Week 1 neuropsychologie

Mentalisme

Psyche (mind) is verantwoordelijk voor het gedrag, Aristoteles

Dualisme

Lichaam-geestprobleem: lichaam is stoffelijk en geest niet, Descartes

Frenologie

Door lokalisatie van functies in het brein, kon je aan de vorm van de schedel zien waar iemand goed in was, Gall & Spurzheim

Materialisme

Gedrag verklaren door werking van het zenuwstelsel, er is geen rol voor de mind

Hiërarchische organisatie

Meerdere geheugensystemen, twee hersenhelften en bewuste en onbewuste informatiestroom

Gedistribueerde functies

Voorheen dacht men dat (kleine) gebieden specialistische functies hebben, is deels zo, maar grotere functies zijn over de hersenen verdeeld

Neuropsychologie

Bestudeert relatie tussen fysiologie in de hersenen en gedrag

Gedrag

Heeft een doel en een functie, reactie op omgeving wordt bepaald door endocriene systeem en zenuwstelsel

Cortex

Buitenste laag van het brein, geplooide structuur belangrijk voor hogere cognitieve functies

Hersenvocht

Beschermt het brein en helpt bij het afvoeren van metabolisch afval

Corpus callosum

Verbindt de 2 hemisferen, schade aan de ene helft dan kan de andere helft het overnemen

4 hersenkwabben

Frontale, temporaal, parietaal, occipitaal

Hersenstam

Ligt onder de cortex, regelt basisfuncties. Verbonden met het lichaam via het ruggenmerg

Ruggenmerg

Geleidt sensorische informatie en motorische signalen

Centrale zenuwstelsel

Hersenen en het ruggenmerg

Perifere zenuwstelsel

Autonome en somatische zenuwstelsel

Somatische zenuwstelsel

Reageert op buitenwereld, zintuigen en spieren, bewust

Autonome zenuwstelsel

Reguleert inwendige organen(onbewust)

Parasympatisch (in rust)

Sympatisch (fight or flight)

Crossed-brain principe

Elke hersenhelft ontvangt sensorische informatie van de tegenovergestelde lichaamshelft en bewegingen aan die kant aanstuurt

Epigenetica

Omgeving beïnvloedt of een gen actief is of niet

Neuroplasticiteit

Het brein is in staat te compenseren bij schade en het brein kan veranderen

Lateralisatie

Een functie is gebaseerd in 1 hersenhelft

Gebied van Broca

Productie van taal, linker hersenhelft

Gebied van Wernicke

Taalbegrip, temporaalkwab

Conductiestoornis

Iemand kan niet goed spreken, informatie wordt niet goed van het ene naar het andere hersengebied geleid

Neuronen

Verantwoordelijk voor gedrag en plasticiteit

Gliacellen

Ondersteunen neuronen door stevigheid, voeding en afvalverwijdering te verzorgen

Dendrieten

Ontvangen informatie

Axon

Geeft informatie door aan andere cellen

Myeline

Zorgt dat signaal sneller verloopt

Brain imaging

Snel verbanden leggen tussen symptomen en hersenafwijkingen

CT

Geeft 3d beeld hersenen, verschillen in absorptie geven het letsel weer

PET

Toont actief hersengebied en helpt functies te koppelen aan gedrag

MRI

Geeft zeer gedetailleerd beeld van de hersnen

fMRI

Meet O2/Co2 verhoudingen voor functionele beeldvorming

DTI

Geeft richting waterstof moleculen weer, maakt zenuwbanen zichtbaar

EQ

Vergelijkt werkelijke en verwachte hersengrootte obv lichaamsgrootte, hoe groter en complexer brein, hoe complexer het gedrag

Mutaties

Afwijkingen

Genotype

Erfelijke informatie in het DNA

Fenotype

Uiterlijke en waarneembare kenmerken van een organisme

Fenotypische plasticiteit

Vermogen van een organisme om verschillende fenotypen te ontwikkelen vanuit 1 genotype

DNA methylatie

Kan genen tijdelijk aan of uit zetten

Lagen van de hersenen

Schedel

Dura

Arachnoid membraan

Pia mater

Subarachnoïde ruimte

Dura

Stevige laag

arachnoide membraan

Soort spinnenweb, hersenen kunnen wel bewegen, maar worden teruggetrokken

Pia mater

Verzorgende materialen voor de hersenen

Blast

Cel wordt een neuron of een gliacel

Sensorische neuronen

Brengt informatie naar het centrale zenuwstelsel

Interneuronen (schakelneuronen)

Geven activiteit van sensorische en motorische neuronen in het centrale zenuwstelsel door

Motorneuronen

Geven signalen door naar de spieren, bevinden zich in de hersenstam en ruggenmerg

Ependymal

Maken hersenvocht aan

Astrocyten

Voorzien neuronen van voeding en ondersteuning

Microgliacellen

Beschermende functie

Oligodendrogliacellen

Vormen isolatieschede rondom axonen in brein en ruggenmerg

Schwann-cellen

Vormen isolatieschede rondom sensorische/motorneuronen

Grijze materie

Neuronen, dendrieten, cellichamen, bloedvaten

Witte materie

Gliacellen en axonen

Forebrain

Telencephalon en diencephalon

Diencephalon

Thalamus: Naast doorgeven motorische informatie ook slaap, alertheid en bewustzijn

Hypothalamus: Stimuleren van hormonen, reguleren lichaamstemperatuur, honger, gehechtheid, vermoeidheid en slaapritme

Telencephalon

Controleren vrijwillige bewegingen, nadenken

Midbrain

Mesencephalon: Verwerking van visuele en auditieve signalen, met name ter verwerking van motorsignalen

Hindbrain

Metencephalon en Myelencephalon

Medula, pons en cerebellum

Medula

Ademhaling en hartslag

Pons

Treinstation tussen de hersenen en rest van het lijf

Cerebellum

Coördinatie en fijne motoriek

Reticulaire materie

Mengsel cellichamen en axonen

Substantia nigra

Beweging en beloningssyteem, produceert dopamine