KLINISCHE-schema (1)

Dementie

Een verzamelnaam voor een aantal syndromen waarbij het geheugen en andere cognitieve functies achteruitgaan.

Alzheimer

De meest voorkomende vorm van dementie, gekenmerkt door een sluipend begin en progressief verloop.

Plaques en tangles

Kluwens van eiwitten (amyloïd plaques) die bijdragen aan de afsterving van zenuwcellen in het brein.

Afasie

Taalstoornis die voorkomt bij dementie, gekarakteriseerd door woordvindproblemen en taalverarming.

Apraxie

Onvermogen om doelgericht te handelen ondanks een intacte fysieke mogelijkheid.

Agnosie

Stoornis in het herkennen van voorwerpen of personen.

Cerebrovasculaire ziekten

Ziektes van de bloedvaten in de hersenen die kunnen leiden tot vasculaire dementie.

MMSE

Mini-Mental State Examination, een test voor het screenen van cognitieve stoornissen.

Dementie met Lewy lichamen

Een type dementie gekenmerkt door fluctuaties in cognitief functioneren en visuele hallucinaties.

Parkinsonisme

Symptomen die lijken op de ziekte van Parkinson, zoals tremor en traagheid.

Jacob Creutzfeldt ziekte

Zeldzame, progressieve en dodelijke ziekte die leidt tot dementie.

HIV-dementie

Dementie veroorzaakt door infectie van de hersenen met het HIV-virus.

Psychofarmaca

Medicijnen die worden gebruikt om psychische klachten te behandelen.

Eetstoornissen

Psychische aandoeningen die zijn gekarakteriseerd door ongezond eetgedrag en een verstoord lichaamsbeeld.

ADHD

Aandachtsstoornis gekenmerkt door aandachtstekort, hyperactiviteit en impulsiviteit.

Parafilie

Drangstoornis waarbij iemand niet kan weerstaan aan impulsen die schadelijk zijn voor zichzelf of anderen.

Borderlinepersoonlijkheidsstoornis

Een stoornis gekenmerkt door instabiliteit in relaties, zelfbeeld en affect.

OCD

Obsessief-compulsieve stoornis, gekenmerkt door terugkerende, ongewenste gedachten en repetitieve gedragingen.

Posttraumatische stressstoornis (PTSS)

Een psychische aandoening die kan optreden na het meemaken van een traumatische gebeurtenis.

Bipolaire stoornis

Een stemmingsstoornis gekarakteriseerd door afwisselende periodes van depressie en manie.

Somatische aandoeningen

Lichamelijke ziekten of aandoeningen die de geestelijke gezondheid kunnen beïnvloeden.

Panic disorder (paniekstoornis)

Recidiverende paniekaanvallen met significante angst voor nieuwe aanvallen.

Bipolaire stoornis type I & II

Type I heeft manische episodes, type II omvat hypomane en depressieve episodes.

Generalisierte angststoornis

Een stoornis gekenmerkt door aanhoudende, buitensporige angst en bezorgdheid.

Sociale fobie

Een intense angst voor sociale situaties waarin men beoordeeld kan worden.

Eetstoornis NOS

Eetstoornis Niet Anderszijds Gedefinieerd, een categorie voor eetstoornissen die niet voldoen aan de specifieke criteria van andere eetstoornissen.

Schizofrenie

Een ernstige psychische aandoening die gekenmerkt is door hallucinaties, wanen en een verstoord denken.

Psychose

Verlies van contact met de realiteit, wat kan leiden tot hallucinaties en wanen.

Slaapstoornissen

Aandoeningen die de kwaliteit of het patroon van de slaap verstoren.

Dependence disorder

Afhankelijkheidsstoornis waarbij iemand controle verliest over het gebruik van een stof of gedrag.

Obsessieve gedachten

Terugkerende, ongewenste gedachten die angst of spanning veroorzaken.

Coping strategieën

Technieken die individuen gebruiken om stress en uitdagingen aan te pakken.

Behavioristische therapie

Een therapievorm die zich richt op het veranderen van ongewenst gedrag door conditionering.

Mindfulness

Een techniek gericht op het verhogen van bewustzijn en acceptatie van het huidige moment.

Sociale vaardigheidstraining

Training die mensen helpt om effectievere sociale interacties te hebben.

Vascular Dementia

Een vorm van dementie die veroorzaakt wordt door een verminderde bloedtoevoer naar de hersenen, vaak na een beroerte.

Frontotemporale dementie

Een type dementie gekenmerkt door veranderingen in gedrag en persoonlijkheid door degeneratie van de frontale en temporale kwabben.

Korte termijn geheugenverlies

Een toestand waarin iemand niet in staat is recente gebeurtenissen of informatie te onthouden.

Delirium

Een acute verwarringstoestand die vaak tijdelijk is en kan optreden door medicijnen of ziekte.

Neurodegeneratieve aandoeningen

Ziekten zoals Alzheimer en Parkinson die leiden tot de geleidelijke afname van hersenfuncties.

Cognitieve rehabilitatie

Een proces om cognitieve functies te verbeteren na een hersenletsel of bij dementie.

Ziekte van Huntington

Een erfelijke aandoening die leidt tot de afbraak van zenuwcellen in de hersenen en invloed heeft op beweging, cognitie en gedrag.

Persoonlijkheidsstoornissen

Aandoeningen waarbij de manier van denken, voelen en zich gedragen afwijkt van culturele verwachtingen.

Evidence-based therapieën

Behandelingen die zijn gebaseerd op wetenschappelijk bewijs van effectiviteit.

Therapeutische relatie

De professionele band tussen een therapeut en een cliënt die kan bijdragen aan het behandelproces.

Neuropsychologische tests

Tests die het functioneren van de hersenen en cognitieve vaardigheden meten.

Cognitieve gedrags therapie (CGT)

Een therapievorm die zich richt op het veranderen van negatief denken en gedrag.

Klonopin

Een medicijn dat vaak wordt voorgeschreven voor angststoornissen en paniekstoornis.

Syndroom van Asperger

Een vorm van autisme gekenmerkt door sociale en communicatieve uitdagingen.

Ouderen dementie

Dementie die vaker voorkomt bij oudere volwassenen, met diverse oorzaken.

Psychosociale interventies

Interventies die gericht zijn op de sociale en psychologische aspecten van welzijn.

Electroconvulsietherapie (ECT)

Een behandeling voor ernstige depressie waarbij elektrische impulsen in de hersenen worden gebruikt.

Gedragsactivatie

Therapeutische techniek gericht op het verhogen van positieve activiteiten om stemming te verbeteren.

Sensorische integratie

Het proces waarmee de hersenen informatie van de zintuigen verwerken en interpreteren.

Minderjarige aandoeningen

Psychische aandoeningen die vaak beginnen in de kindertijd of adolescentie.