8-1 navzular

Yozuv

Bu davrda Sug‘d, Xorazm va Toxariston aholisining alohida yozuvlari bo‘lgan.

Sug‘d va Xorazm yozuvlari

Qadimgi oromiy yozuvi asosida vujudga kelgan edi.

Toxar yozuvi

Baqtriya yozuvi asosida shakllangan bo‘lib, 25 harfli yozuviga ega bo‘lgan.

Maktubotlar

Xat, hujjat va ayrim axborotlar 23 charm, yog‘och, sopolga va kamdan kam hollarda qog‘ozga bitilardi.

Qog‘ozning narxi

Qog‘ozning bahosi nihoyatda baland edi.

Sug‘d yozuvlari topilmalar

Panjikent yaqinidagi Mug‘ qal’asida, Turfan shahri va Afrosiyobda qayd etilgan.

Sug‘d tarixiy malumotlari

Sug‘dning siyosiy tarixi, huquq va qonunlari, iqtisodiy va diniy e’tiqodlari haqida ma’lumotlar.

O‘g‘il bolalarni o‘qitish

Sug‘dda o‘g‘il bolalar besh yoshga to‘lgach, yozuv va hisobga o‘rgatilardi.

Turkiy run xati

Turklarning bu yozuvi 38–40 harflardan iborat bo‘lib, tosh va yog‘ochlarga o‘yib yozishga qulay edi.

Diniy e’tiqodlar

VI–VII asrlarda O‘rta Osiyoda zardushtiylik, buddaviylik, nasroniylik, moniylik va shomoniylik dinlari mavjud bo‘lgan.

Zardushtiylik

Aholining ko‘pchiligi zardushtiylik diniga e’tiqod qilgan.

Toxariston va Buddizm

Toxariston aholisi budda diniga e’tiqod qilgan va bu dinning tarqalishida muhim ahamiyat kasb etgan.

Moniy dini

Olamning ibtidosi ikki qarama-qarshi yaratuvchi – yorug‘lik va zulmatdan iborat.

Samarqand va nasroniylik

Samarqand viloyatining Urgut tumani nasroniylik markazlaridan hisoblangan.

Shomoniylik dinining xususiyatlari

Bu din jon va ruhlarga, ota-bobolar ruhiga sig‘inish e’tiqodini tarbiyalagan.

Shaharsozlik

V–VII asrlarda shaharlar, hunarmandchilik, savdo-sotiqning avj olishiga ta’sir etdi.

Shahristonlar

Shaharsozlikning o‘zagi bo‘lib, atroflarida rabotlar, bog‘-u rog‘lar qurilgan.

Samarqandning maydoni

Bu davrda O‘rta Osiyoda eng katta shaharlardan biri bo‘lib, 200 gektardan bo‘lgan.

San’at turi

Tasviriy san’atning rassomlik va haykaltaroshlik kabi tarmoqlari ravnaq topdi.

Musiqa va raqs

O‘rta Osiyoda musiqa, raqs, qo‘shiqchilik, qiziqchilik va dorbozlik san’atlari rivojlangan.

Choch raqqoslari

Mashhur "Choch raqsi" yoki doira chertmasiga imo bilan yelka uchirib tushadigan o‘ynoqi "Doira raqsi" Xitoy a’yonlarining hayratiga sabab bo‘lgan.