leki bakterie farma | Quizlet

E. coli (2)

• pałeczki

• układ moczowy, krew, rany, biegunka

H. influenzae (2)

• pałeczki

• układ oddechowy, ZOM

H. pylori (2)

• skręcone pałeczki

• choroba wrzodowa żołądka

K. pneumoniae (2)

• pałeczka z otoczką

• zapalenie płuc, krew

N. gonorrhoeae (2)

• dwoinki

• rzeżączka

P. aeruginosa (2)

• pałeczki z rzęskami

• układ moczowy, oddechowy, krew

Shigella dysenteriae (2)

• pałeczki

• dyzenteria bakteryjna

Salmonella Typhimurum (2)

• pałeczki

• zatrucia

Campylobacter jejuni (2)

• spiralne pałeczki

• zatrucia

Yersinia sp (2)

• pałeczki

• zatrucia pokarmowy, zoonosy

Legionella sp (2)

• pałeczki z rzęskami

• zapalenia płuc

Clostridium diff i tetani (2)

• pałeczki

• rzekomobloniaste zapalenie jelit

• tężec

corynebacterium diphtheriae (2)

• pałeczki

• błonica

Chlamydia (2)

• wewnątrzkomórkowe

• infekcje cewki moczowej, zapalenia oskrzeli, płuc, oka

treponema pallidum (2)

• krętki

• kiła

riketsje (2)

• gram - wewnątrzkomórkowe

• tyfus plamisty, zakażenia odkleszczowe, infekcje kości

chemiotrapeutyki (5)

• sulfonamidy

• timetoprim

• fluorochinolony

• nitromidazole

• oksazolidynony

beta-laktamy (4)

• penicyliny

• cefalosporyny

• karbapenemy

• monobaktamy

b-laktamy działanie (2)

• wiążą się z transpeptydazami (PBP)

• bakteriobójcze tylko na dzielące się komórki

penicyliny naturalne (3)

• Penicylina G, benzylowa

• penicylina prokainowa (benzatynowa)

• fenoksymetylopenicylina (penicylina V)

penicyliny naturalne zakres działania (7)

• pneumokoki

• kiła

• dwoinki rzeżączki

• wąglik

• borrelia

• meningokoki

• listeria monocytogenes

penicyliny naturalne ograniczenia (5)

• wiele szczepów opornych

• podanie drogą parenteralną - degradacja przez kwasy żołądkowe

• uczulające

• ograniczone spektrum

• BRAK działania na gram —

penicylina V (3)

• propycylina

• podanie doustne

• zapalenie gardła, migdałków, angina (s. pyogenes)

penicyliny półsyntetyczne (3)

• penicyliny izoksazolowe (kloksacylina)

• aminopenicyliny

• acyloaminopenicyliny

kloksacylina (2)

• zakażenia gronkowcowe

• skóra, tkanki miękkie, kości

Aminopenicyliny (3)

• ampicylina, amoksycylina

• Enterococcus, Salmonella, Shigella, H. influenzae

• nie są odporne na beta-laktamazy

acyloaminopenicyliny (4)

• piperacylina,

mezlocylina

• spektrum poszerzone o gram —

• Proteus, Pseudomonas, Klebsiella

• nie odporne na beta-laktamazy

Piwmecylinam (7)

• amidynopenicylina

• prekursor mecylinamu

• wąskie spektrum działania (Gram —)

• Enterobacter, E. coli, Klebsiella, Proteus mirabilis

• inne miejsca wiązania (PBP1A, PBP1B, PBP3)

• ostre niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego podatne na leczenie mecylinamdm

• działa na mikroflorę skóry, jamy ustnej, jelit i pochwy

mechanizmy oporności na beta-laktamy (2)

• beta-laktamazy

• zmiana transpeptydaz PBP

kwas klawulanowy

z amoksycyliną

sulbaktam

z ampicyliną, cefoperazonem

tazobaktam

z piperacyliną

penicyliny reakcje alergiczne (5)

• wysypka rumieniowo-pęcherzykowa

• pokrzywka

• skurcz oskrzeli

• wstrząs anafilaktyczny po podaniu iv

• beta-laktamy NIE SĄ podawane miejscowo

penicyliny dysbakteriozy (2)

• po penicylinach o szerokim spektrum

• grzybicze zapalenie pochwy, drożdżyce, rzekomobłoniaste zapalenie jelit C. diff

penicyliny objawy dyspeptyczne

nudności, bóle jelit, biegunka

beta-laktamazy toksyczność (2)

• mało toksyczne

• szpik, wątroba, nerki

probiotyki (4)

• podawane doustnie wyselekcjonowane kultury mikroorganizmów w celu zasiedlenia układu pokarmowego

• Lactobacillus (pałeczki kwasu mlekowego)

• Bifidobacterium sp

• drożdżaki Saccharomyces boulardii

prebiotyki (5)

• suplementy lub naturalne składniki diety modyfikujące środowisko przewodu pokarmowego aby ułatwić namnażanie fizjologicznej komensalnej flory probiotycznej

• oligosacharydy (inulina)

• fruktooligosacharydy (FOS)

• błonnik

• prebiotyk + probiotyk = synbiotyk

zapalenie gardła

fenoksymetylopenicylina

zapalenie ucha środkowego

amoksycylina

zapalenie nosa i zatok (2)

• amoksycylina

• ko-amoksyklaw

zapalenie płuc (2)

• ko-amoksyklaw

• piperacylina

ropnie skórne

kloksacylina

rzeżączka

amoksycylina + probenecyd

zakażenia P. aeruginosa

piperacylina

ostre zapalenie pęcherza

piwmecylinam

Cefalosporyny I gen (3)

• cefaleksyna

• cefadroksyl

• cefazolina

Cefalosporyny II gen (3)

• cefaklor

• cefuroksym

• aksetyl cefuroksymu

Cefalosporyny III gen (6)

• cefotaksym

• ceftriakson

• ceftazydym

• ceftybutem

• cefoperazon

• cefiksym

Cefalosporyny IV gen

cefepim

Cefalosporyny V gen (4)

• ceftobiprol

• ceftolozan

• ceftarolina

• na MRSA

cef I spektrum (3)

• bakterie gram +

• zakażenia dróg oddechowych, skóry, angina paciorkowcowa

• oporne na beta-laktamazy

cef II spektrum (4)

• poszerzone o gram —

• Klebsiella, H. influenzae, beztlenowce

• zapalenie ucha, dróg moczowych, górnych dróg oddechowych,

płuc, infekcje POChP, dróg moczowych

• cefuroksym

cef III spektrum (3)

• poszerzone o P. aeruginosa

• leki II rzutu przy zakażeniach dróg oddechowych, żółciowych, zapaleniach płuc, opon, wsierdzia, odmiedniczkowe zapalenie nerek

• ceftazydym - P. aeruginosa, nie działa ma Gram +

cefalosporyny działania niepożądane (5)

• alergiczne

• objawy dyspeptyczne

• dysbakteriozy

• rzadko toksyczne (przy jednoczesnym podawaniu aminoglikozydów - nerkotoksyczność)

• bolesne podawanie domięśniowe z lidokainą, zapalenie żył iv

karbapenemy (4)

• najszerszy zakres działania wśród b-laktamow

• Gram+, gram —, beztlenowce

• nie działa na bakterie atypowe

• imipenem, meropenem, ertapenem

karbapenemy kiedy (4)

• ciężkie zakażenia i powikłania

• aktywne wobec szczepów ESBL

• infekcje u chorych pod respiratorem

• zapobieganie infekcjom pooperacyjnym

Imipenem + cylastatyna (2)

• bo jest inaktywowany przez enzymy nerkowe (krótki czas półtrwania)

• cylastatyna - inhibitor dehydropeptydazy nerkowej

monobaktamy (4)

• aztreonam

• oporny na beta-laktamazy

• szpitalne gram —

• Serratia macescens (pałeczka krwawa), haemophilus, proteus, dwoinka

rzeżączki

glikopeptydy (5)

• wiążą się z substratem D-Ala-D-Ala a nie enzymem

• hamują transglikolizę i transpeptydazę

• wankomycyna

• w leczeniu opornych zakażeń Gram +

• nie wchłaniają się do przewodu pokarmowego (MRSA - iv, C, diff doustnie)

glikopeptydy działanie niepożądane (4)

• ototoksyczność

• nefrotoksyczność

• reakcje alergiczne - syndrom czerwonego człowieka

• reakcje w miejscu podania

Wankomycyna (4)

• jedynie w leczeniu zamkniętym ciężkich opornych zakażeń Gram +

• zapalenie wsierdzia

• monitorowanie stężenia we krwi - spadek ryzyko uszkodzenia nerek

• oznaczanie stężenia minimalnego wankomycyny (C0) przed podaniem kolejnej dawki

fosfomycyna (4)

• hamuje pierwszy etap syntezy peptoglikanu

• gronkowce, paciorkowce oporne, niektóre gram -

• synergistyczne działanie z meropenem lub lewofloksacyną pseudomonas

• przenika do tkanek i kości

fosfomycyna wskazania (2)

• zapalenie pęcherza i dróg moczowych ( p os)

• lek II rzutu w zakażeniach gronkowcowych, ZOM (iv)

fosfomycyna działania nieporządane (2)

• bóle głowy, zaburzenia pokarmowe, reakcje alergiczne

• zaburzenia jonowe (wzrost Na i spadek K), zapalenie żyły, hepatotoksyczność, zmiany w obrazie krwi

leki hamujące syntezę białek (9)

• aminoglikozydy (bojcza!)

• tetracykliny

• makrolidy

• linkozamidy

• chloramfenikol

• oksazolidynony

• streptograminy

• kwas fusydowy

• mupirocyna

tetracykliny i aminoglikozydy działanie

blokada pozycji alceptorowej

aminoglikozydy działanie (2)

• blokada pozycji alceptorowej

• wystąpienie błędu odczytu

chloramfenikol działanie

hamowanie transpeptydacji

makrolidy działanie

hamowanie translokacji

aminoglikozydy (8)

• łączą się z podjednostka 30s

• uszkadzają błonę, zaburzają syntezę DNA i RNA

• izolowanie promieniowców

• bakteriobójcze zależne od stężenia

• efekt poantybiotykowy

• synergicznie z beta-laktamami i glikopeptydami

• budowa glikozydowa - NIE wchłaniają się w przewodzie (miejscowo lub im lub iv)

• nie wnikają do wnętrza komórek

streptomycyna (2)

• III wybór w leczeniu gruźlicy i.m.

• mała aktywność wobec innych bakterii

neomycyna, framycetyna (4)

• duża tosksycznosść

• tylko miejscowo

• skóra, błony sluzowe, oko

• doustnie - wyjaławianie przed operacjami, encefalopatia wątrobowa

gentamycyna, tobramycyna, amikacyna (4)

• posocznica, zapalenie wsierdzia, szpiku, płuc (iv)

• bakterie gram — (serratia proteus, pseudomonas aeruginosa

• miejscowo - okulistyka

• tobramycyna - wziewnie (nebulizacji P. aeruginosa)

aminoglikozydy działania niepożądane

• nefrotoksycznosc (kanaliki)

• ototoksyczność (słuch i równowaga, głuchota)

• dysbakteriozy

Gentamycyna (3)

• mieszanina 3 substancji

• enterobacteriaceae i P. aeruginosa

• monitorowanie stężenia maksymalnego po podaniu i minimalne przed następną dawką

tobramycyna i amikacyna

leki II rzutu przy oporności na gentamycyne

tetracykliny (6)

• izolowane z promieniowcow streptomyces

• hamują syntezę białek, wiążą się z podjednostką 30 s

• bakteriostatyczne

• G+, G— rzeżączka, haemophilus, yersinia, campylobacter

• na bakterie atypowe

• dobrze wchłaniane doustnie oprócz tygecykliny iv

tetracykliny naturalna oporność (3)

• enterobacter

• serratia

• pseudomonas

tetracykliny wskazania (5)

• oporność na beta-laktamy

• atypowe zapalenie płuc (doksycyklina)

• zakażenia dróg moczowych, STD (doksycyklina)

• helicobacter

• zakażenia skóry - trądzik (tetracyklina, limecyklina, MRSA - tygecyklina)

oksytetracyklina

miejscowo z hydrokortyzonem w stanach zapalnych skóry powikłanych zakażeniami bakteryjnymi

tetracykliny działania niepożądane (7)

• nieodwracalne przebarwienie kości i zębów, hamowanie wzrostu

• przeciwwskazanie w ciąży i poniżej 12 rż

• czarny język

• reakcje fototoksyczne, nadwrażliwość na UV

• zaburzenia żołądkowo-jelitowe

• uszkodzenie nerek i wątroby

• zaburzenia krzepnięcia, niedokrwistość, eozynofilia, szumy uszne

zmniejszają wchłanianie tetracyklin

wapń, magnez, glin, dieta mleczna

makrolidy (7)

• hamują syntezę białek wiążąc się z podjednostka 50s

• bardzo dobra penetracja do tkanek

• bakteriostatyczne

• G+ streptokoki, beztlenowe - bacillus, propionibakterie

• G— legionella, haemophilus, bordatella

• bakterie atypowe

• toxoplasma gondii

makrolidy wskazania (7)

• uczulenie na penicylinę

• zapalenia dróg oddechowych, oskrzeli, krtani, zatok, bakterie atypowe (klarytromycyna, azytromycyna)

• STD

• choroba wrzodowa helicobacter (klarytromycyna)

• zakażenia skóry, trądzik - erytromycyna miejscowo

• biegunki bakteryjne - azytromycyna

• toksoplazmoza - spiramycyna

makrolidy działanie niepożądane (8)

• zaburzenia żołądkowo-jelitowe

• zaburzenia snu, smaku, ból głowy, zawroty głowy

• ALT, AST

• wtórne infekcje

• czarny jezyk

• wydłużenie QT w ekg

• nadwrażliwość reakcje skórne

• odwracalna utrata słuchu przy przedawkowaniu

erytromycyna i klarytromycyna (2)

• hamują enzymy CYP450

• wzrost stężenia leków przeciwpadaczkowych, immunosupresyjnych, warfaryny, statyn

azytromycyna (2)

• nie hamuje metabolizmu leków

• kumulacja w makrofagach wydłuża czas działania i skraca czas terapii w STDs

Linkozamidy (3)

• hamują syntezę białek przez wiązanie z 50s

• gronkowce, beztlenowce bacteroides

• dobre wchłanianie i penetracja do tkanek (NIE płynu MR)

klindamycyna (5)

• zakażenie głębokie beztlenowcami i gronkowcami

• gdy oporność na penicylinę i makrolidy

• toksoplazmoza ciężarnych

• miejscowo - trądzik

• wysokie ryzyko zakażenia C diff

rzekomobłoniaste zapalenie jelit objawy (3)

• śluzowe biegunki ponad 48 godzin

• bóle, gorączka, leukocytoza

• początek nawet kilka tygodni po leczeniu

rzekomobłoniaste zapalenie jelit leczenie (5)

• wankomycyna p o

• metronidazol p o

• w po + m iv

• fidaksomycyna

• przeszczepienie flory kałowej

Oksazolidynony (4)

• chemioterapeutyki

• gram+ ( pneumokoki, gronkowce, prątki)

• łączą się z podjednostka 50s

• antybiotyki rezerwowe

Oksazolidynony wskazania

zapalenia płuc przy oporności na peni i wanko

Oksazolidynony działania niepożądane (5)

• bóle głowy, biegunka, nudności, wymioty, zaburzenia smaku

• małopłytkowość, leukopenia, anemia, reakcje alergiczne

• rzekomo jelit

• kandydoza

• zaburzenia wątroby

linezolid (5)

• Oksazolidynon

• inhibitor MAO

• nasila leki adrenergiczne i serotoninergiczne

• zespół serotoninowy

• przełom nadciśnieniowy

chloramfenikol (6)

• syntetyczny

• bakteriostatyczny

• hamuje wytwarzanie wiązania peptydowego

• przenika przez barierę krew mózg

• dostępny w maści - zakażenia skóry

• NIE podajemy ogólnie

chloramfenikol spektrum (3)

• G+, G—

• atypowe

• bojczy na H. influenzae, N. meningitis, dury i paradury

chloramfenikol działanie niepożądane (6)

• niezależne od dawki nieodwracalne uszkodzenie szpiku (panmielopatia)

• zespół szarego dziecka u noworodków - blok oddychania tlenowego

• zależne od stężenia odwracalne zahamowanie podziałów szpiku

• uszkodzenie wątroby i nerek

• dysbakteriozy

• skórne reakcje alergiczne

kwas fusydowy (3)

• wąskie spektrum - gronkowce

• hamuje białka bakteryjne

• liszajec, czytaczność, zapalenie gruczołów potowych, mieszków włosowych , zanokcica, trądzik