woordenlijst

4 havo

flexibel

niet vastliggend

domineren

overheersen; de betere partij zijn

comfortabel

aangenaam; heel prettig

kampen met

(veel) last hebben van; strijden tegen

particulier

wat niet van de overheid is; van een individuele persoon

de branche

bedrijfstak

de vitaliteit

levenskracht

de schaarste

wat er nauweliks is; gebrek (aan)

gebrekkig

met gebreken; niet goed

cynisch

spottend; sarcastisch; hard en gevoelloos

gestoeld op

gebaseerd op

de poortwachter

iemand die beslist of je wel of niet wordt toegelaten

vermaard

beroemd

het duet

tweezang; samenzang van twee personen

duiden op

wijzen op; een uiting zijn van

de treurnis

droefheid

decennia

tientallen jaren; meervoud van decennium

absurd

knotsgek; heel vreemd

de persiflage

grappige imitatie

de gemeenplaats

cliché

geavanceerd

wat al ver vooruit is

voorbehouden aan

uitsluitend voor

de ornitholoog

vogeldeskundige

de leek

niet-deskundige

academici

wetenschappers; meervoud van academics

harmonieus

goed samenklinkend; goed op elkaar afgestend

behagen

een plezier doen

gemeen hebben

met elkaar overeenstemmen; gezamenlijk kenmerken

de rival

concurrent

de locatie

plek

ondoordringbaar

beslist niet toegankelijk

detecteren

door onderzoek opsporen; achterhalen

analyseren

grondig onderzoeken

de coöperatie

samenwerking

de coordinatie

het op elkaar afstemmen

typeren

het bijzondere (typische) van iets aangeven/kenschetsen/karakteriseren

de agressie

geweld;strijdlust

jegens

tegenover

het offensief

aanval; het aangaan van een strijd

de confrontatie

(hier) strijd; botsing

auditief

wat geluid of het gehoor betreft

constateren

waarnemen; vaststellen

de biografie

levensbeschrijving

het megaproject

zeer groot werk of project de neoromantiek

de polygamie

huweliksvorm waarin iemand met minimal drie partners getrouwd is

het sociogram

schematische weergave van sociale verhoudingen

chronologisch

overeenkomstig de opeenvolging in de tijd

het alternatief

andere mogelijkheid

de xenofiel

liefhebber van alles wat vreemd is; iemand met opvallend positieve gevoelens voor mensen en zaken it andere culturen

het pseudoniem

valse schuilnaam

de tunnelvisie

manier van kijken en beoordelen waarbij je maar in één richting kijkt en geen oog hebt voor een ander perspectief

subtropisch

met kenmerken van de subtropen: warme, doge zomers, vrij natte, milde winters

transparant

doorzichtig

postkoloniaal

van na de koloniale tijd

het antisemitisme

Jodenhaat; discriminate en racistische behandeling van Joden op

grond van hun etniciteit (het Jood zijn) of religie (het Joodse geloof aanhangen)

asymmetrisch

niet elkaars spiegelbeeld zijnde

de autodidact

iemand die zichzelf, zonder leermeester, iets geleerd heeft

illustratief

wat als goed illustratie van iets geldt

de recessie

neergang; terugval

de evolutie

geleidelijke ontwikkeling

expliciet

uitdrukkelik; duidelik en met nadruk

het initiatief

eerste aanzet tot iets

de kwalificatie

geschiktheid

het monopolie

alleenrecht

primair

eerst

rationeel

beredeneerd; verstandelijk

relevant

van belang; ter zake doend

selectief

kritisch uitkiezend

de utopie

droombeeld; ideale toestand

ad rem

meteen met een treffend antwoord komend

het alibi

bewijs dat je niet bij en misdrijf aanwezig was en dus onschuldig bent

het corpus delicti

voorwerp waarmee een

misdrijf is gepleegd

cum laude

met lof

cum suis (C.S.)

met de zijnen

nota bene

let goed op

het postscriptum

naschrift; toevoeging in een brief ná de handtekening

stante pede

meteen; op staande voet

de status quo

toestand waarin zich iets bevindt; bestaande toestand

tabula rasa

onbeschreven blad; schone lei

Carpe diem

Pluk de dag

Memento mori

Gedenk te sterven; onthoud dat je sterfelijk bent

Mens sana in corpore sano

Een gezonde geest in een gezond lichaam

Morituri te salutant

Zij die gaan sterven, groeten u

Nomen est omen

De naam is een voorteken

Pecunia non olet

Geld stinkt niet

Ora et labora

Bid en werk

Veni, vidi, vici

Ik kwam, zag en overwon

negeren

net doen alsof iets of iemand er niet is

onverbiddelijk

niet op andere gedachten te brengen; niet van zijn standpunt te brengen

de personalia

gegevens omtrent een persoon

ondeugdelijk

wat het niet doet; wat niet goed werkt

de fictie

wat bedacht is: wat niet echt bestaat

banaal

alledaags; platvloers

de anekdote

verhaaltje dat mogelijk niet klopt

onkreukbaar

niet om te kopen; absoluut eerlijk; integer

de corruptie

omkoping; het aannemen van geld om its voor iemand te doen wat verboden is; het verschijnsel waarbij iemand zijn machtspositie gebruikt om zichzelf en anderen te verrijken

het gemeengoed

algemeen voorkomend; wat tot het leven van alle dag behoort

de integriteit

betrouwbaarheid; eerlijkheid; onkreukbaarheid