inleiding tot het recht Deel V : examenperiode 2

burgerlijk recht

Wat is een natuurlijke persoon?

Iedereen is een natuurlijke persoon

• iedereen die over rechten en plichten beschikt 

Wat is een rechstpersoon?

• juridische entiteiten die drager kunnen zijn van rechten en plichten

• bijvoorbeeld bedrijven 

wat is de staat van een persoon?

de toestand van iemand in het geheel ( bv rechtspositie)

Wat verstaat men onder rechtsbekwaamheid ?

• het vermogen om een drager te zijn van rechten en plichten

• iedereen is rechtsbekwaam

Wat verstaat men onder handelingsbekwaamheid ?

• Het vermogen om zelf rechtshandelingen te verrichten ( bijvoorbeeld contracten sluiten of iets kopen of verkopen )

• iedereen is handelingsbekwaam vanaf de leeftijd van 18 jaar

voorbeeld:

• een meerderjarige is handelingsbekwaam

• een minderjarige of iemand onder curatele staat is volledig / gedeeltelijk handelingsonbekwaam

Hoe zit het dan met een kind die naar de bakker wordt gestuurd om brood te halen ? is die dan wel handelingsbekwaam?

• Neen,  in principe is het kind niet handelingsbekwaam en kan de verrichting als ongeldig gezien worden

maar het kind heeft de toestemming gekregen van een ouder en het gaat om dagelijkse verrichtingen die worden gedaan 

→ in de wet staat dat kinderen alledaagse handelingen mogen doen

Wat zijn voorbeelden van onbekwaamheden

• gerstegestoorden / zwakzinnigen 

• verkwisters 

• mensen die een curator/ bewindvoerder nodig hebben 

Wie kan een bewindvoerder zijn ?

• een bewindvoerder wordt door een rechter aangeduid en is meestal een advocaat

• maar de advocaat geeft meestal de voorkeur aan de familieleden 

• als de familieleden niet geschikt zijn, wordt een professionele bewindvoerder aangeduid 

• is verantwoordelijk voor het beheer en aansprakelijk voor fouten en moet financiële ieel gevolgen dragen 

Waar begint het bestaan van een persoon ?

• bij de geboorte 

wat zijn uitzonderingen hierbij? 

→ een ongeboren vrucht wordt in de wet ook gezien als een persoon 

dit gebeurt voor het belang van de toekomstige persoon bv erfrecht 

voorwaarde bestaan van een persoon

moet levend of levensvatbaar zijn

MAAR 

• stel kind was levend geboren maar is kort daarna gestorven , kan dat kind nog erven ?

→ JHA kind kan erven

Wanneer eindigt het bestaan van een persoon?

Bij de dood

→ overledene is een persoon 

de wet kent na de dood bepaalde rechten en plichten die gerelateerd zijn aan de persoon

waarom? 

• dit is het belang van familieleden , erfgenamen en SE

Afwezigheid van een persoon

“de persoon is niet meer te vinden op de plek waarbij mensen verwachten dat hij/zij zou verschijnen”

• het is onzeker of dat de persoon nog leeft of al gestorven is 

• na een lange tijd van onzekerheid (bv 7 jaar) kan de rechter de persoon afwezig verklaren

→ heeft juridische gevolgen van overlijden

Iemand die vermist is

• hierbij is men 100% zeker dat iemand dood is → feit van overlijden is vaststaand , het enige probleem is dat er geen lichaam/ identificatie is 

• je krijgt een gerechtelijke verklaring van overlijden 

veranderen van namen

je kan je familienaam laten veranderen → moeder/ vader/ samengesteld

waarom veranderen

• namen die ongepast/ racistisch / discriminerend kunnen zijn voor toekomstige generaties

Wat is iemand zijn juridische woonplaats / domiciliering?

• de plaats waar een persoon zijn hoofdverblijf heeft en geacht wordt te verblijven om zijn rechten uit te oefenen en plichten na te komen

• daar waar een persoon moet gaan stemmen

• juridische gevolgen tellen hier 

Wat is iemand zijn verblijfplaats ?

• de plaats waar iemand tijdelijk verblijft 

• hier tellen juridische gevolgen niet

Waarom is de woonplaats van belang?

• Dagvaarding

• verkiezingen 

• locatie van rechtszaak 

Wat is de burgerlijke stand ?

• een overheidsdienst van de gemeente die de belangrijkste levensfeiten van natuurlijke personen vastlegt

Waarvoor is de burgerlijke stand bevoegd ?

• het verzamelen van gegevens over het bestaan ( geboorte/ dood)  , de staat ( ongehuwd, gehuwd, gescheiden)  en de bekwaamheid (minderjarig / onder bewind)  van een persoon 

• opmaken van akten 

• publiciteitsregelingen 

Akten van de burgerlijke stand

• een authentieke bewijs akte 

• de feiten die de ambtenaar zelf heeft vastgelegd ( datum, plaats, identiteit ) gelden als juridisch bewezen tot het tegendeel bewezen wordt 

voorbeelden van akten

• geboorteakte 

• huwelijksakte

• overlijdensakte

Publiciteit

• de wijze waarop geregistreerde feiten kenbaar worden gemaakt aan derden 

→ gebeurt door DABS ( databank, akten, burgerlijke stand )

bescherming van de persoonlijke levenssfeer

→ het recht om met rust gelaten te worden , recht op privacy

er is een verbod voor ondernemingen voor het verwerken en bewaren van persoonsgegevens van natuurlijke personen 

uitzonderingen 

• toestemming betrokkenen 

• wet verplicht verwerking van gegevens

• noodzakelijke informatie om contract te sluiten

maar als er bijvoorbeeld een camera wordt geplaatst die je privacy schend , kan je die weg laten halen