tekst HB: H4 screening en diagnostiek

onderkennende, verklarende en HDG

3 basisvormen van diagnostiek

categoriale of dimensionele

onderkennende diagnostiek

• bij aanmelding diagnose op gedragsniveau stellen: … of…. benadering

categoriale

onderkennende diagnostiek: soort benadering

• psychopathologie als discontinu gegeven, 2 uitingsvormen = aanwezig of afwezig

dimensionele

onderkennende diagnostiek: soort benadering

• psychopathologie als continuüm, vele verschijningsvormen

  • verschuiving naar dit in geschiedenis

eenduidige richtlijnen

onderkennende diagnostiek

• … hanteren om betrouwbaarheid en validiteit in gedragsdiagnose te verhogen

kleuterperiode

screening in welke periode meest gevoelig

• gedragsrepertoire beperkt om voldoende kenmerken te detecteren

  • ouder: camouflage, compensatie, vertekening v gedragen

vergeten

autisme vaak … al andere ontw.problemen worden vastgesteld

• extra alert: prematuur, VB, taalstoornis, ADHD, sensorische beperking

fenotypische variabiliteit

diagnose autisme bemoeilijkt door (classificerende diagn)

• enorme … in expressie symptomen + afh van leeftijd en ontw.niveau

algemeen

diagnose autisme bemoeilijkt door (classificerende diagn)

• criteria classificatie vrij … geformuleerd

achterhaalde

diagnose autisme bemoeilijkt door (classificerende diagn)

• ondanks bekendheid nog steeds… opvattingen

onderscheiden, combinatie

diagnose autisme bemoeilijkt door (classificerende diagn)

• autisme … andere stoornissen maar komen voor in …

interview

onderzoeksmethoden classificerend diagn protocol

• gesloten of semi-gestructureerd

  • eerder dimensionaal wat ouders soms moeite herinneren specifieke voorvallen/tijdstip ontw.mijlpalen

interview

onderzoeksmethoden classificerend diagn protocol

• in kaart brengen ontw = steeds alert voor zowel vertraging als afwijking tov typische ontw

observaties

onderzoeksmethoden classificerend diagn protocol

• onderzoeks of natuurlijke setting

  • bij twijfel altijd natuurlijke setting, autisme duidelijk in omgang leeftijdsgenoten

ruimere functioneren

onderzoeksmethoden classificerend diagn protocol

• intelligentie- of ontw.ondz cruciaal = functioneren op kerndomeinen diagnose bekijken

adaptief

onderzoeksmethoden classificerend diagn protocol

bij ruimere functioneren = aandacht voor …. gedrag

• kwetsbaarheiden impact op dagelijks leven

multidisciplinair

onderzoeksmethoden classificerend diagn protocol

• diagnose stellen = ook lichamelijk/medisch ondz nodig

  • subjectiviteit opvangen door streven naar convergentie tussen bronnen

VB

differentiaaldiagnostiek en comorbiditeit: autisme onderscheiden van:

• autisme = ontw.vertraging zoals sociaal-communicatieve

  • maar moeilijk bij jonge kinderen (<18m) voldoen aan diagnostische criteria

  • vertraging doet soms denken aan …

ADHD

differentiaaldiagnostiek en comorbiditeit: autisme onderscheiden van:

• autisme kleuterleeftijd erg druk en hyperactief

  • … ook sociaal-communicatieve tekorten + vaak samen met autisme

taalontw.stoornis

differentiaaldiagnostiek en comorbiditeit: autisme onderscheiden van:

• autisme heeft taalontw.achterstand meer niet specifiek voor autisme

sensorische stoornis

differentiaaldiagnostiek en comorbiditeit: autisme onderscheiden van:

• kinderen ernstige visus- of gehoorstoornis ook kenmerken autisme vertonen => kan verdwijnen met aangepaste ondersteuning

  • maar ook autisme ondz naar gehoor en visus

reactieve hechtingsstoornis

differentiaaldiagnostiek en comorbiditeit: autisme onderscheiden van:

• bv. extreem familiair met vreemden, niet getroost worden

  • extreem verwaarloosde kinderen duidelijke kenmerken autisme

ondersteunende psychosociale

verschil in probleem sociale interactie tussen personen autisme en personen met reactieve hechtingsstoornis

• autisme = geen gevolg van gebrek aan …. omgeving

schizofrenie

differentiaaldiagnostiek en comorbiditeit: autisme onderscheiden van:

• zeldzaam kinderen, vaker adolescenten, negatieve symptomen overlappen

  • maar positieve symptomen (hallucinaties) ontbreken bij autisme

OCD

differentiaaldiagnostiek en comorbiditeit: autisme onderscheiden van:

• autisme: weerstand tegen verandering, rituelen,… maar bewust van dwangmatig karakter

  • kans op dubbele diagnose

angststoornissen

differentiaaldiagnostiek en comorbiditeit: autisme onderscheiden van:

• naast depressie een van meest voorkomende problemen bij autisme (normaal begaafd)

  • literatuur: intolerance of uncertainty

ontologisch

angstoornissen bij autisme zijn vaak …

• vanuit standpunt persoon duidelijk maar voor buitenstaander niet

depressie

differentiaaldiagnostiek en comorbiditeit: autisme onderscheiden van:

• negatief zelfbeeld veel voorkomend probleem (begaafde personen)

  • maar anders uiten dan bij personen zonder autisme

orthopedagogisch

verklarende diagnostiek hanteert …. perspectief

• verklaringen opsporen, betekenis nagaan v condities die probleemgedrag aanhouden, versterken, in stand houden

HGD of indicerende

in welke diagnostiek krijgt de verklarende diagnostiek een plaats

gedrag, cognitief, omgeving

HGD richt zich op

1)…-niveau

2) ...-niveau/stijl

3) ….-factoren

individueel functioneringsprofiel

in HGD …. opstellen met omgeving + indicaties voor handeling/aanpak

• = sterkte/zwakte profiel aandacht voor kind maar ook cognitieve stijl

kind en cognitieve stijl

in individueel functioneringsprofiel aandacht voor … en ….

• sterktes en zwaktes

gedrags

welk niveau HGD een breed sterkte/zwakte profiel nodig

• sprake van disharmonisch ontw.profiel = zowel over- als onderschattingen

functionaliteit

HGD gedragsniveau

• … van vaardigheden staat altijd centraal

  • niet wat persoon kan maar er mee doet

inherent, samenhang, naast

HGD gedragsniveau: verhoogd risico op 3 vormen gedragsproblemen

1) specifiek of geassocieerd

2) gerelateerd

3) bijkomend

probleem en verklarings

2 soorten analyses nodig voor plan van aanpak bij HGD

• specifiek probleemgedrag interpreteren als copingstrategie of zelfstimulerend bij overprikkeling

discrepanties

bij probleem- en verklaringsanalyse op zoek naar … tussen ontw.gebieden

• probleemgedrag in de hand werken

oplossingsgericht

vanuit welk perspectief handelen in HGD

• positieve als negatieve kenmerken in kaart

cognitieve stijl

onderdeel HGD

• ook in sterkte/zwakteprofiel uitdrukken: ToM, EF, lokale/gelobale verwerking

  • sterk geïndividualiseerde behandeling

omgevingsfactoren

onderdeel HGD

• persoon leeft niet op eiland: afstemming ped vraag-aanbod

  • ped aanbod analyseren: gedrag opvoeders maar ook hun emoties

steun, sturen, stimuleren

omgevingsfactoren HGD

• ook naar ped aanbod kijken: balans tussen 3 dingen die opvoeders moeten hanteren

op maat

opvoeding, ow en HV moet … aangeboden worden

• sommige kinderen in gewone andere in auti-klas

wildgroei

er is een .. aan interventies voor autisme

• ouders en HVs in de war + inefficiënt en duur

gestructureerde en gedragsmatige

welke interventies wel effectief en beter uitkomst

• wel wet.ondz naar gedaan

draagkracht

orthopedagogisch: 2 behandelingslijnen

• vergroten … van de opvoeders

functioneren

orthopedagogisch: 2 behandelingslijnen

• verbeteren van … van kind of jongere

stimuleren, verminderen, elimineren

orthopedagogisch behandeling: verbeteren functioneren kind

1) … van normale ontw

2) … specifieke problemen voortvloeien autisme

3) … niet-specifieke en geassocieerde gedragsproblemen

transferprobleem

wat proberen tegen te gaan door behandelingen in dagelijks leven toe te passen

• belang autismevriendelijk klimaat

DK, DL

doelen v HV: omgevingsgericht

• vergroten van …. en verminderen van … van de opvoeders

eerste

… graadsstrategie: kindgericht

• autismevriendelijke omgeving, vaardigheden, zelfkennis en zelfinzicht in dagelijkse situaties aanleren

tweede

… graadsstrategie: kindgericht

• specifieke aanvullende psychosociale interventies: therapie, vaardigh.training, psycho-educatie, medicatie

derde

… graadsstrategie: kindgericht

• vraaggestuurde zorg

eerste

… graadsstrategie: omgevingsgericht

• opvoeders voorlichten en ondersteunen bij scheppen autismevriendelijk klimaat

• opvoeders ondersteunen in verwerking kind hebben met autisme

tweede

… graadsstrategie: omgevingsgericht

• bijscholen en ondersteunen van therapeuten in aanpassing interventies aan autisme

derde

… graadsstrategie: omgevingsgericht

• ondersteuning opvoeder ‘op maat’

cognitieve stijl, info.verwerking

1e graadstrategie

• uitgangspunt = atypische …. en bijzonderheden in …..

verduidelijken, voorspellen, verhelderen

1e graadstrategie: vertrekken problemen met betekenisverlening

• 3 dingen doen met omgeving

  • MAAR niet elke kind specifiek nood aan auti-omgeving

begeleidingsstijl

belangrijk aspect 1e graadstrategie = …

• concrete communicatie of ondersteuning v communicatie essentieel

  • visualiseren of tactiliseren

tactiliseren

= sensorische strategieën ter ondersteuning van communicatie

• als visualiseren alleen onvoldoende is

concrete communicatie

= dagschema, stappenplan, aangepast leermateriaal, sociale scripts

leertheorie

in autismevriendelijk klimaat nieuwe vaardigh en kennis leren

• principes van … = bekrachtigen v gewenste gedrag

compenserende

in autismevriendelijk klimaat nieuwe vaardigh en kennis leren

• … hulpmiddelen inschakelen: stappenplan, sociale leerverhalen

basale functionele, cognitieve

in autismevriendelijk klimaat nieuwe vaardigh en kennis leren

• soort vaardigheden …. (VB), …., andere functionele

ouders

wie zijn heel belangrijk in creëren van autismevriendelijke omgeving

psychosociale en farmacologische

2 groepen interventies in 2e graadsstrategie

• 1: therapie, psycho-educatie

• 2: medicatie

inzicht, leren omgaan

2e graadsstrategie: psychosociale interventie

• vanuit verschillende disciplines trainingsstrategieën: … in eigen problematiek, beter … met problematiek

kind-afhankelijk

2e graadsstrategie: psychosociale interventies hanteren programma’s die … zijn

transfer, generalisatie

2e graadsstrategie: psychosociale interventies

• aandacht voor …., vaak vrij beperkte ….

niet-specifieke

2e graadsstrategie: farmacologische interventie

• gericht op elimineren van …. problemen

  • ondersteunende rol, geen alternatief voor orthopedagogische aanpak

bijscholing en aanpassing

2 dingen blijven belangrijk bij programma’s van 2e graadsstrategie

individualisering

3e graadsstrategie: … noodzakelijk

• leeftijd, intelligentie, interesses, comorbiditeiten

  • aanbod aansluiten bij intellectuele mogelijkheden en interesses

omgeving

niet vergeten bij 3e graadsstrategie

• DK en DL opvoeders