Antybiotyki - kolokwium

Leki bakteriobójcze preferuje się nad lekami bakteriostatycznymi, gdy:

1. Leczeniu ciężkich, ostro przebiegających zakażeń bakteryjnych bezpośrednio zagrażających życiu
2. Leczeniu zakażeń bakteryjnych zlokalizowanych w obszarach o mniejszej możliwości skutecznej odpowiedzi immunologicznej ze strony gospodarza
3. Leczeniu zakażeń bakteryjnych u pacjentów z immunosupresją
4. Profilaktyce chirurgicznej

Leki przeciwbakteryjne o działaniu bakteriobójczym:

1. B-laktamy
* penicyliny
* cefalosporyny
* karbapenemy
* monobaktamy
2. Bacytracyna
3. Glikopeptydy
4. Fosfomycyna
5. Aminoglikozydy
6. Polimyksyny
7. Ansamycyny
8. Chinolony
9. Nitroimidazole
10. Nitrofurany
11. Ketolidy

Leki przeciwbakteryjne o działaniu bakteriostatycznym:

1. Glicylocykliny
2. Fenikole
3. Fusydyny
4. Linkozamidy
5. Makrolidy
6. Oksazolidynony
7. Streptograminy
8. Tetracykliny
9. Sulfonamidy
10. Kotrimoksazol

Podział leków bakteriobójczych ze względu na mechanizm działania:

1. Blokowanie biosyntezy ściany komórkowej:
* B-laktamy
* penicyliny
* cefalosporyny
* karbapenemy
* monobaktamy
* bacytracyna
* glikopeptydy
* fosfomycyna
2. Uszkodzenie błony cytoplazmatycznej:
* aminoglikozydy
* polimyksyny
3. blokowanie syntezy DNA:
* ansamycyny
* chinolony
* nitroimidazole
* nitrofurany
4. Blokowanie syntezy białek:
* aminoglikozydy
* ketolidy

Podział leków bakteriostatycznych ze względu na mechanizm działania:

1. Blokowanie syntezy białek:
* glicylocykliny
* fenikole
* fusydyny
* linkozamidy
* makrolidy
* oksazolidynony
* streptograminy
* tetracykliny
2. Blokowanie syntezy DNA:
* sulfonamidy
* kotrimoksazol

Definicja antybiotyku naturalnego:

Produkty metabolizmu drobnoustrojów, które oddziaływując w małym stężeniu wybiórczo na struktury i procesy biologiczne hamują wzrost, rozmnażanie lub powodują śmierć mikroorganizmów

Definicja antybiotyku półsyntetycznego:

Pochodne antybiotyków naturalnych, czyli antybiotyki naturalne poddane modyfikacji chemicznej

Definicja antybiotyku syntetycznego:

Syntetyczne analogi antybiotyków naturalnych, otrzymane w wyniku pełnej syntezy i odtworzenia naturalnej struktury antybiotyku

Definicja antybiotyku I rzutu:

Lek, który według wiarygodnych rekomendacji, należy stosować w pierwszej kolejności w terapii danej choroby zakaźnej lub zakażenia o określonej lokalizacji

Definicja antybiotyku II rzutu:

Lek, który według wiarygodnych rekomendacji, należy stosować w drugiej kolejności w terapii danej choroby zakaźnej lub zakażenia o określonej lokalizacji, jeżeli nie uzyskano pozytywnej odpowiedzi na terapię lekiem I rzutu

Lek II rzutu powinien:

1. Wykazywać aktywność wobec tych szczepów danego drobnoustroju, które są niewrażliwe na działanie leku I rzutu
2. Pokrywać swoim zakresem działania inne prawdopodobne czynniki etiologiczne zakażenia, wobec których lek I rzutu nie wykazywał aktywności

Definicja antybiotyku alternatywnego:

Lek I rzutu przeznaczony do stosowania w sytuacjach, w których typowy lek I rzutu jest z jakichś względów przeciwwskazany lub istnieje inna przyczyna uniemożliwiająca jego zastosowanie

Definicja antybiotykoterapii celowanej:

Wybór leku oparty na wyniku badania mikrologicznego, które identyfikuje czynnik etiologiczny zakażenia oraz określa jego wrażliwość na leki przeciwbakteryjne

Definicja antybiotykoterapii empirycznej:

Wybór leku oparty na domniemaniu najbardziej prawdopodobnego czynnika etiologicznego zakażenia i jego przypuszczalnej wrażliwości na antybiotyki, w praktyce polegający na kierowaniu się aktualnymi wytycznymi

Definicja leczenia skorygowanego:

Zmiana stosowanego leku przeciwbakteryjnego na inny, w przypadku:

* niepowodzenia terapeutycznego
* wystąpienia nadwrażliwości lub nietolerancji innego tła leku I rzutu

Definicja terapii deeskalacyjnej:

Zmiana leku na środek o możliwie najwęższym zakresie działania (z uwzględnieniem najmniejszej toksyczności)

Uproszczone spektrum działania leków przeciwbakteryjnych:

Leki przeciwbakteryjne zakazane do stosowania u wszystkich zwierząt na terenie UE:

1. Karboksypenicyliny
2. Ureidopenicyliny
3. Karbapenemy
4. Penemy
5. Monobaktamy
6. Cefalosporyny V generacji
7. Cefalosporyny sideroforowe
8. Kombinacje cefalosporyn z inhibitorami B-laktamaz
9. Antybiotyki glikopeptydowe
10. Lipopeptydy
11. Glicylcykliny
12. Erawacyklina
13. Omadacyklina
14. Plazomycyna
15. Fidaksomycyna
16. Pochodne kwasu fosfonowego
17. Oksazolidynony

Cel zakazu stosowanie niektórych leków przeciwbakteryjnych u wszystkich zwierząt na terenie UE:

Ochrona najcenniejszych antybiotyków i innych chemioterapeutyków przed pojawieniem się lub narastaniem na nie oporności bakterii

Leki przeciwbakteryjne zakazane do stosowania u zwierząt produkujących żywność na terenie UE:

1. Chloramfenikol
2. Dapson
3. Dimetridazol
4. Ronidazol
5. Metronidazol
6. Nitrofurany

Cel zakazu stosowanie niektórych leków przeciwbakteryjnych u zwierząt produkujących żywność na terenie UE:

Ochrona konsumentów przed możliwością negatywnego wpływu na ich zdrowie pozostałości wymienionych leków w produktach jadalnych pochodzenia zwierzęcego

Leki aktywne wobec *Rickettsia*:

1. Tetracykliny (lek I rzutu)
2. Chloramfenikol

Leki aktywne wobec *Chlamydia* i *Chlamydophila*:

1. Tetracykliny (lek I rzutu)
2. Makrolidy: azytromycyna

Leki aktywne wobec *Mycoplasma*:

1. Fluorochinolony


1. Makrolidy
2. Tetracykliny
3. Spektynomycyna

Leki aktywne wobec *Borrelia*:

1. Tetracykliny: doksycyklina (lek I rzutu)
2. Makrolidy: azytromycyna (lek alternatywny lub II rzutu)
3. Niektóre penicyliny: amoksycylina
4. Cefalosporyny III generacji: ceftriakson (w neuroboreliozie)

Leki aktywne wobec *Ehrlichia canis* i *Anaplasma phagocytophilium*:

1. Tetracykliny (lek I rzutu)
2. Chloramfenikol
3. Dipropionian imidokarbu (lek przeciwpierwotniaczy)

Leki aktywne wobec *Brucella canis*:

1. minocyklina + streptomycyna
2. tetracyklina + streptomycyna
3. doksycyklina + gentamycyna

Leki aktywne wobec *Pseudomonas aeruginosa*:

1. Penicyliny antypseudomonalne:
* **karboksypenicyliny**
* karbenicylina
* tykarcykina
* **ureidopenicyliny**
* azlocylina
* mezlocylina
* piperacylina
2. Cefalosporyny antypseudomonalne:
* **cefoperazon**
* **ceftazydym**
3. Cefalosporyny IV generacji:
* **cefepim**
* **cefpirom**
4. Fluorochinolony:
* **enrofloksacyna**
* **cyprofloksacyna**
* **lewofloksacyna**
5. Karbapenemy:
* **imipenem**
* **meropenem**
6. Monobaktamy:
* **aztreonam**
7. Aminoglikozydy:
* **gentamycyna**
* **amikacyna**
* **tobramycyna**
8. Polimyksyny:
* **polimyksyna B**
* **kolistyna**

Terapia skojarzona przeciwko *Pseudomonas aeruginosa*:

* penicylina antypseudomonalna + aminoglikozyd
* cyprofloksacyna + aminoglikozyd

Leki aktywne wobec licznych beztlenowców (G+ i G-):

a) Leki stosowane w praktyce do leczenia zakażeń beztlenowcami:

* **nitroimidazole** (szczególnie metronidazol)
* **linkozamidy**: klindamycyna i linkomycyna
* z fluorochinolonów tylko: **pardofloksacyna, moksyfloksacyna i klinafloksacyna**
* **amoksycylina i ampicylina w połączeniu z inhibitorami B-laktamaz** (działa tylko na część bakterii beztlen.)

b) Leki wykazujące aktywność wobec bakterii beztlen. nie mające praktycznego znaczenia w leczeniu zwierząt:

* **cefotaksym** (ludzka cefalosporyna)
* **cefamycyny**: cefoksytyna i cefotetan
* **penicyliny antypseudomonalne** (tykracylina i piperacylina) **w połączeniu z inhibitorami B-laktamaz**
* **chloramfenikol**
* **karbapenemy**

Leki aktywne wobec licznych beztlenowców G+:

Makrolidy

Leki aktywne wobec licznych beztlenowców G-:

Weterynaryjne cefalosporyny III generacji do iniekcji:

* cefowecyna
* ceftiofur

Leki osiągające stężenia terapeutyczne w cieczy wodnistej oka:

1. Ampicylina (i.v., dawki większe niż rutynowe)
2. Niektóre fluorochinolony (dawki większe niż rutynowe):
* enrofloksacyna
* lewofloksacyna
* marbofloksacyna
* moksyfloksacyna


1. Niektóre cefalosporyny III generacji do podawania parenteralnego:
* cefotaksym
* ceftriakson
* ceftazydym
* ceftyzoksym
2. Imipenem
3. Linezolid
4. Chloramfenikol

Leki osiągające stężenie terapeutyczne w cieczy wodnistej oka ORAZ w ciele szklistym:

1. Ceftriakson
2. Ceftazdym
3. Niektóre fluorochinolony:
* cyprofloksacyna
* ofloksacyna

Leki przenikające barierę krew-gruczoł krokowy:

1. Fluorochinolony
* enrofloksacyna
* cyprofloksacyna
2. Kotrimoksazol
3. Doksycyklina
4. Klindamycyna
5. Erytromycyna

Leki osiągające wysokie stężenia w moczu:

1. Cefalosporyny
2. Penicyliny
3. Fluorochinolony
4. Antybiotyki aminoglikozydowe (w tym spektynomycyna)
5. Kotrimoksazol
6. Fosfomycyna

Leki dobrze koncentrujące się w rdzeniu nerki:

1. Fluorochinolony
* enrofloksacyna → lek I rzutu
2. Antybiotyki aminoglikozydowe

Leki osiągające stężenie terapeutyczne w OUN:

a) Leki dobrze penetrujące do OUN:

* **chloramfenikol**
* **kotrimoksazol**
* **linezolid**
* **metronidazol**
* **pefloksacyna**
* **ryfampicyna**

\
b) Leki dobrze penetrujące do OUN tylko w obecności zapalenia:

* **ampicylina** (i.v., dawki większe niż rutynowe)
* niektóre cefalosporyny III generacji do podawania parenteralnego:
* **cefotaksym**
* **ceftriakson**
* **ceftazydym**
* **ceftyzoksym**
* → niektóre fluorochinolony (dawki większe niż rutynowo):
* enrofloksacyna
* cyprofloksacyna
* ofloksacyna
* moksyfloksacyna
* karbapenemy
* wankomycyna

Leki penetrujące do kości wraz z ich zdolnościami dystrybucyjnymi w tkance kostnej:

1. Nikła zdolność penetracji:
* **gentamycyna**
2. Słaba zdolność penetracji:
* **amoksycylina + kwas klawulanowy**
3. Umiarkowana zdolność penetracji:
* **cefaleksyna**
* **cefowecyna**
4. Dobra zdolność penetracji:
* **metronidazol**
5. Bardzo dobra zdolność penetracji:
* **klindamycyna**
* **linkomycyna**
6. Doskonałą zdolność penetracji:
* **enrofloksacyna**
* **marbofloksacyna**

Kolejność dobory leków przy *osteomyelitis*:

**Leki I rzutu:**

a) przebieg łagodny, bez udziału beztlenowców

* amoksycylina + kwas klawulanowy
* cefaleksyna

b) przebieg z podejrzeniem udziału beztlenowców

* klindamycyna
* linkomycyna

\
**Leki II rzutu:**

* enrofloksacyna
* marbofloksacyna

\
**Leki III rzutu:**

* cefowecyna

\
Możliwy dodatek w przypadku przebiegu z udziałem beztlenowców:

* metronidazol

==Dystrybucja leków przeciwbakteryjnych do błony śluzowej oskrzeli:==

Str. 16-17

Dystrybucja leków przeciwbakteryjnych do miąższu płuc:

1. Leki słabo penetrujące:
* antybiotyki B-laktamowe
2. Leki dobrze penetrujące:
* doksycyklina
* klindamycyna
3. Leki doskonale penetrujące:
* fluorochinolony
* makrolidy

Leki stosowane w empirycznym leczeniu powierzchownego ropnego zapalenia skóry:

Leki I rzutu:

* amoksycylina + kwas klawulanowy
* cefaleksyna
* klindamycyna

\
Leki II oraz III rzutu:

* fluorochinolony
* cefowecyna
* cefpodoksym

Leki stosowane w empirycznym leczeniu bakteryjnego zapalenia kości i szpiku (*osteomyelitis*):

Leki I rzutu:

* linkozamidy:
* linkomycyna
* klindamycyna
* amoksycylina + kwas klawulanowy

\
Leki II rzutu:

* fluorochinolony:
* enrofloksacyna

\
Przy podejrzeniu udziału beztlenowców:

* fluorochinolony + metronidazol
* linkozamidy:
* linkomycyna
* klindamycyna

Leki stosowane w empirycznym leczeniu bakteryjnego zakażenia dolnych dróg moczowych (*cystitis*):

Leki I rzutu:

* aminopenicyliny:
* amoksycylina
* amoksycylina + kwas klawulanowy
* kotrimoksazol

\
Leki II rzutu:

* fluorochinolony

Leki stosowane w empirycznym leczeniu bakteryjnego zapalenia nerek (*pyelonephritis*):

Fluorochinolony

Leki stosowane w empirycznym leczeniu bakteryjnego zapalenia gruczołu krokowego (*prostatitis*):

* fluorochinolony
* enrofloksacyna
* kotrimoksazol

Leki stosowane w empirycznym leczeniu bakteryjnego zakażenia OUN (*meningitis*, *encephalitis*, *meningoencephalitis*):

* Niektóre cefalosporyny III generacji do podawania parenteralnego:
* **cefotaksym**
* **ceftriakson**
* **ceftazydym**
* **ceftyzoksym**
* Niektóre fluorochinolony (dawki większe niż rutynowe):
* **enrofloksacyna**
* **cyprofloksacyna**
* **ofloksacyna**
* **moksyfloksacyna**
* **Ampicylina** (i.v., dawki większe niż rutynowe)
* **Karbapenemy**

Leki stosowane w empirycznym leczeniu bakteryjnego zapalenia wewnątrzgałkowego (*endophthalmitis*):

* Niektóre fluorochinolony (dawki większe niż rutynowe):
* enrofloksacyna
* lewofloksacyna
* marbofloksacyna
* moksyfloksacyna
* niektóre cefalosporyny III generacji do podawania parenteralnego:
* cefotaksym
* ceftriakson
* ceftazydym
* ceftyzoksym

Leki stosowane w empirycznym leczeniu bakteryjnego zapalenia płuc (*pneumonia*):

Fluorochinolony

Leki przeciwbakteryjne niewskazane u pacjentów z niewydolnością nerek:

1. Aminoglikozydy
2. Polimyksyny
3. Wankomycyna
4. Sulfonamidy
5. Nitrofurantoina

Leki przeciwbakteryjne niewskazane u pacjentów z niewydolnością wątroby:

1. Linkozamidy
2. Fluorochinolony
3. Tetracykliny
4. Makrolidy
5. Sulfonamidy

Leki przeciwbakteryjne niewskazane u pacjentów z padaczką:

Nie stosować:

* fluorochinolonów
* imipenemu

\

Zachować ostrożność przy:

* penicylinach
* cefalosporynach
* metronidazolu

W okresie wzrostu i rozwoju zwierzęcia nie stosować:

1. Fluorochinolonów:

→ u ras małych do 8 miesiąca życia

→ u ras średnich do 12 miesiąca życia

→ u ras bardzo dużych do 18 miesiąca życia

→ u kotów poniżej 8 miesiąca życia
2. Tetracyklin

Leki przeciwbakteryjne niewskazane w trakcie ciąży:

1. Chloramfenikol
2. Fluorochinolony
3. Aminoglikozydy
4. Tetracykliny
5. Tygecyklina
6. Klarytromycyna

Leki przeciwbakteryjne dozwolone do stosowania w czasie ciąży:

1. Penicyliny
2. Cefazolina
3. Cefaleksyna
4. Cefuroksym
5. Erytromycyna
6. Kotrimoksazol

Leki przeciwbakteryjne o działaniu ototoksycznym:

1. Aminoglikozydy
2. Wankomycyna
3. Polimyksyny

Leki przeciwbakteryjne o działaniu neurotoksycznym na ośrodkowy układ nerwowy:

1. Działanie drgawkogenne:
* fluorochinolony
* imipenem
* penicyliny
* cefalosporyny
2. Pobudzenie, euforia, bezsenność:
* fluorochinolony
3. Reakcje encefaliczne:
* benzylopenicylina (wysokie dawki)

Leki przeciwbakteryjne o działaniu neurotoksycznym na obwodowy układ nerwowy:

1. Hamowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego:
* aminoglikozydy
* linkozamidy
* polimyksyny
* tetracykliny
2. Obwodowa neuropatia:
* linezolid
* metronidazol
* nitrofurantoina

Leki przeciwbakteryjne o działaniu fotosensybilizującym:

1. Tetracykliny
2. Chinolony

Leki przeciwbakteryjne o działaniu chondrotoksycznym:

1. Względem chrząstki wzrostowej:
* tetracykliny
2. Względem chrząstki stawowej:
* chinolony (u zwierząt rosnących)

Leki przeciwbakteryjne o działaniu hematotoksycznym:

1. Odwracalna supresja szpiku kostnego:
* chloramfenikol
* florfenikol
2. Neutropenia i małopłytkowość:
* linezolid
* sulfonamidy

Leki przeciwbakteryjne o działaniu hepatotoksycznym:

1. Tetracykliny
2. Makrolidy
3. Linkozamidy
4. Kotrimoksazol
5. Fluorochinolony

Leki przeciwbakteryjne o działaniu nefrotoksycznym:

1. Aminoglikozydy
2. Polimyksyny
3. Wankomycyna
4. Tetracykliny (wyjątek: doksycyklina)
5. Sulfonamidy

Leki przeciwbakteryjne wywołujące owrzodzenie przełyku u kotów:

Doksycyklina

Leki przeciwbakteryjne wywołujące ślepotę u kotów:

Enrofloksacyna

Cele leczenia skojarzonego:

1. Spotęgowanie efektu bakteriobójczego wobec określonego drobnoustroju
2. Poszerzenie spektrum działania
3. Zmniejszenie ryzyka selekcji szczepów opornych

W celu spotęgowania efektu bakteriobójczego łączy się:

1. **Antybiotyki B-laktamowe** + **aminoglikozyd** → tlenowe ziarniaki G+
2. **Wankomycyna** + **imipenem** lub **aminoglikozyd** → *Staphylococcus aureus*
3. **Penicylina antypseudomonalna** + **aminoglikozyd** → *Pseudomonas aeruginosa*
4. **Cyprofloksacyna** + **aminoglikozyd** → *Pseudomonas aeruginosa* i *Staphylococcus aureus*
5. **Ampicylina** + **cefotaksym** lub **gentamycyna** → *Listeria monocytogenes*
6. **Metronidazol** + **klarytromycyna** lub **amoksycylina** → *Helicobacter pylori*

W celu poszerzenia spektrum działania łączy się:

1. Fluorochinolony lub aminoglikozydy + metronidazol lub linkozamid
2. Streptomycyna + benzylopenicylina
3. Spiramycyna + metronidazol

Wskazania do stosowania leczenia skojarzonego u małych zwierząt:

1. W celu poszerzenia spektrum działania przy:
* posocznicy
* zakażeniu OUN z podejrzeniem udziału tlenowców i beztlenowców
* innych zakażeniach bezpośrednio zagrażających życiu
* zakażeniach mieszanych tlenowcowo-beztlenowcowych
2. W celu spotęgowania efektu bakteriobójczego przy:
* brucelozie psów
* niektórych zakażeniach wywołanych MRSA i *Pseudomonas aeruginosa*
* zakażeniach wywołanych przez zidentyfikowany patogen o ustalonej lekowrażliwości, który nie poddaje się leczeniu pojedynczym lekiem

Kombinacje leków, których zakres działania pokrywa większość bakterii:

1. Fluorochinolony + metronidazol
2. Fluorochinolony + klindamycyna
3. Gentamycyna / amikacyna / tobramycyna + metronidazol
4. Gentamycyna / amikacyna / tobramycyna + klindamycyna
5. Gentamycyna / amikacyna / tobramycyna + cefoksytyna
6. Spektynomycyna + linkomycyna
7. Cefazolina + metronidazol
8. Cefuroksym + metronidazol
9. Ceftriakson + klindamycyna
10. Ceftazydym + klindamycyna
11. Spiramycyna + metronidazol

==Kaskada - co autor ma na myśli?==

Str.24

Czynniki determinujące wybór leku przeciwbakteryjnego:

Leki przeciwbakteryjne klasyfikowane jako najcenniejsze:

1. Karboksypenicyliny
2. Ureidopenicyliny
3. Karbapenemy
4. Penemy
5. Monobaktamy
6. Cefalosporyny V generacji
7. Cefalosporyny sideroforowe
8. Kombinacje cefalosporyn z inhibitorami B-laktamaz
9. Antybiotyki glikopeptydowe
10. Lipopeptydy
11. Glicylcykliny
12. Erawacyklina
13. Omadacyklina
14. Plazomycyna
15. Fidaksomycyna
16. Pochodne kwasu fosfonowego
17. Oksazolidynony

Definicja “najcenniejszych” leków przeciwbakteryjnych:

Leki przeciwbakteryjne ratujące ludzkie życie, aktywne wobec szczepów wielolekoopornych (w przypadku karbapenemów dodatkowo o “czteroćwiartkowym” spektrum działania)

Leki przeciwbakteryjne z kategorii najcenniejszych można stosować u zwierząt towarzyszących, kiedy:

Aktualnie stosowanie tych leków u wszystkich zwierząt na terenie UE jest zakazane.

Przed wejściem w życie zakazu leki te mogły być stosowane jedynie w sytuacjach zagrożenia życia, w których leczenie alternatywne było niemożliwe.

Kategoryzacja fluorochinolonów w aspekcie leków cennych i rutynowych:

**a) W antybiotykoterapii empirycznej:**

* **Leki rutynowe (I rzutu)**
* bakteryjne zapalenie płuc
* bakteryjne zapalenie nerek
* bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego
* zakażenia bezpośrednio zagrażające życiu
* posocznica
* bakteryjne zapalenie OUN
* bakteryjne zapalenie wewnątrzgałkowe
* **Leki cenne (II i III rzutu)** - wskazania inne niż powyższe

\
**b) W antybiotykoterapii celowanej:**

* **Leki rutynowe (I rzutu)** - kiedy wyizolowana bakteria jest wrażliwa na fluorochinolony, a leczenie dotyczy:
* bakteryjnego zapalenia płuc
* bakteryjnego zapalenia nerek
* bakteryjnego zapalenia gruczołu krokowego
* zakażenia bezpośrednio zagrażającego życiu
* **Leki cenne** - kiedy wyizolowana bakteria jest wrażliwa zarówno na fluorochinolony, jak i antybiotyki rutynowe, a przedmiotem leczenia jest zakażenie inne niż powyższe

Podział leków przeciwbakteryjnych uwzględniający ich wpływ na przewód pokarmowy gryzoni i zajęczaków:

1. **Najmniejsze prawdopodobieństwo wywołania zaburzeń flory przewodu pokarmowego:**
* fluorochinolony
* sulfonamidy potencjonowane trimetoprimem
* aminoglikozydy
* metronidazol
* chloramfenikol
2. **Średnia prawdopodobieństwo wywołania zaburzeń flory przewodu pokarmowego:**
* penicylina podana parenteralnie
* cefalosporyny
* tetracykliny
* erytromycyna
3. **Największe prawdopodobieństwo wywołania zaburzeń flory przewodu pokarmowego:**
* amoksycylina
* ampicylina
* linkozamidy
* klindamycyna
* linkomycyna

Stosowanie u gryzoni i zajęczaków leków obarczonych najwyższym ryzykiem wywołania zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego prowadzi do:

Zmiany składu flory bakteryjnej przewodu pokarmowego polegającej na zniszczeniu flory prawidłowej, a następnie wzroście innych rodzajów bakterii. Efektem tej zmiany jest wzrost pH prowadzący do zwiększenia ilości lotnych kwasów tłuszczowych, a co za tym idzie do dalszego hamowania wzrostu fizjologicznej flory bakteryjnej. W następstwie dochodzi do zapalenia jelit oraz enterotoksemii (wywołana toksyną jota produkowaną przez *Clostridium spiroforme*).

Punkty uchwytu leków przeciwbakteryjnych:

Leki przeciwbakteryjne zarejestrowane do stosowania u psów i kotów:

a) Preparaty proste:


1. Benzylopenicylina prokainowa
2. Benzylopenicylina prokainowa + benzylopenicylina benzatynowa
3. Ampicylina
4. Amoksycylina
5. Amoksycylina + kwas klawulanowy
6. Cefaleksyna
7. Cefpodoksym
8. Cefowecyna
9. Gentamycyna
10. Streptomycyna
11. Tylozyna
12. Klindamycyna
13. Doksycyklina
14. Enrofloksacyna
15. Marbofloksacyna
16. Pradofloksacyna
17. Metronidazol
18. Sulfadimidyna + sulfacetamid + sulfatiazol
19. Sulfadimetoksyna + sulfadimidyna + sulfatiazol

\
b) Preparaty złożone:


1. Benzylopenicylina prokainowa + dihydrostreptomycyna
2. Benzylopenicylina prokainowa + neomycyna
3. Linkomycyna + spektynomycyna
4. Spiramycyna + metronidazol
5. Sulfadiazyna + trimetoprim

Leki przeciwbakteryjne zarejestrowane do stosowania u świń:

1. Amoksycylina
2. Ampicylina
3. Benzylopenicylina prokainowa
4. Cefkwinom
5. Ceftiofur
6. Paromomycyna
7. Streptomycyna
8. Neomycyna
9. Spektynomycyna
10. Tylozyna
11. Tylmikozyna
12. Tylwalozyna
13. Tulatromycyna
14. Tildipirozyna
15. Gamytromycyna
16. Linkomycyna
17. Kolistyna
18. Enrofloksacyna
19. Flumechnia
20. Marbofloksacyna
21. Rifaksymina
22. Tiamulina
23. Walnemulina
24. Chlorotetracyklina
25. Doksycyklina
26. Oksytetracyklina
27. Tetracyklina
28. Florfenikol
29. Tiamfenikol

Leki przeciwbakteryjne zarejestrowane do stosowania u bydła:

1. Amoksycylina
2. Ampicylina
3. Benzylopenicylina prokainowa
4. Penetamat
5. Kloksacylina
6. Cefacetryl
7. Cefaleksyna
8. Cefalonium
9. Cefapiryna
10. Cefoperazon
11. Cefkwinom
12. Ceftiofur
13. Paromomycyna
14. Streptomycyna
15. Gentamycyna
16. Neomycyna
17. Tylozyna
18. Tylmikozyna
19. Tulatromycyna
20. Tildipirozyna
21. Gamytromycyna
22. Spiramycyna
23. Pyrlimycyna
24. Monenzyna
25. Kolistyna
26. Enrofloksacyna
27. Flumechina
28. Danofloksacyna
29. Marbofloksacyna
30. Rifaksymina
31. Chlorotetracyklina
32. Doksycyklina
33. Oksytetracyklina
34. Tetracyklina
35. Florfenikol
36. Tiamfenikol

Leki przeciwbakteryjne zarejestrowane do stosowania u koni:

1. Benzylopenicylina prokainowa
2. Ceftiofur
3. Streptomycyna
4. Gentamycyna
5. Rifaksymina
6. Chlorotetracyklina
7. Oksytetracyklina
8. Tiamfenikol

Leki przeciwbakteryjne zarejestrowane do stosowania u kur:

1. Amoksycylina
2. Penicylina V
3. Neomycyna
4. Tylozyna
5. Tylmikozyna
6. Tylwalozyna
7. Linkomycyna
8. Kolistyna
9. Enrofloksacyna
10. Flumechina
11. Tiamulina
12. Chlorotetracyklina
13. Doksycyklina
14. Oksytetracyklina
15. Tetracyklina
16. Florfenikol
17. Tiamfenikol
18. Sulfachloropirazyna

Leki przeciwbakteryjne zarejestrowane do stosowania u indyków:

1. Amoksycylina
2. Neomycyna
3. Tylozyna
4. Tylmikozyna
5. Tylwalozyna
6. Kolistyna
7. Enrofloksacyna
8. Flumechina
9. Tiamulina
10. Doksycyklina
11. Oksytetracyklina
12. Sulfachloropirazyna

Terapia salomenllozy u świń:

Postać biegunkowa:

* Leki I rzutu:
* **kolistyna**
* Leki II rzutu:
* **neomycyna**
* **sulfonamidy + trimetoprim**
* **spektynomycyna**
* Leki III rzutu:
* **amoksycylina**
* **amoksycylina + kwas klawulanowy**
* **ceftiofur**
* **fluorochinolony**
* **apramycyna**

\

Postać posocznicowa:

* Leki I rzutu:
* **sulfonamidy + trimetoprim**
* Leki II rzutu:
* **amoksycylina**
* Leki III rzutu:
* **amoksycylina + kwas klawulanowy**
* **ceftiofur**
* **fluorochinolony**
* **apramycyna**

Terapia kolibakteriozy prosiąt:

Leki I rzutu:

* **kolistyna**

\
Leki II rzutu:

* **neomycyna**
* **sulfonamidy + trimetoprim**

\
Leki III rzutu:

* **amoksycylina**
* **amoksycylina + kwas klawulanowy**
* **ceftiofur**
* **fluorochinolony**
* **apramycyna**

Terapia choroby obrzękowej:

Leki I rzutu:

* **tlenek cynku**

\
Leki II rzutu:

* **kolistyna**
* **neomycyna**
* **sulfonamidy + trimetoprim**

\
Leki III rzutu:

* **amoksycylina**
* **amoksycylina + kwas klawulanowy**
* **ceftiofur**
* **fluorochinolony**
* **apramycyna**

Terapia zapalenia macicy u bydła:

Leki I rzutu:

* **oksytetracyklina** (pierwsze 5-7 dni zakażenia)
* **benzylopenicylina prokainowa**
* **ampicylina**

\
Leki II i III rzutu:

* **ceftiofur** (s.c.)
* \[**ceftiofur + ampicylina**\] i.v. + \[**ampicylina + kloksacylina**\] domacicznie

\
W przypadku wystąpienia ogólnoustrojowej toksemii -→ wlewy domaciczne:

* **oksytetracyklina**
* **ampicylina + kloksacylina**

Terapia zapalenia gruczołu mlekowego u bydła:

*Mastitis* wywołane przez:

* *Streptococcus agalactiae, S. dysgalactiae, S. uberis*:
* **benzylopenicylina** podawana do gruczołu
* Gronkowce B-laktamazo-ujemne:
* **benzylopenicylina** podawana do gruczołu
* Gronkowce B-laktamazo-dodatnie:
* **kloksacylina**
* **linkozamidy**
* **spiramycyna**
* *Escherichia coli*:
* **enrofloksacyna**
* **ceftiofur**

Terapia mykoplazmozy drobiu:

Leki I rzutu:

* **tiamulina**

\
Leki II rzutu:

* **tetracykliny**
* **linkomycyna**
* **makrolidy**
* **spektynomycyna**

\
Leki III rzutu:

* **enrofloksacyna**
* **spektynomycyna + linkomycyna**

Zasady doboru leku przeciwbakteryjnego w chowie wielkotowarowym:

1. Odpowiednie właściwości farmakologiczne leku (m.in. spektrum działania)
2. Rozpuszczalność leku
3. Stabilność substancji leczniczej
* termiczna
* świetlna
4. Dawka
5. Jakość wody
6. Postać leku umożliwiająca podanie go w paszy lub wodzie
7. Okres karencji
8. MLP/MRL

Wady i zalety podawania leków parenteralne u zwierząt gospodarskich:

Zalety:

* Efektywne (duża biodostępność + każde zwierzę otrzymuje pełną dawkę leku)

\
Wady:

* Uciążliwe (duże stada)
* Wywołujące stres
* Umożliwiające rozprzestrzenianie się choroby
* Wysoki koszt

Wady i zalety podawania leków doustnie u zwierząt gospodarskich:

Zalety:

* Marginalny stres
* Łatwa dostępność dla wszystkich zwierząt
* Relatywnie niski koszt

\
Wady:

* Niska biodostępność → niższa efektywność
* Wymagany sprawny i szczelny system wodny

Działania niepożądane leków przeciwbakteryjnych stosowanych u koni:

1. **Ciężkie/częste zapalenie jelita grubego:**
* cyprofloksacyna
* klindamycyna
* linkomycyna
* neomycyna
* oksytetracyklina
* erytromycyna
* moksyfloksacyna
* florfenikol
* tylozyna
2. **Łagodne/sporadyczne zapalenie jelita grubego:**
* sulfonamidy + trimetoprim
* penicyliny
* doksycyklina
3. **Nefrotoksyczność:**
* aminoglikozydy
* polimyksyna B
* tetracykliny
* amfoterycyna B
* imipenem
* cefalosporyny
4. **Hepatotoksyczność:**
* izoniazyd
5. **Kardiotoksyczność:**
* doksycyklina (i.v.)
* tetracyklina (i.v.)
* tylmikozyna (i.v.)
* moenzyna
* lasalocid sodowy
6. **Toksyczność wobec kości i chrząstek:**
* fluorochinolony
* tetracykliny (oprócz doksycykliny)
7. **Teratogenność:**
* gryzeofulwina
* chloramfenikol
* sulfonamidy
* pirymatamina
8. **Anemia hemolityczna związana z wpływem leku na układ odpornościowy:**
* penicyliny
* cefalosporyny
* sulfametoksazol + trimetoprim
9. **Blokada nerwowo-mięśniowa:**
* aminoglikozydy
* tetracykliny
10. **Supresja funkcji szpiku kostnego:**
* chloramfenikol
* pirymatamina
* sulfonamidy + trimetoprim

Dystrybucja leków przeciwbakteryjnych w płynie mózgowo-rdzeniowym konia:

* Chloramfenikol - 39%
* Metronidazol - 31%
* Sulfametoksazol - 30%
* Trimetoprim - 27%
* Enrofloksacyna - 25%
* Orbifloksacyna - 25%
* Cyprofloksacyna - 23%
* Streptomycyna - 4%
* Amikacyna - 0%
* Ceftiofur - 0%

Leki przeciwbakteryjne, które należy stosować razem z pokarmem:

1. Cefadroksyl
2. Cefpodoksym
3. Chloramfenikol w postaci palmitynianu → u kotów
4. Doksycyklina
5. Metronidazol
6. Nitrofurantoina
7. Większość fluorochinolonów

Leki przeciwbakteryjne, których nie należy stosować razem z pokarmem:

1. Azytromycyna
2. Większość preparatów z erytromycyną
3. Linkomycyna
4. Większość penicylin (w tym penicyliny naturalne)
5. Ryfampicyna
6. Większość sulfonamidów
7. Dikloksacylina
8. Tetracykliny

Leki przeciwbakteryjne, które można stosować zarówno razem, jak i bez pokarmu:

1. Cefaleksyna
2. Chloramfenikol
* kapsułki
* tabletki
* palmitynian → u psów
3. Klarytromycyna
4. Klindamycyna
5. Amoksycylina
6. Linezolid