HPZ_alles

Creatieve potentieel

Gekte in psychische problemen ook vorm bewegelijkheid en creativiteit, verrijking voor maatschappij dat psychische problemen heeft gehad, gaat wereld op andere manier bekijken

Dominante kijk in maatschappij

Psychische problemen als biologische problemen, ultiem te maken met brein en genetica

Herstelgerichte perspectief

Psychische problemen zijn typisch menselijke problemen, komen niet uit het niets, zegt iets over worstelingen vna mens, iemand die problemen menselijk existentie ervaart

Waardenperspectief

Vanuit hoop vertrekken, niemand gedoemd om in problemen te blijven

Krankzinnigen

Ziek zijn in geest

Gasthuizen

Plekken waar mensen met afwijkend gedragspatroon werden verzameld, overlast-bezorgers

Bain de suprise

'Sta daar en probeer genieten van natuur', kooi kon naar beneden gehaald worden, simulatie van verdrinkingsdood, kunnen daarna op inspreken om ideeën te veranderen, Proberen mensen uit gedachten te halen, ging er van uit dat vastzaten in gedachten

Morele behandeling

Gaat inspelen op gedachtenwereld

Waarheidspositie van gek

Niet rationeel maar hebben wel iets te zegge, veranderd na middeleeuwen

Positivisme

Idee dat alles via wetenschap moeten bekijken, versluierd medicaliseren en disciplineren

Reïficatie

Verdingelijking \= maakt van concept ding in de wereld, benoeming denken als natuurlijke entiteit \= magische reïficatie \= iets wat dient om te beschrijven wordt als waarheid zelf gezien

Onderwerping

Patiënt onderworpen aan arts, waarheidspositie verschuift \= epistemische stap: te maken met kennis, patiënt gevangen in denkkader

Disciplinaire macht

Volgzaamheid van behandelregime, iedereen verwacht dat patiënt volgt \= systemische macht \= onopvallende en verspreide macht, uitgeoefend door kennis en tot uiting via netwerken -\> Soevereine machtsuitoefeningen

Ervaringsdeskundigen

Zelf psychische problemen doorgemaakt, spontane leerschool doorgemaakt

Sociale marginalisering

Hoe meer anders beschouwen, hoe meer dat gaan uitsluiten en hoe minder interesse en subjectieve openheid

Technologisch paradigma

Gaan ervan uit dat mensen zijn brein een mechanisme is, draait zoals machine -\> grote assumpties: 1. Psychische problemen voort uit processen die verstoord zijn, binnen individu dingen die niet goed draaien 2. Mechanisme waarvan veronderstellen dat ontregelt is, causaal bekijken -\> ook invloed op andere processen, ergens oorzaak die gevolg heeft in ruimere functioneren 3.Om iets aan te doen moet technologische en instrumentele interventies doen

SMI

Severe Mental Illness \= psychoses, persoonlijkheidsstoornissen en manische depressie

Service user movement

(ex-)patiënten pleiten voor eigen rechten en vorm willen geven aan eigen behandeling

Post-technologische psychiatrie

Technologische niet verwerpen maar benadrukken basispositie: ethische en hermeneutische insteek, Niet tegen technische interventies maar impact ervan moet niet overdreven worden, Medicatie kan onderdeel zijn van behandeling maar is niet dé behandeling

Ziektemodel

Afhelpen van klachten

Ervaringsmodel

Ervaring van bijzondere ontmoeting

Biomedisch

Benadering die pillen vooropstelt

Psychotherapeutisch

Benadering die praten vooropstelt

Rehabilitatie

Iets van herstel uitgevoerd, om opnieuw in maatschappij te kunnen meefunctioneren

Arbeidsrehabilitatie

Zo snel mogelijk terug aan het werk rkijgen

Deïnstitutionalisering

Wonen en werken zoveel mogelijk buiten ziekenhuis

Discontinuïteit van de zorg

Alle kernfuncties uitgevoerd door andere groep professionals, iemand met ernstige problematiek ziet op korte tijd heel veel professionals

Definitie herstel ervaringsdeskundigen

Is een proces, een attitudes, niet perfect lineair proces, proces met vallen en opstaan, omgaan en accepteren beperkingen die hebt, doel of betekenis vinden

Definitie herstel Slade

Persoonlijk uniek proces van veranderen attitudes, waarden, doelen,... hoopvol leven met beperkingen, nieuwe betekenis en doel in leven-\> geen algemeen traject van herstellen, nieuw persoonlijk perspectief vinden, focus op wat wel nog kan

Klinisch herstel

Keert terug naar beginsfase, medische benadering, probleem die kan opgelost worden, Normen: symptomen verdwenen, opnieuw werken/school, onafhankelijk van professionals leven, heeft vrienden -\> gedurende 2jaar \= technologisch paradigmatisch denken, Herstellen van problematiek

Persoonlijk herstel

Patiënt zelf beschrijven wat herstel is, actief verzetten tegen professioneel perspectief, essentieel subjectief, jij bent enige die kan zeggen of beter voelt \=\> herstel voor iedereen anders \=\> moeten in dialoog, afstemmen op wat mensen zelf belangrijk vinden, Kan ook met problematiek leven

CHIME-DTAR model Steward

1. Connectedness \= verbondenheid, aansluiting anderen 2. Hoop \= toekomstperspectieven voorbij symptomen, optimisme 3. Identiteit \= gevoel iemand te zijn, positief zelfgevoel 4. Meaning in life \= iets betekenisvol definiëren in leven, 5. Empowerment \= zelf regisseur eigen behandeling, gevoel dat effect kunnen hebben 6. Difficulties \= herstel gepaard met moeilijkheden, perspectief vinden om om te gaan met moeilijkheden 7. Therapeutic input \= mensen blijven gebruik maken van hulpverlener 8. Acceptance and mindful awareness \= aanvaarding limieten, accepteren dat altijd bepaalde moeilijkheden zullen hebben 9. Returning to or desiring normality \= jezelf normaal kunnen voelen ondanks moeilijkheden

Neoliberaal

Ondernemer eigen gezondheid, DIY visie, manager eigen leven, eigen verantwoordelijkheid en keuzes

Maatschappelijk herstel (sociaal herstel)

Machtsdynamiek en uitsluitingsdynamieken proberen doorbreken, in maatschappelijke contacten opnieuw macht vinden -\> systeem aanpakken, systeem kan ook leiden tot uitsluiting, stimuleren burgerschap, mens in maatschappij sterker maken

Herstel als existentieel en relationeel proces

Mensen helpen moeilijkheden die hebben met mensen over na te denken, wijzigingen in hoe mee omgaan, doorsteek naar nieuwe positionering omtrent wie je bent in verhouding met anderen

Symptoom (biomedische)

Als teken van ziekte, verstoring van evenwicht in lichaam, pathogeen mechanismen onderliggend aan symptoom

Kliniek van de blik

Patiënten bekeken vanuit expertenperspectief en geclasseerd

Symptoom (psychoanalytisch)

Iets dat confronteert emt vreemde, vervreemdende impact, iets in zelf waardoor jezelf niet meer herkent -\> gaat zelfervaring in vraag stellen, geconfronteerd met existentievraag

Metafoor Schopenhouer

Mensen zijn stekelvarkens: als koud kruipen dichter bij elkaar, stekels beginnen te prikken en zullen verder uit elkaar gaan, krijgen weer koud, ....

Fundamentele wanverhouding

Ook in contact anderen hebben geen spontaan weten \=\> ontmoeting altijd ploeteren in kwadraat: 2 mensen allebei hun problemen, kan klikken of botsen

Dadendrang

Mensen uit omgeving ongerust, willen dat iets gebeurt

Formele dwangmaatregelen

Opsluiting, toepassen vrijheidsbeperkingen, onvrijwillige behandelingen, Gaat uit van categorisch onderscheid

Informele dwang

Rigide toepassen regels op afdeling en rigide toepassen straffen

Paternalistische structuur

'wij zeggen jij gaat luisteren', autoriteitspositie die dicteert wat patiënt moet doen

Segregatie

Exclusief gezien als patiënt, stereotypering op basis diagnose, Duidelijke splitsing wij-zij -\> eens scheiding er is legitimeert dwangprocessen

Desubjectiverend

Bepaalde aspecten subjectiviteit ontkent/miskent, verscheuring identiteit, monotoon als patiënt bekeken

Power resides in interaction

Gebroken contacten omdat beiden enkel gezien uit groepsidentiteit, eigen gevoel of inbreng genegeerd, Moet rol spelen, als strikt aan patiëntenrol houdt kan hulp krijgen en dwang vermijden

Labeling door Scheff

Alles begint in crisis waar iemand afwijkt van maatschappelijke norm, abnormaliteit \=\> stereotiepe denkebeelden gemobiliseerd (eerst bij degene die reageren op persoon die afwijkt later ook door persoon die afwijkt zelf) \=\> uit stereotiepe gereageerd op patiënt, selffulfilling prophecy -\> label wordt toegepast en geïnternaliseerd, bril waardoor zowel omgeving als patiënt kijkt naar gedrag

Stigma (5 stappen)

1. Labelling \= verschillen vaststellen en benoemen 2. Stereotypering \= opvattingen over kenmerken die niet goed vindt 3. Wij-zij onderscheid \= onderscheid personen met label en personen zonder label, separatie 4. Statusverlies \= uitgesloten van bepaalde zaken, onverantwoordelijkheid toegeschreven, leidt tot uitsluiting 5. Discriminatie \= mensen met label minder toegang tot sociale, economische en politieke macht

Deflecting

Effectieve strategie volgens Thoits, Stereotiepen niet op jezelf nemen, laten wegkaatsen, stigma-weerstand

Uitdagen stereotiepen

Effectieve strategie volgens Thoits, Tonen dat ook gedragen in contradictie met stereotiepen

Waanzin

Ervaringen die afwijken van realiteit

Hallucinatie

Dingen waarnemen in werkelijkheid die er eigenlijk niet zijn

Herstel

Ondanks andere realiteitservaring toch consistent zelfgevoel, zin en betekenis ervaren

Psychose

Radicaal mislukken verhalen vormen en geen woorden op kunnen plakken, gebeurtenissen waarnemen die niet passen in verhaal of waarvoor geen verhaal voorhanden

Positieve benadering waanzin

Wat mens in kern is moeten begrijpen vanuit waanzin, wezen van mens is wezen van mens omdat waanzin meedraagt

Regisseur

Proberen iets ordelijk te doen met info die binnenkomt, proberen in kaart brengen en integreren, gevoel zelfcontrole hebben

Scenarist

Script schrijven in bewustzijn, verhalen vertellen -\> altijd in dialoog met regisseur

Ik-personage

Ik figuur in bewustzijn die talig functioneert

Toeschouwer

Film in preview bekijken, verbeelding, fantasie, anticiperen

Commentaarstem

Altijd bedenkingen bij, iets talig

Manifeste psychose

Wanen en hallucinaties aanwezig

Wanen

Waarnemingen en patronen in werkelijkheid waarnemen die er niet zijn

Subtiele psychose

Wat logisch gezien vooraf gaat aan wanen en hallucinaties

Secundaire denkprocessen

Probeert ordelijk dingen te benaderen, proberen navolgbare logische verhalen te vertellen, gevoel dat werkelijkheid vat

Primaire denkprocessen

Elementaire vorm denken die altijd doorgaat, zelf snachts, gaat veel wilder denken, niet logisch, associatief denken, intuïtief, creeërt dolle scenario's die niet altijd logisch navolgbaar zijn

Psychose

Primair denken plots naar boven komen, slag niet in dingen te verbinden, verliest talige coherentie, stimuli intuïtief verbonden door kleine overeenkomsten, inhouden raken met elkaar verbonden

Woordsalades

Hebt nog woorden maar geen binding meer, geen overkoepelend verhaal

Declencering

Losbarsten psychotische ervaringen

Mentaal automatisme

Iets interfereert, opgedrongen ervaringen interfereren met functioneren, is xenopathisch, is ziekelijk vreemd, zorgt voor pathos, persoon kan niet plaatsen wat aan het gebeuren is

Positief mentaal automatisme

Iets bijkomt, iets opgedrongen

Gedachtenecho

Aan iets denken en zelfde woord in hoofd hoort weerklinken zonder actief aan het denken

Aprosexie

Eigen gedachten niet meer kunnen volgen, kan niet volgen wat aan het denken bent

Negatief mentaal automatisme

Gaten in ervaring, plots niets is, leidt ook tot verwarring en verwondering

Perplexiteit zonder object

Gefascineerd maar gedachten op niets concreet kunnen richten, geen verhaal meer over vertellen

Avolition- apathy

Dimensie van negatieve symptomen, Ontbreken wil VS apathie

Diminished expressiveness

Dimensie van negatieve symptomen

Zelfervaring

Aanwezig voelen, als eenheid, persistent in tijd, hangt samen met lichaam, afgeleind, jij die dingen doet en volet

Ipseity

'ik-zijn' verdwijnt

Wanen

Detecteren, waarnemen van betekenisverbanden in realiteit, lezen als openbaring, als iets dat met jou te maken heeft

Hallucinatie

Waarnemingen zonder object, iets zien zonder dat in werkelijkheid aanwezig, opgedrongen waarnemingen die realiteitsgevoel verstoren

Psychotische beleving

Gewone scenario radicaal wegvallen geconfronteerd met werkelijkheid maar ervaart geen rode draad meer, kan niet meer lezen in functie van levensverhaal, punten waar scenario wegvalt

Dubbelen administratie (Bleurer)

Patiënten kunnen onderscheid maken tussen private waarnemingen (enkel jij) en waarnemingen die iedereen kan waarnemen

Gek

Subjectieve ervaring dat overgeleverd wordt aan mysterieuze wereld

Theorie Freud en Jung

Wanen en hallucinaties als antwoorden van psychisme in onbalans, poging om te ontsnappen aan verbrokkeling, poging betekenis te verlenen -\> zien als uitweg voor bewustzijn zonder verhaal, poging niet volledig te verdwijnen

Hallucinaties (Freud)

Puur losse fragmenten die onbewerkt en ruw opgedrongen worden vanuit werkelijkheid, absurditeit voorop

Wanen (Freud)

Nieuw montagewerk, poging alternatief verhaal over werkelijkheid te vertellen, op basis waarnemingen worden allemaal verweven, gevoel dat echte waarheid onthuld zal worden

Hallucinaties

Boodschappen die bovenopo gewone bewustzijn geprojecteerd worden

Waanvorming

Onbetwijfelbare denkbeelden die iemand compleet in beslag nemen

Openbaringen

Waan bouwt voort op openbaringen \= waarneming wonderbaarlijke tekens in buitenwereld, wijst op verborgen waarheid

Waanzinnig-mystiek ontdenken

Kusters -\> bent geen denken, niet meer actief aan het denken

Paranoïde achtervolgingswaan

Iemand mikpunt van iets negatief, complot vol duistere bedoelingen

Melancholische of schuldwaan

Slachtoffer worden van schuld die niet meer kan oplossen

Grootheidswaan

Patronen uit werkelijkheid gezien, idee dat genie is

Verdoemdheidswaan

Gevangen in eeuwige straf, gewone leven lijkt hel

Breukvlakken

Momenten in leven waarin leven continuïteit niet meer in verhaal verteld kan worden, ontstaat vervreemding, daar breekt psychose door

Xenopathie

Ziek van vreemde, breuk is zo vreemd dat ziek van wordt

Sloterdijk: immuunsysteem

Link verhalen en immuunsysteem, hoe meer verhalen hoe meer beschermt tegen bedreigingen buitenwereld, hoe minder gevaarlijk buitenwereld is voor jou

Vormentaal

Psychose gebruikt specifieke vormentaal \= primair procesdenken

Nub of nonsense

Altijd restje absurditeit overblijven, rare knoop die niet kan ontwarren, geen zinnige betekenis