Histologia- układ moczowy Janqueira

Z czego składa się układ moczowy

- para nerek- moczowody- pęcherz- cewka

Funkcje nerek:

- usuwanie produktów przemiany materii- zachowanie homeostazy wodno-elektrolitowej oraz kwasowo-zasadowej- produkcji substancji hormonalnych (erytropoetyny, reniny)- metabolizmu ( vit D 3 )- wydalanie wielu substancji bioaktywnych- glukoneogeneza podczas głodzenia

Renina- co to

proteazaważna w regulacji ciśnienia krwi

Erytropoetyna- co to

glikoproteinowy czynnik wzrostustymuluje tworzenie erytrocytów w czerwonym szpiku kostnym w odpowiedzi na niski poziom O2 we krwi

Nefron - co to

Jednostka czynnościowa nerki

Nefron- elementy budowy

- ciało nerkowe- kanalik bliższy (proksymalny)- pętla Henlego (nefronu)- kanalik dalszy (dystalny)- kanalik łączący

Ciałko nerkowe - co to

początkowa, rozszerzona część nefronu otaczająca kłębuszek naczyń włosowatych (kapilar), która stanowi miejsce filtracji krwi i jest zawsze zlokalizowana w obrębie kory nerki.

Kanalik bliższy (proksymalny) - co to

kanalik, którego długa, silnie poskręcana część [część kręta kanalika bliższego] znajduje się całkowicie w korze, a jego krótki, prosty odcinek [część prosta kanalika bliższego] wnika do rdzenia nerki.

Pętla Henlego (pętla nefronu) - co to

znajduje się w rdzeniu nerki i posiada ramię zstępujące cienkie oraz ramię wstępujące cienkie.

Kanalik dalszy (dystalny) - co to

kanalik utworzony z prosto biegnącej części grubej ramienia wstępującego pętli Hen- lego powracającego do kory oraz z części krętej kanalika znajdującej się całkowicie w korze.

Kanalik łączący - co to

krótki, mniejszy fragment łączący nefron z przewodem zbiorczym.

Stosunek nefronów korowych do przyrdzeniowych

6:1

Unaczynienie nerki

tętnice: nerkowa -\> międzypłatowe -\> łukowate -\> międzypłacikowe -\> tętniczki doprowadzające -\> kłębuszek -\> tętniczka odprowadzająca -\> naczynia włosowate/proste -\>żyły: międzypłacikowa -\> łukowata -\> międzypłatowa -\> nerkowa

Co otrzymuje więcej krwi korą czy rdzeń

kora (10 x więcej)

Żyły gwiaździste-

najbardziej zewnętrzne naczynia włosowate okołokanlikowe i kapilary torebki nerki

Funkcje nerek obejmują takie specyficzne czynności jak:

- filtracja- wydzielanie kanalikowe- reabsorpcja kanlikowa

Filtracja-

woda oraz substancje rozpuszczone we krwi opuszczają przestrzeń naczyniową i wchodzą do światła nefronu

Wydzielanie kanalikowe

substancje są przenoszone przez komórki nabłonkowe kanalików do światła przewodów (zwykle po ich pobraniu z otaczającej tkanki śródmiąższowej i naczyń włosowatych)

reabsorbcja kanalikowa- wchłanianie zwrotne

umożliwia przenoszenie substancji ze światła kanalików poprzez komórki nabłonkowe do śród miąższu oraz otaczających naczyń włosowatych

Każdy kłębuszek utworzony jest przez

wiele pętli kapilar

Nefrektomia jednostronna

usunięcie jednej nerki

co się dzieje po nefrektomii jednostronnej

- kompensacyjny wzrost w wyniku hipertrofii komórek kanalików bliższych- zwiększone tempo filtracji

Ciałko nerkowe- budowa

- kłębek naczyń włosowatych- torebka kłębuszkowa (Bowmanna)- komórki mezangialge

Torebka kłębuszkowa (Bowmanna) - co to

dwuścienna torebka nabłonkowa otaczająca ciałko nerkowe

Torebka kłębuszkowa- budowa

- blaszka wewnętrzna (trzewna)- przestrzeń moczowa- blaszka zewnętrzna (ścienna)

- biegun naczyniowy- biegun kanalikowy

Torebka kłębuszkowa- bieguny i nabłonki

zewnętrzna blaszka: jednowarstwowy płaski

biegun kanalikowy: zmienia się w jednowarstwowy sześcienny

Blaszka wewnętrzna: budowa

- gwieździste komórki nabłonkowe: podocyty- komórki śródbłonka naczyniowego

Podocyt- budowa

- od ciała odchodzi kilkanaście wypustek pierwszorzędowe (wokół kapilary kłębuszka)- od I odchodzą wypustki drugorzędowe (powierzchnia kapilary kłębuszka- bezpośrednia styczność z jej błoną podstawną)- przepony filtracyjne-

Bariera filtracyjna kłębuszka:

1. śródbłonek naczyń włosowatych2. błona podstawną kapilar3. przepony szczelin filtracynych

przepony filtracyjne

zmodyfikowane i wyspecjalizowane połączenia ścisłe/ zwierające złożone z :- białka nefryny- innych białek- glikoprotein- proteoglikanów

Funkcja błony podstawnej kłębuszka w filtrze kłębuszkowym

zatrzymuje duże białka

Funkcja przepony szczelin filtracyjnych pomiędzy wypustkami szopowatymi podocytów

regulacja przepływu wielu małych białek

Filtrat zawiera:

- wodę- glukozę- aminokwasy- jony- mocznik- hormony- wit B I C- ketony- bardzo mało białek

GBM co to

błona podstawną kłębuszka:- bardzo grupa- fuzja błon podstawnych porocytów i kom śródbłonka

- laminina- fibronektyna

Co się dzieje jak mniejsze białka przedostaną się do filtratu

ulegają degradacji, a powstające z nich aminokwasy są wchłaniane zwrotnie w kanaliku bliższym

Ile % osocza krwi wnikającej do kłębuszka ulega przesączeniu do przestrzeni moczowe?

20%

ultrafiltrat- co to

pierwotny filtrat kłębuszkowy (podobny do osocza ale mało białka)

GFR- co to

wskaźnik filtracji kłębuszkowej

komórki mezangium- właściwości

właściwości kurczliwe

komórki mezangium co produkują

składniki błony podstawnej

funkcje mezangium

- fizyczna podpora naczyń włosowatych- dostosowują się do zmian ciśnienia krwi --\> optymalne tempo filtracji- fagocytują agregaty białkowe przylegające do filtra kłębuszkowego, a wśród nich kompleksy antygen-przeciwciało- wydzielają kilkanaście cytokin, prostaglandyn, innych czynników obrona immunologiczna i naprawa

kanalik kręty bliższy- nabłonek

nabłonek jednowarstwowy sześcienny kanalika krętego bliższego (PCT)

Nabłonek kanalika krętego bliższego- komórki

wyspecjalizowane w- wchłanianiu zwrotnym- wydzielaniu związków

Jak wchłaniane są małe białka filtratu?

- wchłaniane zwrotnie- na drodze endocytozy receptorowi-swoistej --\> rozkładane w komórkach n. sześciennego/degradowane przez proteazy

dlaczego kationy i aniony organiczne mogą nie ulegać filtracji w kłębuszku?

z uwagi na polianiony błony filtracyjnej lub przez związanie z białkami osocza

Substancje które podlegają procesowi wydzielania kanalikowego

np. sole żółciowekreatyninawiele antybiotyków

Komórki kanalika bliższego- opis

- centralnie umieszczone jądro- bardzo kwasochłonna cytoplazma- liczne mitochondria- rąbek szczoteczkowy- bardzo duże

- liczne zagłębienia i pęcherzyki- wpuklenia błony komórkowej u podstawy komórki- palczaste wgłobienia i wypuklenia w domenach bocznych sąsiadujących komórek

funkcje komórek kanalika bliższego

- reabsorbcja- wydzielanie- hydroksylacja wie D

co produkują fibroblastyczne komórki śródmiąższowe kory?

erytropinę- czynnik wzrostu

Pętla Henlego (nefronu) nabłonek

jednowarstwowy płaski

Ściana cienkich segmentów pętli Henlego

- płaskie komórki zawierające niewielką liczbę organelli- światło dobrze widoczne

część gruba ramienia wstępującego nabłonek

jednowarstwowy sześcienyliczne mitochondria

Miąższ nerki bogaty jest w

kwas hialuronowy

DCT

kanalik kręty dalszy

Kanalik kręty dalszy nabłonek + różnice

jednowarstwowy sześcienny- komórki mniejsze- brak rąbka szczoteczkowego- światło większe- komórki bardziej płaskie -\> widać więcej jąder- mniej mitochondriów- mniej kwasochłonne

Za pomocą czego regulowany jest zakres reabsorbcji Na+ w kanaliku dalszym?

aldosteron (pobudza reabsorbcję Na+ i wody --\> zwiększa objętość krwi)

co wydziela aldosteron?

korą nadnerczy

Plamka gęsta- gdzie

W miejscu początkowego zetknięcia się prostego odcinka kanalika dalszego z tętniczkami w obrębie bieguna naczyniowego ciałka nerkowego nefronu, którego są częścią, komórki kanalika stają się walcowate i ciaśniej ułożone, tworząc plamkę gęstą

JGA

aparat przykłębuszkowy

JGA funkcje

- regulowanie przepływu krwi przez kłębuszek- utrzymywanie wskaźnika filtracji kłębuszkowej na stałym poziomie

komórki plamki gęstej

- jądra apikalnie- ApG przypvdstawnie i b rozbudowane- różnorodny system kanałów jonowych i transporterów

JG skrót

komórki przykłębuszkowe ziarniste

JG co to i do czego podobne

zmodyfikowane komórki mięśniowe gładkie

Jg komórki charakterystyka

- okrągłe jądro kom- RER- ApG- ziarnistości z RENINĄ- komórki mezangium zewnętrznego

komórki mezangium zewnętrznego- właściwości

- podpierające- kurczliwe- obronne

Renina rozszczepia

ANGIOTENSYNOGEN

ACE skrót

konwertaza angiotensyny

ACE występują głównie w jakich komórkach

śródbłonka włośniczek płucnych

ANGIOTENSYNA II co robi

zwęża naczynia krwionośne

Jak nazywa się ostatnia część każdego nefronu

kanalik łączący

kanalik łączący funkcja

przenosi filtrat do układu zbierającego mocz, który transportuje go do kielicha mniejszego

Kanaliki zbiorcze nabłonek

jednowarstwowy sześcienny

Przewody zbiorcze nabłonek

jednowarstwowy walcowaty coraz wyższy

Komórki główne (jasne)

- niewiele organelli- nieliczne mikrokosmki- nietypowo niewyraźne granice- widoczne pofałdowania domeny podstawnej- akwaporyny

Komórki główne (jasne) funkcja

transport jonów

Akwaporyny co to

integralne białka błony komórkowej funkcjonujące jako kanały dla cząsteczek wody

Jakie komórki budują kanaliki zbiorcze

komórki główne (jasne)komórki wstążkowe (ciemne)

ADH skrót

hormon antydiuretyczny

ADH skąd jest uwalniany

z części nerwowej przysadki mózgowej w stanach odwodnienia

komórki ciemne (wstawkowe) budowa

- więcej mitochondriów- wypustki szczytowej domeny błony komórkowej

komórki ciemne (wstążkowe) funkcja

pomagają utrzymać równowagę kwasowo-zasadową poprzez wydzielanie jonów H+ albo HCO3-

urotelium

nabłonek przejściowy

trzy warstwy urotelium

- Pojedyncza warstwa małych komórek podstawnych, które położone są na bardzo cienkiej błonie podstawnej.

- Strefa pośrednia, która zawiera od jednej do kilkunastu warstw sześciennych lub niskich walcowatych komórek.

_ Warstwa powierzchniowa złożona z bulwiastych lub eliptycznych komórek baldaszkowatych, niekiedy dwujądrzastych, które są wysoce zróżnicowane

Moczowód mięśniówka

- gruba- przesuwa mocz w kierunku pęcherza moczowego dzięki perystaltycz- nym skurczom- pofałdowana kiedy moczowód jest pusty

Komórki baldaszkowate

- duże, sześcienne komórki;- ich błona, złożona głównie z cerebrozydów, wytwarza wgłobienia;- rozległe kompleksy międzykomórkowe łączące- powierzchnia apikalna: asymetryczne jednostki błon

asymetryczne jednostki błon komórek baldaszkowatych

ich zewnętrzna warstwa lipidowa wydaje się na obrazach TEM dwukrotnie grubsza niż lipidowa blaszka wewnętrzna

asymetryczne jednostki błon komórek baldaszkowatych- jakie białka błonowe

uroplakiny

Co umożliwia nabłonkowi pełnienie roli bariery osmotycznej chroniącej jego komórki?

liczne błonowe płytki wraz z obwódkami zamykającymi

Co się dzieje kiedy pęcherz jest pusty

- intensywnemu sfałdowaniu ulega nie tylko błona śluzowa,- także pojedyncze komórki baldaszkowate zmniejszają swoją powierzchnię szczytową poprzez tworzenie fałdów w obszarach zawiasowych połączeń płytek,a następnie internalizują zagięte płytki w postaci dyskoidalnych pęcherzyków.

Ściana pęcherza warstwy

- nabłonek urotelium- blaszka właściwa błony śluzowej- błona podśluzowa- pochewka z mięśniówki gładkiej- tkanka łączna przydanki

Błona śluzowa pęcherza

- blaszka właściwa- tkanka łączna zbita o utkaniu nieregularnym

Co nie jest pokryte przydanką z zewnątrz?

górna część pęcherza- błona surowicza otrzewnej

Błona śluzowa cewki moczowej

ma wyraźne podłużne fałdy na- dające jej charakterystyczny wygląd na przekroju poprzecz- nym

część sterczowa cewki moczowe nabłonek

przejściowy