SOC FC alles

H1 + H2 + H3

Geordend verband of netwerk

Een zekere voorspelbaarh ih handelen vd betrokken actoren

Sociale structuur

\= Een globale richtingaanwijzer vr het samenhandelen

Sociale normen

\= Normeren het samenhandelen met als doel een vlotte sociale omgang (formele (soms juridisch afdwingbaar) vs informele)

Sociale positie

\= De plaats die iemand inneemt in een sociale relatie in verhouding tot anderen; positiebekleder

Sociale rol

\= Geheel v verwachtingen over het handelen ve positiebekleder

Sociale ongelijkh

= Het bestaan ve asymmetrie of hiërarchie tss individuele of collectieve actoren; oneven verdeling v soc privileges

Obj en subj dimensie

Obj dimensie

Soc ongelijke verdeling v schaarse en alg hooggewaardeerde zaken als inkomen (economisch kapitaal), diploma’s (onderwijskapitaal) en macht (organisatiegebonden beslissingskapitaal)

Sociale of maatsch ladder

Treden verdeling v schaarse en hooggewaardeerde zaken; soc stijging en daling; obj dimensie

!= status/prestigeladder

Sociale mobiliteit

= Bewegen v individuen op soc ladder (obj dimensie)

Intragenerationeel: individuele levensloop

Intergenerationeel: ouders

Subj dimensie

\= Ongelijke waardering en behandeling v individuen of soc actoren

Statusincongruentie/-inconsistentie

Innemen v uiteenlopende soc posities binnen verschillende hiërarchische dimensies

=> Statusonzekerheid

Sociale laag/sociaal stratum

Groep v sociale posities die binnen de obj dimensie v sociale ongelijkh op min of meer dezelfde hoogte zitten

Soc stratificatie

De opdeling ve maatschappij, vanuit obj soc ongelijkh, in onderling ongelijke lagen v vglbare soc posities

Convivium

Mensen gaan voornamelijk om met mensen binnen hun eigen sociale laag

Connubium

Affectieve banden aangaan (huwen,…) met iemand binnen het eigen stratum

Klasse (alg zin)

Een soc stratum v onderling vglbare beroepsposities

Klasse (specifieke zin)

Een rel duurzaam soc stratum v huishoudens die vglbaar zijn vanuit het oogpunt vd obj soc ongelijkh

Klassenpositie (alg zin)

Beroepspositie binnen een bepaalde klasse

Klassenpositie (specifieke zin)

Pos ve leefeenheid binnen een bepaalde klasse

John Goldthorpe

Empirisch klassenmodel met 3 grote klassen & telkens 2 of meer subklassen/-strata;

baseert zich op de marktsituatie, werksituatie en scholingsgraad;

5 kritiekpunten op

Marktsituatie

Gebaseerd op: bron en hoogte v inkomen, inkomenszekerheid en mogelijkheden tot verbeteren v economische positie

Werksituatie

Gebaseerd op: plaats binnen bedrijf en mate v autonomie bij uitvoering v taken

Kritiekpunten op Goldthorpe

Houdt gn rekening met:

Evolutie v functies

Feitelijke vermogensverschillen buiten inkomen

OHafh individuen en gezinnen (onderklasse)

Geslachts- en etnisch gebonden stratificatie

Situatie v gezinnen in geheel (enkel mannelijke voorrangsregel mr nt altijd correct)

Uiteenlopende effecten v klassenongelijkh

Grotere inkomensongelijkh → daling v alg onderling vertrouwen, mentale gezondheid, prestatiegraad op school, soc mobiliteit, levensverwachting → stijging v obesitas, tienerzwangerschap, doodslag en gevangenispopulatie

Problemen vooral op onderste treden v soc ladder

Kleine inkomensongelijkh is beter vr milieu

Methodologisch nationalisme

Klassenongelkh binnen vooral nationale samenlevingen bestuderen (Beck);

nadeel: dr hierop te concentreren is er blindheid vr de transcontinentale factoren die ook invloed hebben op de klassenongelkh

Methodologisch kosmopolitisme

Mondiale benadering v klassenonglkh;

valt meteen op dat import uit lagelonenlanden invloed de gevolgen v inkomensongelijkh in vb BE indirect verkleint

Etnie

Een sociaal verband waarbinnen een zeker wij-gevoel leeft vanwege gemeenschap cultureel erfgoed;

etnische meerderheidsgroepen (vb Limburgers) en etnische minderhgroepen

Etnische stratificatie

Onderste treden w bevolkt dr uiteenlopende etnische groepen (heeft vaak veel te maken met rel slechte arbeidsmarkt- en werksituatie)

Geslachtsstratificatie

Veelvormige obj soc ongelijkh tss mannen en vrouwen, vb id seksuele arbeidsdeling

Schaduwarbeid: in privésfeer, chores; komen vaak bij vrouwen terecht

‘Typische vrouwelijke’ jobs: versterkt stereotypen want heeft te maken met emotionaliteit

Bij vgl werk: geslachtspremie en glazen plafond

Patriarchaat (wet vd vader)

Een systeem v soc structuren en praktijken waarbinnen mannen vrouwen domineren, onderdrukken en uitbuiten

Sekse

Biologische verschillen tss mannen en vrouwen

Geslacht/gender in brede zin

Tweedeling v mannen en vrouwen op vlak v organisatie vd reproductie, seksuele arbeidsdeling en culturele def

Geslact/gender in spec zin

Soc dominante def v geslachtsentiteiten

Zelfdwang

= Drift- en affectcontrole

Veralgemeende of gegenacrileerde afhh

Automatische zelfdwang z zelfbesef

Onze persoonlijkh is sterk ingesteld op de afhh v anderen

Controlled decontrolling

Vrijetijdssfeer

Er w sociaal verwacht dat men zich ‘laat gaan’

Geremd ongeremd

Socialisatie

Een samenhadnelen waarin een of meer belerende anderen een lerend individuen sociaal maken, dus het vermogen tot samenhandelen bijbrengen

Internalisering

= Verinnerlijking

= Externe dwang tot zelfdwang w een quasiautomatische innerlijke zelfcontrole

Socialisatieverhouding of -binding

= Soc vaardigh (‘kunnen’) en weten (‘kennen’) dr soc gevestigden aan nieuwkomers overgedragen met het oog ook hun alg soc functioneren of op hun functioneren binnen een meer specifiek soc verband

2 dimensies: praktische en cognitieve Leerrelatie: soms door deskundigen in een bepaalde materie

Primaire socialisatie

Dr gezin en familie

Primaire habitus

Sociaal milieu is belangrijk

Lagere klassen vaak autoritaire opvoedingsstijl, midden- of hoge klasse vaak democratische

Je kan slechts doorgeven wat je zelf kent/kunt (taal (AN/dialect), muzieksmaak,…)

Geslachtsgebonden (vb roze speelgoed vs blauw speelgoed)

Gebeurt diffuus en impliciet

Secundaire socialisatie

Dr onderwijs (georganiseerde of formele manier)

Veronderstelt al een min aan alg soc competenties en scherpt die aan

Ook dr peergroup (specifieker socialisatieproces)

Kwalificeert op dubbele manier: beroepsposities op arbeidsmarkt (direct) en klassenpositie op de soc ladder (indirect) => reproductie v soc ongelijkh (onbedoeld gevolg v onderwijs)

Primaire habitus

Het eerst verworven geheel neigingen om zus en niet zo te handelen

Tertiaire socialisatie

= Socialisatieprocessen naast of na de primaire en secundaire

Vb socialisatie ve nieuwe collega op de werkvloer

Vb marihuanagebruikers

Anticiperende socialisatie

Strikt genomen gn socialisatieproces

= Vooraf leren met het oog op het gewenste lidmaatschap ve soc verband waarbinnen men verder zal leren

Vb laatstejaarsstudent (boeken onder de arm, voetnoten, vragen in colleges)

Persoonlijke identiteit

= Het individuele zelfbeeld dat een antwoord geeft op de vraag ‘wie ben ik?’

Spiegelbeeldzelf

Hybride persoonlijke identiteit

Hybride persoonlijke identiteit

\= De neerslag ve mix v identificaties met nt naadloos op elkaar aansluitende collectieve identiteiten

Spiegelbeeldzelf

(looking glass self)

3 componenten: nadeken hoe andere ons zien, wat ze daar van vinden en één of ander zelfgevoel (vb trots of krenking)

Heeft pos of neg invloed op persoonlijke identiteit

Vb gekoloniseerde neemt het beeld dat de kolonisator van hem heeft deels over (ook al weet hij dat dat niet waar is)

Interne collectieve identiteit

= Een binnen een groepering of soc verband sterk gedeeld wij-beeld

Vb klassenidentiteit (arbeiders) of geslachtsidentiteit

Externe collectieve identiteit

= Een zij-beeld ve groepering of soc verband dat breed w gedragen dr buitenstaanders

Vb mannen zijn sterk

Soc constructies

= Selectieve uitvergrotingen v bepaalde groepskenmerken dr binnen- en buitenstaanders

Homogenisering

Verbeelde gemeenschap

Verbeelde gemeenschap

(nationalisme)

Als je lid bent van een groot soc verband (vb natie) kan je onmogelijk iedereen kennen, dus iedere voorstelling v eenheid is verbeeld (!= ingebeeld)

Homogenisering

\= Soc of pers verschillen w uitgevlakt en ‘gemeenschappelijke’ kenmerken w uitvergroot

Collectieve identiteit

Interne collectieve identiteit

Externe collectieve identiteit

Zij-beeld kan transformeren in een wij-beeld (vb gekoloniseerde groep gaat zichzelf zien zoals de kolonisatoren hen zien)

Soc constructies

Negatieve zelfdefiniëring

Negatieve zelfdefiniëring

= Een soc verband of groepering identificeert zichzelf dr een ander soc verband of groepering exact de omgekeerde eigenschap toe te kennen

Vb Walen zijn lui => Vlamingen werken hard

Identificatie

De internalisering ve collectieve identiteit, zodat die deel w vd pers identiteit (

Essentialisering

\= Het voorstellen ve collectieve identiteit als noodz vr alle leden (\=\> wij-beeld w essentie v iemands persoonlijke identiteit)

Identiteitspolitiek

= Het thematiseren v collectieve identiteiten binnen de publieke arena

Intussen direct pol verlengstuk dr rechts-populistische partijen (vb Vl belang)

Sociologisch perspectief

Algemene denktrant die het sociale uiteenlegt, afhankelijkheden uitlegt en antwoordt geeft op vier basisvragen

* Hoe is een geordend samenleven mogelijk?
* Hoe werkt het samenleven door in individuele levens?
* Hoe zien de basiscontouren v onze samenleving eruit?
* Hoe komen we tot een algemene, empirisch onderbouwde sociologische kennis?

Kwantitatief onderzoek

Harde data, valide conclusies vanuit relatief kleine staal, surveyonderzoek, explorerend karakter

Kwalitatief onderzoek

Diepgaand onderzoek, participerende observatie, diepte-interview, “een meer levensnabij portret”, toetsen of opnieuw testen v hypothesen

Sociologische driehoek

Theorievorming, empirisch onderzoek en sociale sturing

Sociaal handelen

Het handelen ve actor georiënteerd op het handelen van een of meer andere actoren, kan passief (zoals tv-kijken)

Actor

\= Agency; stelt handelingen (handelingsvermogen); onderscheid tss individuele en collectieve actoren

Samenhandelen

= Wederzijdse georiënteerdheid

Zelfreferentialiteit: ieder nieuw element refereert nr een voorafgaand of toekomstig element

Dynamisch, tijdgebonden proces

Relatief open, onvoorspelbaar karakter: je weet dat er reactie komt, maar je weet nt zeker welke

Reflexieve monitoring v handelen: bewuste deelname, minimale psychische betrokkenheid

Sociaal verband

Samenhangend geheel v sociale bindingen met een zekere duurzaamh en vr derden observeerbare grenzen

Cognitief (kennisoverdracht), economisch, politiek en affectief

Sociaal netwerk

\= Een lange ketting v afhheden, iedere activiteit/elk product verwijst nr een sociaal en geografisch wijdvertakt netwerk

Verdinglijking/reïficatie

\= Iets (zoals bv “de markt”) dat bestaat uit specifieke verhoudingen, bindingen en verbanden bestaat verzelfstandigen naar een autonoom object dat buiten ons om bestaat

Maatschappij

\= Samenleving
\= Het sociale
\= Het momentane geheel v alle sociale relaties, bindingen, verbanden en netwerken; hyperdynamisch

Globalisering

\= Mondialisering
\= Meer sociale relaties en bindingen tss geografisch verafgelegen actoren + meer sociale netwerken en verbanden met een transcontinentaal en mondiaal karakter

Wereldmaatschappij

\= Het momentane geheel v transcontinentale sociale relaties, bindingen, verbanden en netwerken

Kosmopolitisme

\= Wereldbewustzijn

Egocentrisch maatschappijbeeld

\= De maatschappij bekijken vanuit een persoonlijk perspectief

Sociale blindheid

Het nt opmerken v relaties of afhheden

Relationeel denken

Denken in termen vn soc netwerken, wijdvertakt geheel vn afhankelijkheidsverhoudingen

Decentrering

= Inzien dat individuele levens ook w beïnvloedt dr sociale bindingen met onbekenden

Sociologische verbeeldingskracht

\= Het vermogen onpersoonlijke problemen met sociale feiten of veranderingen te verbinden
\=\> Het probleem w gedepersonaliseerd
\=\> Je krijgt een ander perspectief op de mogelijke oorzaken
Gevaar: victim blaming

Defamiliarisering

\= Vertrouwde stukjes realiteit blijkt na onderzoek/diepgaander bekijken meerdere onbekende dimensies te herbergen; sociale blindheid; vb: kunst (artiest - productieteam)

Waarderingsvrijheid

\= Morele neutraliteit
\= Scheiding tss feiten en waarden

Onbedoelde gevolgen

\= Uitkomsten die anders uitvallen dan w bedoeld dr de handelende actor (vb OHinterventies)

Perverse effecten

\= Resultaat is exact het omgekeerde dan het beoogde resultaat

Mattheüseffect

\= Beter gesitueerde profiteren significant meer van sociale OHuitgaven (zoals vb kinderopvang)

Paradox vd sociologische verbeeldingskracht

\= Je kan persoonlijke moeilijkheden als sociale problemen met aanwijsbare oorzaken aanduiden maar weet dat de aanpak vaak onbedoelde gevolgen inhoudt die vr nieuwe verwikkelingen zorgen

Self-denying prophecy

\= Een aanvankelijk correcte of ware voorspelling zorgt onbedoeld vr een handelen dat de voorspelling tenietdoet

Thomas-theorema

\= Wnr mensen situaties als echt bestempelen, w de gevolgen ervan echt

Situatiedefinitie

\= Interpretatie ve verschijnsel die zegt wat het geval is (!\= voorspelling)

Self-fulfilling prophecy

\= Een aanvankelijk onware situatiedefinitie resulteert onbedoeld in handelen dat de oorspronkelijk onware voorstelling v zaken waar maakt

Stereotypen

\= Een geschematiseerde collectieve voorstelling ve sociale groepering en haar leden (pos of neg)

Sociale geloofscirkel

\= De onbewijsbare definitie ve toekomstige situatie is daarom tot een handelen dat de voorspelling bevestigt, waardoor de geloofwaardigh vd voorspellers toeneemt; meesleureffect

Begrip of concept

\= Een notie die abstractie maakt vd meer particuliere uitingen vh omschreven fenomeen

Theorie

\= Een samenhangend geheel v nr elkaar verwijzende abstracte begrippen en daaruit afgeleide conceptuele uitspraken

Grounded/gefundeerde theorie

\= Het inductief ontwikkelen v begrippen en conceptuele uitspraken vanuit concreet onderzoek; Glaser en Strauss

Middle-range theory

\= Een empirisch toetsbaar geheel v abstracte concepten en uitspraken dat zich situeert tss de louter empirische beschrijving v sociale fenomenen en een alomvattende theorie vh sociale

Grand theory/supertheorie

\= Universaliteit, conceptuele grip op alle mogelijke sociale fenomenen, beantwoordt de 3 basisvragen, vertrekt vanaf grondslagenonderzoek (fundamenten soc)

Theoretisch pluralisme

\= Het geg v uiteenlopende theoretische referentiekaders

Theoretisch referentiekaders

\= Een globale visie op de basiselementen vh sociale en hoe die moeten w bestudeerd; divergerende vullen elkaar vaak aan (combinatie mog in onderzoek)

Sociale verhouding

Relatie tss 2/meer personen, soc handelingen tss individuen met elkaar verweven, komt tot stand dr samenhadelen

Karl Marx

Groepsgericht, conflictsociologische benadering, focus op gespannen relaties tss soc groepen met verschil in macht en belangen (socioloog) (voorlopig)

Emile Durkheim

Groepsgericht, nadruk op soc rol vn breed gedeelde opvattingen (socioloog) (voorlopig)

Max Weber

Individugericht, ontstaan vn orde dr persoonlijke motieven die actoren aanzetten tot samenhandelen (socioloog) (voorlopig)

Rational choice theory

Mensen handelen primair vanuit rationele keuzes gebaseerd op eigenbel

Structuurkenmerken

\= Een essentiële en duurzame eigenschap ve soc verband, zoals een samenleving, die licht werpt op haar globale functioneren en geordende karakter In onze maatschappij: taak