van lichtinval (zonnebril)

akinetopsie

• laesie V5

• Verstoring bewegingsperceptie, zien geen beweging (je ziet locaties)

• Specifiek letsel in V5 gebied in beide zijden (bilateraal)

• Verder zien ze wel goed

• Zeer zeldzaam

superior temporal sulcus (STS)

• Perceptie van lichaamsbewegingen, mondbewegingen (actie observatie netwerk)

• Sterke connectie met amygdala (belang emotionele perceptie)

• Capgras syndroom (constant gevoel van belazering, missen emotionele perceptie)

• STS is ook multimodaal integratie gebied

  • Stimuli vinden tegelijk plaats in tijd en ruimte

  • Veel neuronen voor auditief en visueel tegelijk

  • McGurk effect: klank die je hoort is afhankelijk van wat je ziet bij de mond

  • TMS over de STS zorgt voor afname van het mcGurk effect

synesthesie

• situatie van overmatig modaliteit met elkaar associeert.

• (Voorbeeld dat mensen met synesthesie bij getallen altijd een kleur zien).

• Synesthesie bestaat op verschillende manieren. Kleuren kunnen gekoppeld zijn aan getallen of weekdagen, verschillende patronen tussen mensen. Lagere orde synesthesie is niet aangeleerd.

• vaak witte stof connectiviteit verhoogd

grapheme-color synesthesie

letter gelijk aan kleur die bij persoon hoort, of juist andere kleur. Moeilijker opnoemen van verkeerde kleur.

ventrale baan

• inferior longitudinale fasciculus (van occipitaal V1 naar temporaal cortex (inferior)) naar de fusiforme gyrus

• object identificatie: ‘wat’ pad

• informatieverwerking: centraal zicht en magnocellulair (snel en spatieel grof) en parvocellulair (traag, fijne details en kleursensitief)

• geassocieerd met gevoeligheid voor visuele context (vb illusies) afhankelijk van context

• allocentrisch (gezichtspunt onafhankelijk)

repetition suppression effect

fMRI, je ziet minder sterk bold signaal als hetzelfde object vanuit een andere hoek wordt laten zien. (Herkenning)

anomie

benoemingsprobleem: je kan niet de juiste woorden vinden om dingen te benoemen

apperceptieve agnosie

• stoornis in de beeldvorming (officieel lagere orde), beschadiging posterieur (iets meer rechts)

• Moeilijke taken: vormen natekenen, “Gollin incomplete figure test”, “unusual views test”

associatieve agnosie

• geen betekenis toekennen aan objecten (identificatie probleem)

• Het natekenen en beeldvorming is oké.

• Ligt meer anterieure temporaal (meer links). (Kan heel object specifiek zijn, bijvoorbeeld groente) (hogere orde).

• Compensatie strategie: herkenning door verbaal beschrijven van het zichtbare object

prosopagnosie

• specifiek gestoord in gezichtsperceptie

• (Rechtzijdige) laesie van Fusiforme Face Area, ook een aangeboren variant.

specialisten voor identificatie

• Parahippocampal place area: actief bij kijken naar plaatsen en gebouwen

• Extrastriate body area: actief als je kijkt naar lichaamsdelen

• Gyrus angularis: agraphia (problemen met schrift), alexia (leesstoornis)

dorsale baan

• superior longitudinal fasciculus

• visuomotorisch en selectieve aandacht

• ‘waar’ baan

• informatieverwerking: Niet alleen van het centrale zicht maar ook uit de visuele periferie, magnocellulaire input (snel en spatiëel grof).

• Meer over egocentrisch: waar bevindt een object zich ten opzichte van mezelf

  • Handig voor interactie met objecten

  • Handopening minder afhankelijk van context (illusie)

optische ataxie

• ataxie gecombineerd aan visuele aspecten (niet aan cerebellum)

• Laesie superieure pariëtaal cortex (dorsale baan)

• Patiënten hebben moeite met het sturen van bewegingen en grijpen.

• Balint syndroom – bilateraal posterior pariëtaal leasie

  • Fixatieproblemen (sturen oogbewegingen)

  • Aandacht op en naar object verstoort (simultaanagnosie = 2 objecten niet kunnen onderscheiden, extincite = optische ataxie en simultaanagnosie).

  • Object herkenning is intact

  • Optische ataxie

  • Aandacht op maar een object

asomatognosie

• stoornis van het lichaamsschema (tempero-parietaal junction) dit is niet alleen visuele stoornis zoals bij visuele agnosie het geval is.

• Verwaarlozen linkszijdige lichaamshelft, verwant aan hemineglect

• Emotionele factor: vervreemding, ontkenning van lichaamsdelen (“alien”)

automatognosie

lichaamsdelen niet kunnen benoemen of aanwijzen, links parietaal.

micro-of macrosomato-agnosie

ervaren lichaamsvervorming