Bài 7: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1945-1954)

Bối cảnh lịch sử

Sau Chiến tranh thế giới thứ II, phong trào giải phóng dân tộc phát triển, song đế quốc mưu đồ tái chiếm thuộc địa.
Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công, Việt Nam giành độc lập.

Chính quyền non trẻ, kinh tế khó khăn, thực dân Pháp quay lại xâm lược
→ bùng nổ kháng chiến.

Phong trào Nam Tiến (1945)

• Thời gian : 9/1945 - 3/1946

• Lực lượng : lực lượng vũ trang và thanh niên tình nguyện từ Bắc & Trung

• Mục đích : chi viện lực lượng cho Nam Bộ kháng chiến

Các hình thức chiến đấu chống quân xâm lược ở Nam Bộ

• Đánh phá kho tàng địch.

• Chặn nguồn tiếp tế.

• Dựng chướng ngại vật, chiến lũy trên đường phố.

Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946 - 1950)

Nguyễn nhân: Thực dân Pháp bôi ước, mở rộng chiến tranh xâm lược Việt Nam

Mốc mở đầu: 19-12-1946, Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến

Chủ trương: Kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, tự lưc cánh sinh

Diễn biến tiêu biểu

• Chiến đấu ở các đô thị phía Băc vĩ tuyến 16 (1949-1947), làm thất bại kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh” của Pháp

• Chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947: bảo vệ căn cứ địa, đẩy lùi quân Pháp

• Chiến dịch Biên giới thu - đông 1950: khai thông Biên giới Việt - Trung, ta giành thế chủ động

Bước phát triển mới của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dâm Pháp (1951-1953)

• Kháng chiến được đẩy mạnh, giành thắng lợi trên nhiều lĩnh vực

• Quyền chủ động chiến lược được giữ vững và mở rộng

• Hậu phương, lực lượng kháng chiến được củng cố

Tháng 9-1945

Bộ chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động đề ra kế hoạch tác chiến trong đông-xuân 1953-1954

Tháng 11-1953

Pháp thành lập tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương ở Điện Biên Phủ

Đầu tháng 12-1953

Bộ chính trị Ban chấp hành trung ương Đảng quyết định mở chiến dịch Điên Biên Phủ

Nguyên nhân thắng lợi ( Chủ quan )

• Sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh.

• Sức mạnh đoàn kết dân tộc

• Hậu phương vững, lực lượng vũ trang mạnh.

Nguyên nhân thắng lợi ( Khách quan )

• Đoàn kết chiến đấu của nhân dân ba nước Đông Dương.

• Sự ủng hộ, giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa

• Sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân Pháp và nhân dân tiến bộ thế giới.

Ý nghĩa lịch sử

• Chấm dứt xâm lược, ách thống trị của Pháp

• Giải phóng miền Bắc, cơ sở thống nhất đất nước

• Đòn nặng vào chủ nghĩa đế quốc, tan rã hệ thống thuộc địa