Hoofdstuk 5: geheugen

Chuncking

Items groeperen om meer te onthouden

Centrale bestuurder

stuurt aandacht
bepaalt wat belangrijk is en wat genegeerd wordt

fonologische lus

taal en beeld voor een korte tijd onthouden

visuo-spatieel schetsblad

beelden en ruimtelijke info onthouden
helpt bij navigeren,visualiseren en vormen/ locaties onthouden

Episodische buffer

beeld + geluid + betekenis in één geheel

infantiele amnesie

gebeurtenissen uit de eerste 3-4 levensjaren niet herinneren

reminiscence bump

veel herinneren uit de periode 10-30 jaar

Procedureel/ impliciet geheugen

• vaardigheden en gewoonten

• automatisch door herhaling en oefening

• onbewuste aandacht

Declaratief/ expliciet geheugen

• feiten en gebeurtenissen

• bewuste inspanning nodig

episodisch geheugen

• persoonlijke herinneringen

• gebeurtenissen met tijd en plaats

semantisch geheugen

• feiten, waarden en algemene kennis

• database van betekenis

encoderen

info omzetten zodat het opgeslagen kan worden

tweevoudige codeertheorie

concrete woorden makkelijker onthouden door visualisatie

diepe verwerking

nadenken over de betekenis van wat je aan het leren bent

endocing specificity/ state dependent learning

herinneringen zijn beter als de situatie bij het ophalen lijkt op de situatie van het leren

stemmingscongruentie

positieve emoties → letten op positieve zaken
negatieve emoties → letten op negatieve zaken

consolidatie

herinneringen verterken na het opslaan

retrograde amnesie

• herinneringen voor trauma vergeten

• vooral episodische herinneringen weg

• recente herinneringen verdwijnen het snelst

reterograde amnesie

• moeite met nieuwe herinneringen

• oude herinneringen blijven

• procedureel geheugen blijft goed

vrije herinnering

spontaan iets herinneren zonder hints

valse herinneringen

denken dat iets gebeurd is, terwijl dat niet zo is

isolatie-effect

hoe meer aanwijzingen, hoe makkelijker info ophalen

Besparingsmodus

bij het opnieuw leren voortbouwen op bestaande kennis => minder cognitieve energie

proactieve interferentie

oude herinneringen verstoren het ophalen van nieuwe herinneringen

retroactieve interferentie

nieuwe herinneringen verstoren het ophalen van oude herinneringen