TOE Experimenteel

Exploratief onderzoek

geen verwachtingen vooraf

Confirmatief onderzoek

wel verwachtingen vooraf

Nulhypothese significantie toets (NHST)

beoordeelt of de waargenomen data voldoende bewijs leveren om de nulhypothese te verwerpen (aan de hand van de p-waarde)

Replicatiecrisis

wetenschappelijk probleem waarbij niet dezelfde resultaten ontstaan bij herhaling van het onderzoek

Publication bias

onderzoek wordt alleen gepubliceerd als er een significant resultaat uit komt

Questionable Research Practices

onderzoekers willen dat het onderzoek gepubliceerd wordt, hierdoor zullen ze data aanpassen zodat er een significant resultaat zal zijn

Preregistratie

onderzoekers sturen hun onderzoeksvoorstel naar een tijdschrift, die beoordelen of dit een goede manier is en publiceren de resultaten ongeacht of het significant is of niet

Bayesiaanse Hypothese Evaluatie

vergelijkt de waarschijnlijkheid van de data andere verschillende hypothesen en levert een Bayes-factor

Bayes Factor (BF)

geeft aan hoe goed hypothesen ten opzichte van elkaar bij de data passen

fit (f)

Met de fit van de hypothese wordt bepaald hoe goed een hypothese bij de data past

Posterior Model Kansen (PMKs)

de herziene kansen op verschillende hypothesen (modellen) na het zien van de data, gebaseerd op Bayesiaanse statistiek

Type 1 fout

de nulhypothese wordt wel verwerpt, maar zou niet moeten. dus een p < 0.05

Type 2 fout

De nulhypothese wordt niet verwerpt, maar zou wel moeten. p > 0.05

Design confounds

een onderzoekers vergissing in het ontwerpen van de onafhankelijke variabele

Maturation threat

natuurlijke ontwikkeling van ouder worden deelnemers

History threat

externe gebeurtenis beïnvloedt scores op een afhankelijke variabele

Regression to the mean

Het is waarschijnlijker dat de waarde dichter bij het gemiddelde van de verdeling ligt dan bij de extremere waarden van de verdeling.

Observer bias

onderzoeker wil graag dat het experiment werkt

Demand characteristics

de participanten ‘willen graag” dat het experiment werkt

Placebo effect

de participanten ‘denken’ dat er echt iets gebeurt

Selectie-effect

groepen verschillen voor het experiment al

Testing threat

‘leereffect’ door meerdere keren hetzelfde meetinstrument te gebruiken

Instrumentarium threat

gebruik verschillende meetinstrumenten. Nog vergelijkbaar?

Counterbalancing (AB-BA)

de volgordes van de condities worden afgewisseld, dit helpt de volgorde-effecten te verminderen

Randomisatie

deelnemers worden at random verdeeld over experimentele en controlegroepen

Kanskapitalisatie

de kans dat je per toeval een significant resultaat vindt wordt groter als je veel toetsen uitvoert.

ANOVA

een statistische toets om de gemiddelden van drie of meer onafhankelijke groepen te vergelijken en te bepalen of deze significant verschillen.

Assumpties ANOVA

Aselecte steekproef

Afhankelijke variabele van interval/ratio meetniveau

Onafhankelijke waarnemingen

Groepen zijn onafhankelijk

Geen uitschieters

Scores moeten in alle groepen normaal verdeeld zijn

Scores moeten in alle groepen gelijke spreiding/variantie hebben

Homoscedasticiteit

Voorwaarde van gelijke spreiding

Robuustheid

Dat (het resultaat van) een statistische toets niet (erg) beïnvloedt wordt door de schending van een assumptie

Uitschieters

resultaten die buiten +3 en -3 zitten

Normaliteit

symmetrische, klokvormige kansverdeling waarbij de meeste waarnemingen rond het gemiddelde liggen

F-test

geeft de variatie tussen de verschillende groepen weer

Post hoc toets

wordt in de statistiek gebruikt na een significante ANOVA om specifiek te bepalen welke groepen van elkaar verschillen

Eenweg ANOVA

statistische toets om de gemiddelden van drie of meer onafhankelijke groepen te vergelijken en te bepalen of er significante verschillen zijn

Tweeweg ANOVA

statistische toets die onderzoekt hoe twee categorische onafhankelijke variabelen (factoren) de gemiddelden van één kwantitatieve afhankelijke variabele beïnvloeden

Contrasten

specifieke, vooraf geplande vergelijkingen tussen groepsgemiddelden, vaak gebruikt na een ANOVA om te bepalen waar significante verschillen liggen

custom contrast

zelf specificeren

simple contrast

alle (andere) groepen worden paarsgewijs vergeleken met een (gekozen) referentiecategorie

repeated contrast

elke groep wordt vergeleken met de volgende groep

Unconstrained hypothese Hu

Gemiddelden mogen in elke willekeurige volgorde staan

Complementhypothese Hc

Gemiddelden staan in andere volgorde dan in gespecificeerde hypothese(

Complement

alle uitkomsten die niet bij de gebeurtenis horen

Between-subjects design

iedere participant krijgt slechts één conditie aangeboden

Within-subjects design

alle participanten krijgen alle condities aangeboden

Quasi-experimenteel design

experimenteel onderzoek zonder randomisatie

Herhaalde metingen

Onderzoek met alleen within-subjects factor

Mauchly’s-test

statistische toets voor de aanname van gelijkheid van de varianties van de verschilscore

epsilon (ε)

maat voor schending

Huynh-Feldt correctie

ε > 0.75

Greenhouse-Geisser correctie

ε < 0.75

overall/omnibus test

statistische procedure die de algehele significantie van een model onderzoekt, vaak gebruikt om te bepalen of er verschillen zijn tussen drie of meer groepen

𝜂2

maat voor effectgrootte

Variantie

statistische maatstaf die de spreiding van gegevens in een dataset weergeeft ten opzichte van het gemiddelde